Πολλές περιοχές που είχαν στο παρελθόν παγετώνες, έχουν μετατραπεί σε βραχώδεις ερήμους
Η Ελβετία έχει χάσει σχεδόν το ένα πέμπτο των παγετώνων της σε μόλις πέντε χρόνια, όπως αποκαλύπτει έρευνα, σε μια δραματική μεταμόρφωση της αλπικής χώρας.
Οι μεγάλοι λευκοί παγετώνες της χώρας έχουν μετατραπεί σε βραχώδεις ερήμους που μοιάζουν με την επιφάνεια της Σελήνης, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Οι ελβετικοί παγετώνες συρρικνώθηκαν κατά 5,5% τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, σύμφωνα με ετήσια έκθεση παρακολούθησης, μετά από ένα καλοκαίρι με καυτούς καύσωνες που ακολούθησε έναν χειμώνα με ελάχιστη χιονόπτωση. Η μείωση του όγκου του πάγου πλησιάζει το ρεκόρ που καταγράφηκε το 2022 και ανεβάζει τη συνολική απώλεια πάγου από τους παγετώνες από το 2021 στο 19,4%.
Οι παγετώνες χάνονται
Ο Ματίας Χους, παγετωνολόγος στο ETH Ζυρίχης και κύριος συντάκτης της έκθεσης, δήλωσε ότι πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν πόσο γρήγορα υποχωρούν οι παγετώνες, ούτε ότι μόλις μία γενιά πριν ορισμένες περιοχές που σήμερα είναι άγονες βρίσκονταν κάτω από εκατοντάδες μέτρα πάγου. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταρτίσει επίσημη καταμέτρηση των παγετώνων που χάθηκαν φέτος, αλλά ανέφεραν ότι έχουν γίνει μάρτυρες της εξαφάνισης αρκετών μικρών παγετώνων.
«Επισκέφθηκα έναν την περασμένη εβδομάδα και είναι πραγματικά εντυπωσιακό να στέκεσαι σε αυτό το σεληνιακό τοπίο, όπου μόλις πριν από λίγα χρόνια υπήρχε ένα μεγάλο στρώμα πάγου – ένας εκτεταμένος παγετώνας», είπε ο Χους. «Και τώρα είναι μια βραχώδης έρημος, όπου υπάρχουν μερικά διάσπαρτα κομμάτια παλιού πάγου που εξακολουθούν να βρίσκονται εκεί και να λιώνουν πάνω στα καυτά βράχια».
Η έκθεση, αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ του Ελβετικού Δικτύου Παρακολούθησης Παγετώνων και της Ελβετικής Επιτροπής Παρατήρησης της Κρυόσφαιρας, διαπίστωσε ότι το μέσο πάχος των επιμέρους παγετώνων μειώθηκε κατά 2,5 έως 4 μέτρα το 2026. Ο Χους ανέφερε ότι οι επιστήμονες παρατηρούν όλο και συχνότερα παγετώνες να καταρρέουν από μέσα – αποτέλεσμα εσωτερικών ρευμάτων κάτω από τον πάγο που σκάβουν σπηλιές – και όχι απλώς να υποχωρούν λόγω της θερμότητας της επιφάνειας.
«Υπάρχουν τεράστια κενά, σαν τρύπες σε τυρί, στη μέση του πάγου, με οροφές που καταρρέουν», είπε ο Χους. «Αυτές είναι διεργασίες που διαλύουν τους παγετώνες και τους κάνουν να υποχωρούν ακόμα πιο γρήγορα».
Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, λόγω των φαινομένων παγίδευσης θερμότητας που προκαλούν η ρύπανση από ορυκτά καύσιμα και η καταστροφή της φύσης, με τις περιοχές των Άλπεων να βιώνουν μερικές από τις πιο δραματικές αλλαγές.
Οι υψηλές θερμοκρασίες των τελευταίων ετών
Ανάλυση που δημοσίευσε η MeteoSwiss την Τρίτη έδειξε ότι το καλοκαιρινό εξάμηνο, από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, ήταν το πιο ζεστό και ξηρό από τότε που άρχισαν οι καταγραφές το 1864. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ανθρωπότητα έχει γεμίσει την ατμόσφαιρα με 1,8 τρισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα και έχει θερμάνει τον πλανήτη κατά περίπου 1,4 °C.
Η ζέστη αυτό το καλοκαίρι ήταν χειρότερη από ό,τι το 2022, αλλά η απώλεια πάγου στην Ελβετία δεν έφτασε ακριβώς τα επίπεδα-ρεκόρ που είχαν καταγραφεί εκείνη τη χρονιά. Οι επιστήμονες απέδωσαν αυτό το φαινόμενο στα περιορισμένα αποθέματα σκόνης από τη Σαχάρα, η οποία ρυπαίνει το χιόνι και το εμποδίζει να αντανακλά το ηλιακό φως, καθώς και στην ελαφρώς μεγαλύτερη χιονοκάλυψη στο τέλος του χειμώνα και στην αυξημένη ηλιακή ακτινοβολία το καλοκαίρι.
Ο Χους επισκέφθηκε τον πρώην παγετώνα Plattalvafirn, γνωστό και ως παγετώνα Griess, τον Σεπτέμβριο, ο οποίος κάποτε κάλυπτε την πλαγιά ενός βουνού, αλλά έχασε το 99% της έκτασής του σε μόλις 20 χρόνια. Ο παγετώνας αποτέλεσε αντικείμενο μιας από τις πιο λεπτομερείς παρακολουθήσεις παγκοσμίως τη δεκαετία του 1950 και ο Χους είχε εργαστεί με τα δεδομένα του όταν ήταν υποψήφιος διδάκτορας.
«Αυτό που ήταν διαφορετικό εκείνη την εποχή είναι ότι οι ρυθμοί υποχώρησης βρίσκονταν ακόμα σε ένα σχετικά φυσιολογικό επίπεδο», δήλωσε ο Χους. «Αυτό που παρατηρούμε τώρα είναι μια πραγματική έκρηξη αυτών των ρυθμών τήξης, που οδηγεί στη διάλυση των παγετώνων. Πραγματικά, απλώς καταρρέουν.»
Με πληροφορίες από Guardian
Πηγή: https://www.lifo.gr/now/perivallon/ekriktiki-ayxisi-ton-rythmon-tixis-20-ton-elbetikon-pagetonon-hathike-se-pente
