Στην εθνική και προσωπική μας φιλομνήμη…
{Πηγή εικόνας: UNEP/MAP-SPA/RAC & MarinePlan (Universidad de Sevilla), 20/Dec/2019}, σελ. 40,
ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ
Πέραν όλων των άλλων, μεταξύ Έβρου και Ίμβρου υπάρχει ένα ακόμη κοινό: το συμφωνικό σύμπλεγμα «βρ», που είναι το αρχαιότερο από όλες τις ευρωπαϊκές διαλέκτους και γλώσσες. Δύο λέξεις και δύο ονόματα που, από κτίσεως ακόμη κόσμου, προδίδουν το ομόγλωσσο και το όμαιμο.
ΚΕΙΜΕΝΟ
Απέναντι στην παροιμία «καλός ο αγιασμός, αλλά πάρτε και καμιά γάτα», για την ακύρωση των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων υπάρχουν όχι μία, αλλά δύο «γάτες». Όσοι και οι χάρτες. Μόνο που λείπει ο αγιασμός. Γι’ αυτό, λοιπόν, αυτός μπορεί να εκληφθεί ακόμη και ως ευχή· και μάλιστα με την παρουσία του εμπνευσμένου νεολογισμού: «Φιλομνήμη».
Γιατί άλλη είναι «η ουρά του αλόγου» ως πολεμική ιαχή που είπε ο Ερντογάν, και άλλη «η ουρά του αλόγου» στο ομώνυμο ποίημα του Θανάση Παπακωνσταντίνου, που ως τραγούδι το ερμηνεύει ο Γιάννης Χαρούλης: ένα εγκώμιο και αγάπη στη μνήμη του νεκρού αλόγου, με το χλιμίντρισμα που φαντασιώνεται ότι ακούει ο καβαλάρης του από δοξάρι με χορδές από τρίχες της ουράς.
Έτσι ακούγονταν οι οιμωγές των Θρακοπελαγιτών Ιμβρίων και Τενεδίων από τους επιγενόμενους πρόσφυγες συγγενείς τους, στην ελλαδική και την παγκόσμια διασπορά.
Όπως αποτυπώνεται οπτικά αυτή η ίδια η φαντασίωση στον επίσημο χάρτη PSSA του ΟΗΕ, εκεί όπου οι χαρτογραφημένες οικολογικές κοκκινάδες σχηματίζουν μια κατακόκκινη «αλογοουρά» που αγκαλιάζει την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίον Αρχιπέλαγος, μαζί με την Ίμβρο και την Τένεδο.
Αυτή την αλογοουρά έχω και εγώ ως φαντασίωση, που δεν είναι άλλη από τη φιλομνήμη. Μια λέξη έτοιμη να καλύψει ένα παγκόσμιο λεκτικό κενό.
Θυμάμαι ακόμη και τώρα που, μετά την εποχή των Ιμίων, έλεγα: «Καλύτερα να μιλάμε για Ίμ-βρο, παρά να μιλάμε για Ίμ-ια».
Μόνο που σήμερα μιλώ και για την Ίμβρο και για τους χάρτες του ΟΗΕ, όπως ο ύπερθεν· ένας καταλυτικός μάρτυρας σε προσωρινά ασφαλιστικά μέτρα, που από κοινού με την ανακήρυξη της ΑΟΖ, προδικάζουν τη βέβαιη ακύρωση των παράνομων τουρκικών θαλάσσιων πάρκων.
Όταν οι εν Αθήναις άνωθεν —όλοι τους— δεν μιλάνε για κανένα εκ των δύο·
Όταν, για παράδειγμα, η απευθείας σύνδεση της Λήμνου και της Σαμοθράκης με τις δύο αυτές νήσους μπορεί να αποτελέσει ένα νέο βήμα για την παλιννόστηση —και όχι μέσω Παρισίων, μέσω Δαρδανελίων ήθελα να πω— που εφαρμόζει το τουρκικό κράτος·
Όταν αποτελεί τύχη αγαθή το να βρει η φιλομνήμη τη συνέχεια στις δύο αυτές Θρακικές Σποράδες, σε έναν ομώνυμο αιώνα της Ελλάδας, τον φιλομνήμονα·
Όταν «η καλύτερη άμυνα είναι η ευφυΐα», της οποίας η πανέμορφη κόρη λέγεται Ειρήνη·
Όταν, τέλος, είναι καλύτερα να μιλάει η Ελλάδα για την Ίμβρο, παρά να απαντάει για τη Θράκη·
Τότε, το εθνικό διά ταύτα στην περιοχή αυτή έχει να κάνει με τρεις επιστροφές:
-
Η πρώτη είναι των Ιμβρίων και των Τενεδίων στην πατρίδα τους.
-
Η δεύτερη είναι η επιστροφή στην ισχύ του άρθρου 14 της Συνθήκης της Λοζάνης.
-
Η τρίτη, η οραματική, είναι αυτή που διακηρύττει ότι: «Η αδελφοποίηση ανάμεσα στη Σαμοθράκη και στην Ίμβρο είναι τιμή στη φιλομνήμη».
_____________
Διδυμότειχο Σεπτέμβρης 2026,
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.