Έναν πόλεμο χωρίς ορατή έξοδο, ο οποίος απειλεί να παρασύρει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε μακροχρόνια αστάθεια και να μεταβάλει τις ισορροπίες εις βάρος της Ελλάδας, ανέλυσαν οι «Ανιχνεύσεις» του Παντελή Σαββίδη.
Στην εκπομπή της 26ης Ιουλίου 2026 συμμετείχαν ο αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κούσαντας, ο υποναύαρχος ε.α. Δημήτρης Τσαϊλάς, ο Θρασύβουλος Ευτυχίδης και ο δικηγόρος Γεώργιος Τσουκαλάς. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, η «Ασπίδα του Αχιλλέα», η ελληνική παρουσία στη Μέση Ανατολή και, κυρίως, η τουρκική απειλή.
Ο Παντελής Σαββίδης έθεσε από την αρχή το κεντρικό ερώτημα: οι στρατιωτικές κινήσεις που πραγματοποιεί η Ελλάδα εξυπηρετούν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εθνικής άμυνας ή συνδέονται κυρίως με τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η χώρα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ;
Όπως επισήμανε, η Ελλάδα οφείλει να προετοιμαστεί για μια περίοδο ευρύτερης και πιθανότατα παρατεταμένης αστάθειας. Την ίδια ώρα, η Τουρκία αναβαθμίζεται στους αμερικανικούς σχεδιασμούς, γεγονός που επιβάλλει νέες ελληνικές κινήσεις και, πάνω απ’ όλα, διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής.
«Οι ΗΠΑ κερδίζουν τακτικά, αλλά κινδυνεύουν να χάσουν στρατηγικά»
Ο Δημήτρης Τσαϊλάς περιέγραψε ένα «γεωστρατηγικό τρίγωνο του διαβόλου», το οποίο περιλαμβάνει τα Στενά του Ορμούζ, τον Κόλπο του Άντεν και τη Μαύρη Θάλασσα. Κατά την εκτίμησή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την επιχειρησιακή υπεροχή, αλλά κινδυνεύουν να κερδίζουν τις μάχες και να χάσουν τον πόλεμο.
Οι αμερικανικές δυνάμεις κυριαρχούν στον αέρα, στη θάλασσα και στον κυβερνοχώρο, καταστρέφοντας ραντάρ, πυραυλικές εγκαταστάσεις και υποδομές διοίκησης του Ιράν. Το αποτέλεσμα του πολέμου, όμως, δεν κρίνεται από τον αριθμό των στόχων που πλήττονται, αλλά από την επίτευξη των πολιτικών στόχων.
Σύμφωνα με τον υποναύαρχο ε.α., το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης δεν έχει εξαλειφθεί, η δυνατότητα του Ιράν να απειλεί τη ναυσιπλοΐα παραμένει, ενώ οι Χούθι συνεχίζουν να επιχειρούν στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Ουάσιγκτον κινδυνεύει, όπως υποστήριξε, να πέσει στην «παγίδα του βυθισμένου κόστους»: να συνεχίσει δηλαδή έναν πόλεμο μόνο και μόνο επειδή έχει ήδη επενδύσει τεράστιους πόρους σε αυτόν. Η ίδια λογική εμφανίστηκε στο Βιετνάμ, στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, με το κόστος της αποχώρησης να αυξάνεται όσο καθυστερούσε η πολιτική απόφαση.
Το Ιράν, αντιθέτως, δεν χρειάζεται να νικήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Χρειάζεται απλώς να μην ηττηθεί.
«Το όπλο της Τεχεράνης είναι ο χρόνος», ήταν η χαρακτηριστική διαπίστωση. Με την παράταση του πολέμου, το Ιράν μπορεί να πιέζει τις τιμές της ενέργειας, να αυξάνει το διεθνές οικονομικό κόστος και να εξαντλεί τα ακριβά αποθέματα πυραύλων ακριβείας των ΗΠΑ.
Ο πόλεμος των θαλάσσιων δρόμων
Η σύγκρουση έχει πλέον μετατραπεί σε πόλεμο ελέγχου των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το πρώτο μέτωπο, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και η Ερυθρά Θάλασσα το δεύτερο, ενώ η Μαύρη Θάλασσα διαμορφώνει ένα τρίτο πεδίο αντιπαράθεσης.
Εάν οι Χούθι επιβάλουν πλήρη αποκλεισμό στη διεθνή ναυσιπλοΐα, η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με δύο κρίσιμα σημεία ελέγχου ταυτόχρονα: το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις αποτελούν στρατηγικό μάθημα. Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι απλώς θαλάσσιες περιοχές, αλλά διάδρομοι ενέργειας, εμπορίου και γεωπολιτικής επιρροής. Όποιος μπορεί να ελέγξει ή να απειλήσει αυτούς τους διαδρόμους αποκτά ισχύ δυσανάλογη προς το συνολικό στρατιωτικό του μέγεθος.
Η χώρα, επομένως, χρειάζεται διαρκή παρουσία, ανθεκτικές υποδομές, θαλάσσια επιτήρηση, αντιπυραυλική άμυνα, ισχυρές συμμαχίες και πολιτική βούληση.
«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Θωράκιση ή πανάκριβο σύστημα;
Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ο Δημήτρης Τσαϊλάς υπογράμμισε ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι απλώς η αγορά νέων οπλικών συστημάτων, αλλά η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης, πολυστρωματικής άμυνας.
Ένα εχθρικό drone δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται εξαρχής με έναν πανάκριβο πύραυλο. Θα πρέπει πρώτα να ενεργοποιούνται μέσα ηλεκτρονικού πολέμου, πυροβόλα, συστήματα λέιζερ ή φθηνότερα αναχαιτιστικά drones και μόνο ως τελευταία επιλογή να χρησιμοποιούνται οι Patriot.
Ο Κωνσταντίνος Κούσαντας χαρακτήρισε σημαντικό το πρόγραμμα, επισημαίνοντας ότι μπορεί να ενοποιήσει την ελληνική αντιαεροπορική άμυνα, συνδέοντας φρεγάτες, αεροσκάφη και επίγεια συστήματα σε ένα ενιαίο δικτυοκεντρικό περιβάλλον.
Αναφέρθηκε επίσης στα ελληνικά συστήματα «Κένταυρος», «Υπερίων» και «Τηλέμαχος», τονίζοντας ότι δεν πρέπει να υποτιμάται η εγχώρια τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση drones και επιθέσεων κορεσμού.
Παράλληλα, άσκησε κριτική για τη χαμηλή χρηματοδότηση που εξασφάλισε η Ελλάδα από το πρόγραμμα SAFE, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έπρεπε να αξιοποιήσει περισσότερο τις διαθέσιμες ευρωπαϊκές πιστώσεις.
Άμυνα χωρίς παραγωγή και αντοχή δεν υπάρχει
Ο Θρασύβουλος Ευτυχίδης διεύρυνε τη συζήτηση πέρα από τα οπλικά συστήματα. Όπως τόνισε, η εθνική ασφάλεια περιλαμβάνει την επισιτιστική επάρκεια, την ενεργειακή αυτονομία, την προστασία των υποδομών, το δημογραφικό και την αμυντική βιομηχανία.
Σε περίπτωση σύγκρουσης με την Τουρκία, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με διακοπή ενεργειακών ροών και εισαγωγών τροφίμων. Ταυτόχρονα, το δημογραφικό πρόβλημα δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο θα υπάρχουν στο μέλλον αρκετοί άνθρωποι για να επανδρώσουν τα αμυντικά συστήματα.
Η Τουρκία παράγει μεγάλο μέρος των μέσων που χρησιμοποιεί και διαθέτει δυνατότητα ταχείας αναπλήρωσης. Η Ελλάδα, αντιθέτως, παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές ακόμη και για βασικό στρατιωτικό υλικό.
Η προειδοποίηση ήταν σαφής: καμία χώρα δεν μπορεί να αντέξει έναν μακροχρόνιο πόλεμο εάν δεν μπορεί να παράγει ούτε τα πυρομαχικά που καταναλώνει.
Η Ελλάδα ανάμεσα στο Ισραήλ, τους Άραβες και το Ιράν
Ο Γεώργιος Τσουκαλάς παρουσίασε τη νομική και ιστορική διάσταση της ελληνικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή. Αναφέρθηκε στα Πατριαρχεία Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας, στις ορθόδοξες κοινότητες, στους Έλληνες εργαζομένους στις αραβικές χώρες και στη δραστηριότητα της ελληνικής ναυτιλίας.
Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στρατιωτικές συνεργασίες με το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, ενώ συμμετέχει στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα.
Κατά την τοποθέτησή του, η ελληνική παρουσία δεν έχει επιθετικό χαρακτήρα. Αποσκοπεί στην υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και των ιστορικών, οικονομικών και πολιτιστικών συμφερόντων του Ελληνισμού στην περιοχή.
Ο Κωνσταντίνος Κούσαντας εκτίμησε ότι, στη σημερινή συγκυρία, τα ελληνικά συμφέροντα συμπίπτουν περισσότερο με εκείνα του Ισραήλ, κυρίως όσο η ισραηλινοτουρκική αντιπαράθεση παραμένει ενεργή. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το Ισραήλ έχει υπερβεί τα όρια του διεθνούς και ανθρωπιστικού δικαίου.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και ο κίνδυνος θερμών επεισοδίων
Η σοβαρότερη προειδοποίηση της εκπομπής αφορούσε την προσπάθεια εσωτερικής νομιμοποίησης της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκία.
Ο Κωνσταντίνος Κούσαντας υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί πριν από τον Οκτώβριο, ώστε να εμποδίσει τη μετατροπή του τουρκικού αναθεωρητικού δόγματος σε εσωτερικό νόμο. Εάν αυτό συμβεί, τουρκικές στρατιωτικές και κρατικές υπηρεσίες θα μπορούν να επικαλούνται την εσωτερική νομοθεσία για να επιχειρούν σε περιοχές του Αιγαίου τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το αποτέλεσμα, προειδοποίησε, θα είναι συνεχείς κρίσεις, εντάσεις και πιθανώς θερμά επεισόδια με άγνωστη κατάληξη.
Ο Παντελής Σαββίδης ήταν ακόμη πιο αιχμηρός, υποστηρίζοντας ότι δεν διακρίνεται συνεκτική ελληνική πολιτική έναντι της Τουρκίας. Τα οπλικά συστήματα είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκούν όταν απουσιάζει η βούληση για τη χρησιμοποίησή τους και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο υπεράσπισης της χώρας.
Το τελικό μήνυμα των «Ανιχνεύσεων» ήταν ξεκάθαρο: η καταιγίδα στη Μέση Ανατολή δεν βρίσκεται μακριά από την Ελλάδα. Η χώρα δεν μπορεί να στηρίξει την ασφάλειά της μόνο σε αγορές όπλων ή στην προσδοκία παρέμβασης τρίτων. Χρειάζεται εθνική στρατηγική, παραγωγική βάση, δημογραφική αντοχή, ενεργειακή και επισιτιστική επάρκεια και, πρωτίστως, αποφασιστικότητα απέναντι στην τουρκική απειλή.
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.