Στο δεύτερο επεισόδιο της εκπομπής «Ρωμαίϊκα» στο Pontos Tv, η Γιώτα Ιωακειμίδου μας παρασύρει σε ένα γοητευτικό ταξίδι στον χρόνο, αποδεικνύοντας ότι οι ποντιακές λέξεις δεν είναι απλώς ήχοι, αλλά παράθυρα στην ιστορία 3.000 ετών. Η εκπομπή εστιάζει σε λέξεις που «περπάτησαν, δούλεψαν και έζησαν» μαζί με τους ανθρώπους του Πόντου.
Η Λέξη «Πόντος»: Από τη Θάλασσα στον Άνθρωπο
Η παρουσιάστρια εξηγεί πως η λέξη Πόντος στην αρχαιότητα σήμαινε το ανοιχτό πέλαγος. Αρχικά, ο όρος «Πόντιος» αναφερόταν σε οτιδήποτε θαλάσσιο, όμως με την εγκατάσταση των Ελλήνων στα παράλια του Ευξείνου Πόντου, η λέξη μεταμορφώθηκε από γεωγραφικό όρο σε όνομα ενός ολόκληρου λαού.
«Γεμενία»: Τα Παπούτσια που Ταξίδεψαν
Μια ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα γεμενία, τα ελαφρά δερμάτινα παπούτσια που πήραν το όνομά τους από την Υεμένη αλλά ρίζωσαν στον ελληνικό κόσμο. Οι τεχνίτες τους, οι «γεμενεντζίδες», έφτιαχναν παπούτσια που «κάθονταν στο πόδι σαν δεύτερο δέρμα», αποτελώντας σύμβολο κομψότητας και κοινωνικού κύρους.
Η Ανατομία της Γλώσσας: «Γούλα» και «Κοτίλα»
Γούλα (Λαιμός): Μια λέξη με τεράστια οικογένεια παραγώγων. Από τον «γουλέα» (λαίμαργο) μέχρι το «γουλέντζα» (κοιλότητες στο χώμα), η γούλα περιγράφει χαρακτήρες και καταστάσεις.
Κοτίλα: Μια λέξη που επιβιώνει από τον Όμηρο. Σημαίνει τον τράχυλο, το σημείο που «φωλιάζει» το κεφάλι στον κορμό, διατηρώντας την αρχαία σημασία της κοίλης υποδοχής.
Η Ζωή στην Ύπαιθρο και το Σπίτι
Η εκπομπή αναλύει λέξεις της καθημερινότητας που κρύβουν αρχαία μυστικά:
Κενώνω: Από το ομηρικό «κενώ» (αδειάζω), η ποντιακή μάνα χρησιμοποιεί τη λέξη εδώ και χιλιετίες για να προσφέρει το φαγητό, σε αντίθεση με το νεότερο «σερβίρω».
Βασμός: Ο ιωνικός τύπος του «βαθμού», που στον Πόντο σήμαινε το όριο ανάμεσα στα χωράφια ή το σκαλοπάτι.
Έπεργος & Έξεργος: Δύο λέξεις που ορίζουν τον ρυθμό της ζωής: η εργάσιμη μέρα και η ημέρα της αργίας αντίστοιχα.
Ινώνω: Όταν το φαγητό «δένει» και χυλώνει, η λέξη προέρχεται από το αρχαίο «ινώ» που σημαίνει ενισχύω, δίνω δύναμη.
Ζωντανό γλωσσικό μουσείο η ποντιακή
Η Γιώτα Ιωακειμίδου κλείνει την εκπομπή υπενθυμίζοντας ότι τίποτα δεν χάνεται όσο υπάρχει η μνήμη. Η ποντιακή διάλεκτος λειτουργεί ως ένα «ζωντανό γλωσσικό μουσείο», όπου ακόμα και μια μονοσύλλαβη λέξη όπως το «κά» (λοιπόν/αλλά) μπορεί να κινήσει ολόκληρη την αφήγηση της ιστορίας ενός λαού.
Δείτε το δεύτερο επεισόδιο της εκπομπής:
Το άρθρο Ο γουλέας, η κοτίλα και τα αρχαία μυστικά! Λέξεις που περπάτησαν, δούλεψαν και έζησαν στο δεύτερο επεισόδιο της εκπομπής “Ρωμαίικα” στο Pontos Tv εμφανίστηκε πρώτα στο PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.
