Σύμφωνα με δημοσίευμα από tanea.gr
Τον Ιούνιο του 1971, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Νίξον, κήρυττε τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών», χαρακτηρίζοντας τη χρήση των παράνομων ουσιών «νούμερο ένα εχθρό κατά της δημόσιας υγείας». Για μεγάλο διάστημα, στο παράνομο εμπόριο «κυριαρχούσαν» η κοκαΐνη, η κάνναβη και η ηρωίνη – τρεις ουσίες που προέρχονται από φυτικές καλλιέργειες σε συγκεκριμένες συνθήκες και γεωγραφικές περιοχές. Στις μητροπόλεις της Ευρώπης και των ΗΠΑ, οι υγειονομικές Αρχές έβλεπαν τις επιπτώσεις της χρήσης των ναρκωτικών, την ίδια ώρα που οι υπηρεσίες Δίωξης έδιναν τη δική τους μάχη για να σταματήσουν τα κυκλώματα διακίνησης.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, ένα καινούργιο πρόβλημα κυριαρχεί στον κόσμο των παράνομων ουσιών: η άνοδος των νέων συνθετικών ναρκωτικών και οι προκλήσεις που τα συνοδεύουν: είναι ευκολότερο να παρασκευαστούν, ενέχουν μεγαλύτερους κινδύνους για τους χρήστες, καθώς περιλαμβάνουν άγνωστες χημικές ουσίες, ενώ είναι δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν. Ολα αυτά τα στοιχεία έχουν οδηγήσει πολλούς και σχετικές διεθνείς έρευνες και εκθέσεις να κάνουν λόγο μέχρι και για «νέο τοπίο στην αγορά ναρκωτικών».
«Τα ΝΕΑ» διατυπώνουν τις βασικές ερωτήσεις που υπάρχουν σχετικά με αυτή τη νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη – για πολλούς λόγους – γενιά ναρκωτικών ουσιών, επιχειρώντας να δώσουν και απαντήσεις.
Τι είναι τα νέα συνθετικά ναρκωτικά;
Πρόκειται, ουσιαστικά, για ψυχοδραστικές ουσίες που παρασκευάζονται σε εργαστήρια και αντιγράφουν (ή ακόμα και υπερβαίνουν) τις λειτουργίες των «παραδοσιακών ναρκωτικών». «Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ουσίες, η χημική τους σύσταση δεν είναι γνωστή, καθώς μεταβάλλεται διαρκώς, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο τον εντοπισμό τους όσο και την κλινική και θεραπευτική αντιμετώπισή τους. Επιπλέον, συχνά διακινούνται ως διαφορετικά προϊόντα ή χρησιμοποιούνται για τη νόθευση άλλων ουσιών, χωρίς ο χρήστης να γνωρίζει τι πραγματικά καταναλώνει», λέει στα «ΝΕΑ» ο Αθανάσιος Θεοχάρης, πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων.
Η πιο πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) αναφέρει ότι τα συνθετικά οπιοειδή, οι συνθετικές καθινόνες και τα συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή αποτελούν πλέον έναν από τους σημαντικότερους αναδυόμενους κινδύνους στην Ευρώπη. Μάλιστα, όπως σημειώνει ο Α. Θεοχάρης, σήμερα περισσότερες από 1.050 νέες ψυχοδραστικές ουσίες βρίσκονται υπό ευρωπαϊκή παρακολούθηση, ενώ μόνο κατά το τελευταίο έτος εντοπίστηκαν περίπου 50 νέες ουσίες, γεγονός που αποτυπώνει τη δυναμική και τη συνεχή τάση εξέλιξής τους.
Πότε εμφανίστηκαν;
Η χρήση των συνθετικών ναρκωτικών δεν είναι κάτι καινούργιο. Στο παρελθόν έχουν χρησιμοποιηθεί για ιατρικούς λόγους, από αθλητές μέχρι και από στρατιωτικές μονάδες, που κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου χρησιμοποιούσαν μεθαμφεταμίνη. Πιο πρόσφατα, συχνά απασχολούσαν την επικαιρότητα τα λεγόμενα «χάπια των τζιχαντιστών» ή captagon, που είναι αμφιταμινούχα και έχουν κατασχεθεί και στη χώρα μας.
Στην Ελλάδα, η πρώτη έξαρση των συνθετικών ναρκωτικών παρατηρήθηκε πριν περίπου 15-20 χρόνια, συνοδευόμενη από την άνοδο της ρέιβ μουσικής. Οπως εξηγεί ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, Ιωάννης Καρυδάκος, οι αστυνομικές Αρχές τότε έβρισκαν κυρίως MDMA – γνωστό και ως ecstasy – και κεταμίνη. «Τα επόμενα χρόνια, μαζί με τη μουσική που γίνεται λιγότερο δημοφιλής, πέφτουν και αυτά τα ναρκωτικά. Και τα ξαναβλέπουμε μετά τον COVID», λέει.
Υπάρχει, όμως, κάτι ακόμη: Η αγορά παράνομων ναρκωτικών ακολουθεί τους κανόνες της «κανονικής» αγοράς και η άνοδος των συνθετικών τα τελευταία χρόνια δεν είναι ανεξήγητη. «Για παράδειγμα, από τότε που ανέλαβαν οι Ταλιμπάν το καθεστώς στο Αφγανιστάν, μειώθηκαν οι εξαγωγές στην ηρωίνη. Αρα δημιουργήθηκε ένα κενό στην αγορά. Πώς θα καλυφθεί αυτό το κενό; Με συνθετικά, που μοιάζουν με την ηρωίνη», σημειώνει ο έμπειρος αξιωματικός.
Πώς παρασκευάζονται;
Οπως εξηγούν οι ειδικοί στα «ΝΕΑ», ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι τα νέα συνθετικά ναρκωτικά μπορούν να παρασκευαστούν κυριολεκτικά παντού. Η παραγωγή τους δεν καθορίζεται από συγκεκριμένες φυσικές ή γεωγραφικές συνθήκες, όπως συμβαίνει με την κοκαΐνη, την κάνναβη και την ηρωίνη.
«Τα “παραδοσιακά” ναρκωτικά, επειδή κυρίως προέρχονται από φυτά, έχουν κάποιους περιορισμούς. Δηλαδή, το φυτό της κόκας δεν μπορεί να ευδοκιμήσει πουθενά αλλού στον κόσμο παρά μόνο στη Λατινική Αμερική. Η κάνναβη θέλει να έχεις ένα χωράφι, να έχεις ένα χώρο για να την καλλιεργήσεις. Η ηρωίνη τα ίδια. Πρέπει να βγει η παπαρούνα στο Αφγανιστάν ή στο Μεξικό. Δεν γίνεται αλλιώς. Τα συνθετικά δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς», υπογραμμίζει ο διευθυντής της Δίωξης Ναρκωτικών.
Και έπειτα προσθέτει πως τα νέα αυτά ναρκωτικά μπορούν να παρασκευαστούν από τα εγκληματικά δίκτυα παραγγέλνοντας συνήθως κάποια νόμιμα υλικά και ακολουθώντας κάποια βήματα ή «συνταγές» που κυκλοφορούν κατά βάση στο σκοτεινό Διαδίκτυο (dark web). Και, βέβαια, αυτό που δυσχεραίνει τις Αρχές είναι ότι οι πρόδρομες ουσίες, δηλαδή αυτά τα συστατικά που χρησιμοποιούνται για να φτιάξουν συνθετικά ναρκωτικά, μπορεί να είναι νόμιμες. «Το ίδιο υλικό που μπορεί κάποιος να το πάρει και να καθαρίσει τις ζάντες από το αυτοκίνητό του, μπορεί ένας άνθρωπος να το πάρει και να το χρησιμοποιήσει ως ναρκωτικό. Είναι ένας αχαρτογράφητος κόσμος», λέει ο Ι. Καρυδάκος. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πρόδρομες αυτές ουσίες έρχονται κυρίως από χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, κάτι που δημιουργεί προκλήσεις όσον αφορά τον απαραίτητο έλεγχο.
Ποιους κινδύνους κρύβουν;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τα συνθετικά ναρκωτικά είναι, όμως, ο λεγόμενος «άγνωστος κίνδυνος». «Ολα τα ναρκωτικά, είτε “παλιά” είτε “καινούργια” είναι επικίνδυνα και τοξικά από μόνα τους», ξεκαθαρίζει στα «ΝΕΑ» ο Ι. Καρυδάκος, από τον 11ο όροφο της ΓΑΔΑ. «Οι άνθρωποι βρήκαν έναν τρόπο να τα κάνουν ακόμα πιο επικίνδυνα. Ποιος είναι αυτός; Η νοθεία. Γιατί ενώ γνωρίζεις ότι η κοκαΐνη έχει πέντε επιδράσεις στον οργανισμό, όταν τη νοθεύσεις αυτομάτως χάνεις τη γνώση αυτή, γιατί δεν ξέρεις η νοθευτική ουσία τι προκαλεί. Το ίδιο συμβαίνει με τα συνθετικά», συμπληρώνει.
Με άλλα λόγια, όταν κάτι δημιουργείται σε ένα εργαστήριο ή νοθεύεται με χημικές ουσίες, οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται, καθώς κανείς δεν έχει ακριβή γνώση του τι περιέχει. Και αυτός είναι και ο λόγος που, όπως τονίζει και ο αστυνομικός, τα συνθετικά ναρκωτικά μπορεί να είναι πάρα πολύ επικίνδυνα, μέχρι και θανατηφόρα από την πρώτη κιόλας χρήση.
Γιατί δυσχεραίνουν τις Αρχές;
Πέρα από το ότι μπορούν να κατασκευαστούν εύκολα, οπουδήποτε και από οποιονδήποτε και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, τα συνθετικά ναρκωτικά ταλανίζουν τις αρμόδιες Αρχές για έναν ακόμη λόγο: επειδή μπορούν να αλλάζουν διαρκώς μορφή. «Κάποιος μπορεί να πάρει μια “συνταγή”, να προσθέσει κάτι καινούργιο και αυτό να αποτελέσει μια νέα ουσία. Από την αμφεταμίνη προέκυψε η μεθαμφεταμίνη. Από τη μεθαμφεταμίνη μπορεί να προκύψει κάτι άλλο. Και αυτό είναι τεράστιο πρόβλημα για εμάς», λέει ο Ι. Καρυδάκος.
«Αφενός, είναι δύσκολο να το ανιχνεύσεις. Συνήθως βλέπεις ένα λευκό υγρό ή σκόνη. Πώς θα ξέρεις τι είναι αυτό; Επίσης, ο νόμος λειτουργεί με βάση κάποια δεδομένα. Εχουμε έναν πίνακα μέσα στον οποίο υπάρχουν οι γνωστές ουσίες και λέμε ότι είναι παράνομες, τοξικές και ψυχοδραστικές. Μια νέα ουσία δεν μπορεί να είναι αυτόματα παράνομη επειδή είναι παράγωγο μιας προηγούμενης. Πρέπει να περάσει από μια διαδικασία. Για να γίνει αυτή η διαδικασία και να αποδειχθεί ότι είναι και τοξική και ψυχοδραστική, επικίνδυνη, άρα ναρκωτικό, περνά ένας χρόνος, ένα χρονικό διάστημα. Μέσα σε αυτό χρονικό διάστημα μπορεί να κυκλοφορήσει κάτι και να βρεθεί ένα παράθυρο, δηλαδή ένα κενό στην αγορά και να κυκλοφορήσει», συμπληρώνει.
«Αρα κυκλοφορούν κάποια πράγματα στην αγορά από αυτά τα παραθυράκια. Αυτό είναι επικίνδυνο. Κακά τα ψέματα», καταλήγει ο ίδιος.
Διακίνηση και χρήση αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης, κεταμίνης και ροζ κοκαΐνης
Στη χώρα μας ακόμη δεν έχουν βρεθεί εργαστήρια παραγωγής συνθετικών ναρκωτικών και οι Αρχές ακόμη δεν τα εντοπίζουν σε μεγάλη κλίμακα. Σύμφωνα με τον Ι. Καρυδάκο, τα ναρκωτικά έρχονται – κατά κύριο λόγο σε μικρές ποσότητες – από χώρες όπως η Τσεχία, η Πολωνία, η Ολλανδία, η Βουλγαρία και το Βέλγιο, από εκεί δηλαδή όπου υπάρχουν μεγάλα αντίστοιχα παράνομα εργαστήρια.Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Καταπολέμηση του Διασυνοριακού Οργανωμένου Εγκλήματος, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι ευρωπαϊκές αστυνομικές Αρχές εντόπισαν και εξάρθρωσαν περισσότερα από 60 παράνομα εργαστήρια συνθετικών ναρκωτικών σε όλη τη Γηραιά Ηπειρο.
Στην Ελλάδα, τα συνθετικά ναρκωτικά που εντοπίζονταν περισσότερο – είτε για κατανάλωση είτε χρησιμοποιώντας τη χώρα ως πέρασμα για διακίνηση – ήταν η αμφεταμίνη, η μεθαμφεταμίνη και τα τελευταία χρόνια η κεταμίνη και η ροζ κοκαΐνη. Στην τελευταία ετήσια έκθεση του Συντονιστικού Οργάνου Δίωξης Ναρκωτικών – Εθνική Μονάδα Πληροφοριών, αναφέρεται ότι το 2024 συνελήφθησαν στη χώρα μας 1.541 άτομα για συνθετικά ναρκωτικά, στην πλειοψηφία για χρήση ή/και κατοχή και πολύ λιγότερο για διακίνηση.
Αναφορικά με τη χρήση, σύμφωνα με στοιχεία του προέδρου του ΕΟΠΑΕ Αθανάσιου Θεοχάρη, το 2025 εντοπίστηκε για πρώτη φορά κεταμίνη σε χρησιμοποιημένες σύριγγες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο.
Και οι δύο συνομιλητές τονίζουν ότι απαιτείται ιδιαίτερη επαγρύπνηση και για την παρουσία φαιντανύλης και άλλων ισχυρών συνθετικών οπιοειδών – μια κατάσταση που στις ΗΠΑ έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία του ΕΟΠΑΕ, το 2025 παρατηρήθηκε αύξηση των αναλόγων της φαιντανύλης στη Θεσσαλονίκη σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ για πρώτη φορά καταγράφηκε παρουσία της ουσίας στον Βόλο, το Ηράκλειο και το Αγρίνιο και σημαντική ποσοστιαία αύξηση στην Πάτρα. «Μάλιστα, στον ΧΕΧ (Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης) της Θεσσαλονίκης, οι επαγγελματίες του ΕΟΠΑΕ έχουν ήδη καταγράψει περιστατικά ατόμων που προσέρχονται για χρήση ηρωίνης ή/και κοκαΐνης, ενώ παράλληλα φέρουν επιθέματα (patches) φαιντανύλης σε κάποιο σημείο του σώματός τους», σημειώνει ο πρόεδρος του Οργανισμού.
Από πλευράς του, ο Ι. Καρυδάκος τονίζει ότι ακόμα δεν απασχολεί τη χώρα μας η φαιντανύλη, «Μακάρι να βγω ψεύτης, αλλά θεωρώ ότι θα το αντιμετωπίσουμε σε κάποια χρόνια. Κρατάμε ένα μάτι ανοιχτό προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι ένα πολύ ισχυρό αναισθητικό φάρμακο και πολύ κακό ναρκωτικό. Χρησιμοποιείται στην καταπολέμηση των πόνων που προκαλεί ο καρκίνος».
Διαβάστε Περισσότερα στην ΠΗΓΗRead Morehttps://www.tanea.gr/
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.
