Ένας ποδοσφαιρικός αγώνας με βαθύ ιστορικό, εθνικό και πολιτικό φορτίο διεξήχθη το βράδυ της Δευτέρας 31 Αυγούστου στην αρχαία Άμιδα, το σημερινό Ντιγιαρμπακίρ. Η νεοφώτιστη Αμέντσπορ, η ομάδα που έχει ταυτιστεί με την κουρδική ταυτότητα, νίκησε με ανατροπή 2-1 την Τραμπζονσπόρ, σε μια αναμέτρηση που εξαρχής ξεπερνούσε τα στενά όρια του αθλητισμού.
Στην πολιτική και ιστορική διάσταση του αγώνα στάθηκε με εκτενή ανάρτησή του ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ και πρόεδρος του Σωματείου Δράσης «Νίκος Καπετανίδης», Γιώργος Γεωργιάδης, θέτοντας εξαρχής το ερώτημα:
«Τι συμβαίνει στο Κουρδιστάν;»
Κατά τον Γιώργο Γεωργιάδη, στην πόλη που οι Κούρδοι αποκαλούν Αμέντ δεν αναμετρήθηκαν απλώς δύο ποδοσφαιρικές ομάδες. Συγκρούστηκαν δύο διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας και της ταυτότητας μέσα στη σημερινή Τουρκία: από τη μία η κουρδική διεκδίκηση ορατότητας και από την άλλη η εθνικιστική και κρατική εργαλειοποίηση της Τραμπζονσπόρ.
Ανατροπή στο 90ό λεπτό
Η Τραμπζονσπόρ προηγήθηκε μόλις στο 11ο λεπτό με τον Μοχάμεντ Σαλάχ. Η Αμέντσπορ ισοφάρισε στις καθυστερήσεις του πρώτου ημιχρόνου, όταν ο Αντρέ Ονάνα απέκρουσε το πέναλτι του Μπαφέ Ντιανέ, αλλά ο Γίρα Σορ πήρε το ριμπάουντ και έστειλε την μπάλα στα δίχτυα.
Η ανατροπή ολοκληρώθηκε στο 90ό λεπτό. Ο Μεχμέτ Γεσίλ γύρισε την μπάλα από τα δεξιά και ο Γκιφτ Όρμπαν εκμεταλλεύτηκε την αδράνεια της άμυνας της Τραμπζονσπόρ, διαμορφώνοντας το τελικό 2-1. Η Αμέντσπορ είχε καλύτερη παρουσία για μεγάλο διάστημα και δημιούργησε ευκαιρίες που αντιστοιχούσαν σε 2,39 αναμενόμενα γκολ, έναντι 0,84 της αντιπάλου της. (
90’ Final Whistle
Amedspor 2-1 Trabzonspor #AMDvTS pic.twitter.com/quu9NTudgn
— Trabzonspor English (@TrabzonsporEN) August 31, 2026
Για τον Γεωργιάδη, ωστόσο, το γκολ στο 90ό λεπτό απέκτησε χαρακτήρα «Θείας Δίκης», καθώς σφράγισε την αποτυχία μιας αποστολής η οποία, όπως υποστηρίζει, είχε παρουσιαστεί ως «εθνική τουρκική αποστολή» μέσα σε κουρδικό έδαφος.
Η πορεία της Τραμπζονσπόρ με τουρκικές σημαίες και ύμνους του Κεμάλ
Σύμφωνα με όσα περιγράφει στην ανάρτησή του, τα λεωφορεία της Τραμπζονσπόρ κατευθύνθηκαν προς την Άμιδα καλυμμένα με τουρκικές σημαίες, ενώ από τα ηχεία ακούγονταν στη διαπασών ύμνοι του Μουσταφά Κεμάλ.
«Η Τραμπζονσπόρ έδωσε χαρακτήρα “εθνικής τουρκικής αποστολής”», αναφέρει ο πρόεδρος του Σωματείου Δράσης «Νίκος Καπετανίδης», εκτιμώντας ότι η κίνηση αποτελούσε συνειδητή πρόκληση προς τους Κούρδους και προσπάθεια να παρουσιαστεί η αναμέτρηση ως συμβολική επιβολή του τουρκικού κράτους στην περιοχή.
Ο Γεωργιάδης εκφράζει ιδιαίτερη πικρία για τη σημερινή πορεία της ομάδας της Τραπεζούντας. Όπως σημειώνει, η Τραμπζονσπόρ έχει κυριαρχηθεί τα τελευταία χρόνια από οικονομικά συμφέροντα, τα οποία την κατέστησαν ισχυρότερη αγωνιστικά, αλλά παράλληλα την έσυραν σε πολεμική ρητορική και τη μετέτρεψαν σε «διαπρύσιο κήρυκα της επίσημης κρατικής πολιτικής».
«Λυπούμαι για την κατάσταση στην οποία περιήλθε η ομάδα της Τραπεζούντας, την οποία παλιά, όταν μπορούσα να πάω, την παρακολουθούσα από κοντά στο παλιό της γήπεδο. Τώρα μου είναι τελείως ξένη», γράφει.
Η απάντηση των Κούρδων με τον Καζίμ Κογιουντζού
Η υποδοχή της Τραμπζονσπόρ από την Αμέντσπορ είχε εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τον Γιώργο Γεωργιάδη, οι άνθρωποι της κουρδικής ομάδας υποδέχθηκαν την αποστολή με λουλούδια.
Η πλέον συμβολική απάντηση, όμως, δόθηκε από τα μεγάφωνα του γηπέδου. Αντί εθνικιστικών συνθημάτων, ακούστηκε ένα τοπικό τραγούδι της Τραπεζούντας, με τη λύρα του εμβληματικού Λαζού καλλιτέχνη Καζίμ Κογιουντζού.
Ο Κογιουντζού, ο οποίος έφυγε πρόωρα από τη ζωή το 2005, είχε συνδεθεί στενά με την Τραμπζονσπόρ και αποτελούσε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της κερκίδας της. Ταυτόχρονα, όμως, υπήρξε φορέας μιας διαφορετικής αντίληψης από τον τουρκικό εθνικισμό: πρέσβευε τη συνύπαρξη, την ισότητα και την κοινή πολιτιστική κληρονομιά των λαών του Ευξείνου Πόντου.
Έτσι, οι Κούρδοι, αντί να απαντήσουν με το ίδιο νόμισμα, χρησιμοποίησαν ένα αυθεντικό πολιτιστικό σύμβολο της Τραπεζούντας, αντιπαραβάλλοντας την τοπική ταυτότητα και την αλληλεγγύη των λαών προς την κρατική και εθνικιστική εργαλειοποίηση του ποδοσφαίρου.
Η Άμιδα και η βαριά ιστορική μνήμη
Ο Γεωργιάδης υπενθυμίζει ότι το σημερινό Ντιγιαρμπακίρ είναι η αρχαία Άμιδα, μια πόλη με ιστορία περίπου 3.000 ετών, στην οποία έζησαν επί αιώνες Κούρδοι, Αρμένιοι, Ασσύριοι και άλλες κοινότητες.
Αποδίδει την αλλαγή των τοπωνυμίων και την επιβολή της επίσημης τουρκικής ονομασίας στην πολιτική πολιτιστικής ομογενοποίησης του κεμαλικού κράτους. Αναφέρεται επίσης στις σφαγές των χριστιανικών πληθυσμών, στην αιματηρή καταστολή των Κούρδων και των Αλεβιτών και στην καταστροφή χιλιάδων χωριών.
Ιδιαίτερη μνεία κάνει στις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού το 2015-2016 στη συνοικία Σουρ, όταν οι συγκρούσεις με τους Κούρδους μαχητές διεξήχθησαν ακόμη και με άρματα μάχης και βαρέα όπλα μέσα στον ιστορικό αστικό ιστό.
Σε αυτό το περιβάλλον, το όνομα «Αμέντσπορ» δεν είναι ουδέτερο. Η χρήση της κουρδικής ονομασίας της πόλης συνιστά από μόνη της δημόσια δήλωση ταυτότητας, σε ένα κράτος που επί δεκαετίες επιχείρησε να εξαφανίσει ή να περιορίσει κάθε μη τουρκικό ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα.
Η άνοδος της Αμέντσπορ ως πολιτικό τεστ
Η νίκη επί της Τραμπζονσπόρ επιβεβαιώνει όσα είχαν επισημανθεί στις αναλύσεις που δημοσιεύθηκαν μετά την ιστορική άνοδο της Αμέντσπορ στη Süper Lig.
Τον Ιούνιο είχε υπογραμμιστεί ότι η επιτυχία της ομάδας δεν αποτελούσε απλώς μια αθλητική άνοδο. Μετέφερε το Κουρδικό στην πιο ορατή εβδομαδιαία δημόσια σκηνή της Τουρκίας. Το όνομα «Αμέντ», τα χρώματα, τα συνθήματα και η κουρδική ταυτότητα των φιλάθλων θα εμφανίζονταν πλέον στα μεγαλύτερα γήπεδα της χώρας και μπροστά σε εθνικό τηλεοπτικό κοινό.
Η Süper Lig χαρακτηριζόταν τότε «δημόσιο τεστ» για το κατά πόσο το τουρκικό κράτος και η τουρκική κοινωνία μπορούν να ανεχθούν την κουρδική ορατότητα χωρίς να επιστρέψουν στη γνωστή συνταγή της απαγόρευσης, της καταστολής και της κατηγορίας περί «τρομοκρατίας».
Το παιχνίδι με την Τραμπζονσπόρ ήταν ακριβώς ένα τέτοιο τεστ. Και η έντονη πολιτικοποίηση που προηγήθηκε δείχνει πόσο δύσκολη παραμένει η ειρηνική αποδοχή μιας δημόσιας κουρδικής ταυτότητας μέσα στην Τουρκία.
Η σχέση με την προσπάθεια εξομάλυνσης
Η άνοδος της Αμέντσπορ συνέπεσε με τη νέα προσπάθεια του τουρκικού κράτους να κλείσει το μέτωπο με το PKK και να διαμορφώσει μια ελεγχόμενη εξομάλυνση με τους Κούρδους.
Η διαδικασία αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως πλήρης συμφιλίωση ή εγκατάλειψη της παλαιάς κρατικής πολιτικής. Όπως είχε επισημανθεί στις προηγούμενες αναλύσεις, πρόκειται περισσότερο για μια προσωρινή ευθυγράμμιση συμφερόντων: η Άγκυρα ζητά τον τερματισμό του ένοπλου αγώνα και την αποσύνδεση των κουρδικών δυνάμεων από εξωτερικά κέντρα, ενώ οι Κούρδοι διεκδικούν πολιτικά, πολιτιστικά και θεσμικά ανταλλάγματα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η διαδικασία μπορεί να κατέβει από το επίπεδο των μυστικών διαπραγματεύσεων και των κρατικών σχεδιασμών στην καθημερινή ζωή. Εάν δηλαδή μπορεί να γίνει αποδεκτό το όνομα «Αμέντ», η κουρδική γλώσσα, η πολιτιστική ταυτότητα και η παρουσία μιας κουρδικής ομάδας δίχως κάθε εκδήλωση να αντιμετωπίζεται ως απειλή για την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας.
Το ποδόσφαιρο γίνεται, έτσι, καθρέφτης της πραγματικής κατάστασης. Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για «αδελφοσύνη» και ειρήνη, αλλά η συμπεριφορά των θεσμών, των ομάδων και των οπαδών απέναντι στην Αμέντσπορ αποκαλύπτει πόση απόσταση χωρίζει ακόμη τη ρητορική από την κοινωνική πραγματικότητα.
Τι είχε γράψει ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ
Ιδιαίτερη αξία αποκτά μετά τον αγώνα η παρέμβαση που είχε κάνει τον Μάιο ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ, με άρθρο του στο Pontos Gerçek υπό τον συμβολικό τίτλο «AMEDSPOR: 1 – TRABZONSPOR: 1».
Ο Πόντιος συγγραφέας και ακτιβιστής είχε περιγράψει την Τραμπζονσπόρ ως την ομάδα που, από τη δεκαετία του 1970, εξέφρασε την περιφερειακή αντίδραση απέναντι στο ποδοσφαιρικό κατεστημένο της Κωνσταντινούπολης. Για τους ανθρώπους της Τραπεζούντας δεν υπήρξε απλώς ένας αθλητικός σύλλογος, αλλά τρόπος έκφρασης μιας ιδιαίτερης ιστορικής και τοπικής ταυτότητας.
Κατά τον Τσιλινγκίρ, κάτι αντίστοιχο –αλλά ακόμη πιο άμεσο– συμβαίνει σήμερα με την Αμέντσπορ. Η ομάδα της Άμιδας δεν εκφράζει μόνο αντίδραση προς το κέντρο. Με το όνομα, τα χρώματα και τη γλώσσα των οπαδών της διατυπώνει ανοιχτό αίτημα κουρδικής ορατότητας.
Η αναμέτρηση των δύο ομάδων παρουσιάστηκε ως συνάντηση δύο περιφερειακών ταυτοτήτων: της Τραμπζονσπόρ, η οποία κάποτε φώναξε προς την Κωνσταντινούπολη «κι εμείς υπάρχουμε», και της Αμέντσπορ, η οποία σήμερα λέει στο τουρκικό κράτος ακριβώς το ίδιο.
Ο Τσιλινγκίρ είχε κλείσει το άρθρο του εκφράζοντας την ελπίδα να ξυπνήσει κάποτε σε μια μέρα κατά την οποία οι οπαδοί της Τραμπζονσπόρ θα χειροκροτούν όρθιοι την Αμέντσπορ κατά την είσοδό της στον αγωνιστικό χώρο. Είχε προσθέσει, μάλιστα, ότι ίσως τότε να χαιρόταν για πρώτη φορά ακόμη και για μια ήττα της ομάδας της Τραπεζούντας.
Το βράδυ της 31ης Αυγούστου η ήττα αυτή ήρθε. Όχι όμως μέσα στο κλίμα συμφιλίωσης που είχε οραματιστεί ο Τσιλινγκίρ, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον έντασης, σημαιών, κεμαλικών ύμνων και πολιτικών συμβολισμών.
Ένα ανοικτό εθνικό ζήτημα για την Τουρκία, ο Ερντογάν και η στάση των οπαδών της Τραπεζούντας
«Το κράτος χρησιμοποιεί τους γηγενείς της Τραπεζούντας»
Ο Γιώργος Γεωργιάδης ολοκληρώνει την ανάρτησή του με μια σαφή προειδοποίηση προς τους γηγενείς κατοίκους της Τραπεζούντας. Υποστηρίζει ότι το τουρκικό κράτος γνωρίζει την ιδιαίτερη ταυτότητά τους και το πάθος τους για την Τραμπζονσπόρ, αλλά τα χρησιμοποιεί για να καλλιεργήσει μισαλλοδοξία και φανατισμό.
«Κάποτε οι γηγενείς αυτόχθονες κάτοικοι θα καταλάβουν ότι το κράτος τούς χρησιμοποιεί και πάντα θα τους υποπτεύεται ως ξένα στοιχεία», γράφει.
Το τελικό 2-1 καταγράφηκε στον βαθμολογικό πίνακα ως μία μεγάλη νίκη της νεοφώτιστης Αμέντσπορ. Πολιτικά και συμβολικά, όμως, ο αγώνας ήταν πολύ περισσότερο: μία δημόσια σύγκρουση για το ποιος έχει δικαίωμα να ορίζει την ιστορία, τη μνήμη και την ταυτότητα μέσα στη σύγχρονη Τουρκία.
Ποιος ήταν ο Καζίμ Κογιουντζού
Ο Καζίμ Κογιουντζού δεν ήταν απλώς ένας δημοφιλής τραγουδιστής ούτε ένας διάσημος οπαδός της Τραμπζονσπόρ. Ήταν Λαζός μουσικός, δημιουργός και κοινωνικός ακτιβιστής, γεννημένος το 1971 στη Χόπα της Αρτβίν, στις νοτιοανατολικές ακτές του Ευξείνου Πόντου. Πέθανε πρόωρα από καρκίνο το 2005, σε ηλικία μόλις 33 ετών.
Υπήρξε από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πολιτιστικής πολυφωνίας της Μαύρης Θάλασσας. Μέσα από τη μουσική του ένωσε το παραδοσιακό ποντιακό και λαζικό ηχόχρωμα με τη ροκ, τραγουδώντας όχι μόνο στα τουρκικά αλλά και στα λαζικά, τα γεωργιανά, τα μιγγρελιανά και άλλες γλώσσες της περιοχής. Με το συγκρότημα Zuğaşi Berepe, δηλαδή «Τα Παιδιά της Θάλασσας» στα λαζικά, έφερε τη λαζική γλώσσα και μουσική στο ευρύτερο κοινό, σε μια χώρα όπου οι διαφορετικές ταυτότητες παρέμεναν για δεκαετίες στο περιθώριο. (
Ο Κογιουντζού δεν αντιμετώπιζε τον Εύξεινο Πόντο ως μια ομοιόμορφη, αποκλειστικά τουρκική περιοχή. Τον έβλεπε ως μια κοινή πολιτιστική πατρίδα με διαφορετικές γλώσσες, παραδόσεις, θρησκείες και εθνοτικές αποχρώσεις. Ύμνησε τη λαϊκή δημιουργία των Λαζών και των άλλων λαών της Μαύρης Θάλασσας, υπερασπίστηκε τη φύση και αντιτάχθηκε σε έργα που θεωρούσε καταστροφικά για την περιοχή.
Παράλληλα, ήταν παθιασμένος φίλαθλος της Τραμπζονσπόρ και είχε ανακηρυχθεί επίτιμο μέλος του συλλόγου. Η ίδια η ομάδα εξακολουθεί να τον τιμά επισήμως κάθε χρόνο ως «καλλιτέχνη ερωτευμένο με την Τραμπζονσπόρ».
Γι’ αυτό και η επιλογή της Αμέντσπορ να παίξει από τα μεγάφωνα του γηπέδου τραγούδι του είχε βαρύ συμβολισμό. Οι Κούρδοι δεν απάντησαν στους κεμαλικούς ύμνους απορρίπτοντας την Τραπεζούντα. Αντιθέτως, πρόβαλαν μια διαφορετική Τραπεζούντα και μια διαφορετική Μαύρη Θάλασσα: εκείνη του Κογιουντζού, της λαζικής ταυτότητας, της πολιτιστικής πολυφωνίας και της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Με άλλα λόγια, αντιπαρέβαλαν την αυθεντική λαϊκή μνήμη του τόπου στην κρατική εθνικιστική ομοιομορφία.
The post Ήττα της Τράμπζονσπορ στο Ντιγιάρμπακιρ! Ένα ματς με την Αμεντσπόρ που ξεπέρασε το ποδόσφαιρο – «Τι συμβαίνει στο Κουρδιστάν;» first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.