Την αναβάθμιση της Τουρκίας σε κεντρικό παράγοντα της νέας ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής αναδεικνύει δημοσίευμα της βρετανικής Telegraph, με αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα.
Το δημοσίευμα της ανταποκρίτριας Sophia Yan, με τίτλο «Το μέλος του ΝΑΤΟ που τροφοδοτεί τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης», υποστηρίζει ότι η άνοδος της Τουρκίας ως βασικού πυλώνα της ευρωπαϊκής άμυνας δεν έγινε απότομα, αλλά οικοδομήθηκε σταδιακά μέσα από την ανάπτυξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, τις εξαγωγές οπλικών συστημάτων και τη γεωπολιτική θέση της χώρας ανάμεσα στην Ευρώπη, στη Ρωσία, στη Μέση Ανατολή και στον Καύκασο.
Η επιλογή της Άγκυρας για τη φιλοξενία της Συμμαχικής Συνόδου είχε, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, ιδιαίτερο συμβολισμό. Η Τουρκία επιχείρησε να παρουσιάσει τον εαυτό της όχι απλώς ως το κράτος με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, αλλά ως χώρα που μπορεί να προσφέρει στην Ευρώπη όπλα, πυρομαχικά, μη επανδρωμένα συστήματα, πολεμικά πλοία και αεροπορικές πλατφόρμες σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αυξάνουν θεαματικά τις αμυντικές δαπάνες.
Από προβληματικός σύμμαχος σε απαραίτητος εταίρος
Για πολλά χρόνια η Άγκυρα αντιμετωπιζόταν από σημαντικό τμήμα της Δύσης ως δύσκολος και απρόβλεπτος σύμμαχος. Η αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400, οι επεμβάσεις στη Συρία, οι σχέσεις με τη Μόσχα, η αντιπαράθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο και τα εμπόδια που έθεσε στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είχαν προκαλέσει βαθιές κρίσεις στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Η νέα πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αβεβαιότητα για τη μελλοντική έκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη και η ανάγκη για ταχεία αύξηση της παραγωγής οπλικών συστημάτων έχουν καταστήσει τις τουρκικές βιομηχανικές δυνατότητες ιδιαίτερα ελκυστικές.
Η Σύνοδος της Άγκυρας επικεντρώθηκε ακριβώς στην ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγής όπλων και πυρομαχικών, καθώς και στην υλοποίηση μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων. Στο περιθώριό της ανακοινώθηκαν συμφωνίες και πρωτοβουλίες δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων και των δυνατοτήτων κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.
Η Telegraph παρουσιάζει την Τουρκία ως μία από τις χώρες που μπορούν να καλύψουν μέρος αυτού του κενού, διαθέτοντας έναν αμυντικό τομέα που παράγει ταχύτερα και συχνά φθηνότερα από αντίστοιχες δυτικοευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Τα τουρκικά drones άνοιξαν τον δρόμο
Καθοριστικό ρόλο στη διεθνή προβολή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας διαδραμάτισαν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Τα τουρκικά drones χρησιμοποιήθηκαν σε συγκρούσεις από τη Λιβύη και τον Νότιο Καύκασο μέχρι την Ουκρανία, αποκτώντας επιχειρησιακή φήμη και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες εξαγωγικές συμφωνίες.
Η επιτυχία αυτή δεν περιορίστηκε μόνο στα Bayraktar. Η Τουρκία επένδυσε σε ολόκληρο οικοσύστημα μη επανδρωμένων συστημάτων, ηλεκτρονικών, αισθητήρων, πυρομαχικών ακριβείας και πλατφορμών διοίκησης και ελέγχου.
Παράλληλα, η τουρκική ναυπηγική βιομηχανία ανέπτυξε κορβέτες, φρεγάτες, αποβατικά πλοία και άλλες πλατφόρμες, ενώ οι τουρκικές εταιρείες διεκδικούν πλέον σημαντικά συμβόλαια σε ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.
Η εικόνα αυτή επιτρέπει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιφερειακός προμηθευτής δεύτερης κατηγορίας, αλλά ως αναπόσπαστο τμήμα της αμυντικής βάσης του ΝΑΤΟ.
Η πίεση για συμμετοχή στα ευρωπαϊκά κονδύλια
Στη Σύνοδο της Άγκυρας ο Τούρκος πρόεδρος ζήτησε ανοιχτά την άρση των περιορισμών και των αποκλεισμών που αντιμετωπίζει η τουρκική αμυντική βιομηχανία. Υποστήριξε ότι οι διακρίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, με βάση το αν ανήκουν ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπονομεύουν τη συνοχή της Συμμαχίας.
Η Άγκυρα επιδιώκει ιδιαίτερα να αποκτήσει πρόσβαση στα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την άμυνα, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα SAFE. Η Τουρκία θέλει να συμμετέχει σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες και να εξασφαλίσει χρηματοδότηση ή παραγγελίες για τις εταιρείες της.
Το επιχείρημά της είναι απλό: η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά περισσότερα όπλα, ταχύτερη παραγωγή και φθηνότερες λύσεις, αλλά ταυτόχρονα να αποκλείει μία από τις μεγαλύτερες αμυντικές βιομηχανίες της ευρύτερης περιοχής.
Απέναντι σε αυτή τη θέση, όμως, υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα από χώρες που θεωρούν ότι η Άγκυρα χρησιμοποιεί τα οπλικά της συστήματα και τη στρατιωτική της ισχύ για την προώθηση αναθεωρητικών πολιτικών.
Η Τουρκία ως γέφυρα Ανατολής και Δύσης
Κεντρικό στοιχείο του δημοσιεύματος είναι και η παρουσίαση της Τουρκίας ως διπλωματικής γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Η Άγκυρα διατηρεί ανοικτούς διαύλους με τη Μόσχα, χωρίς να αποχωρεί από το ΝΑΤΟ. Στηρίζει στρατιωτικά την Ουκρανία, αλλά αποφεύγει την πλήρη ευθυγράμμιση με τις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Συνομιλεί με το Ιράν, διατηρεί επιρροή στη Συρία και παράλληλα επιχειρεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Η γεωγραφική της θέση, στον έλεγχο των Στενών και δίπλα στη Μαύρη Θάλασσα, στη Μέση Ανατολή και στον Καύκασο, της προσφέρει στρατηγικό βάρος που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει η Δύση.
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της άμυνάς τους, η Τουρκία παρουσιάζεται ως έτοιμη να καλύψει κενά σε παραγωγή, ανθρώπινο δυναμικό και στρατιωτικές δυνατότητες.
Τα F-35 και η επιστροφή της Άγκυρας
Η νέα στρατηγική αξία της Τουρκίας φάνηκε και στη συζήτηση για την πιθανή άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε στη Σύνοδο διάθεση να επανεξετάσει τόσο τις κυρώσεις όσο και την πώληση των προηγμένων μαχητικών στην Άγκυρα, αν και οποιαδήποτε τέτοια απόφαση αναμένεται να συναντήσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
Μια επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα θα αποτελούσε τεράστια πολιτική και στρατιωτική αναβάθμιση για την Άγκυρα. Παράλληλα, θα ενίσχυε την εικόνα ότι η Δύση είναι διατεθειμένη να παραμερίσει παλαιότερες διαφωνίες, προκειμένου να αξιοποιήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας.
Η άλλη πλευρά της εικόνας
Η εξύμνηση της Τουρκίας ως πυλώνα της ευρωπαϊκής άμυνας δεν μπορεί, πάντως, να αποσυνδεθεί από τις πολιτικές της Άγκυρας.
Η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει παράνομα το βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και διατηρεί ανοικτές εδαφικές και γεωπολιτικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Ερντογάν δέχεται σφοδρή κριτική για την καταστολή της αντιπολίτευσης, των δημοσιογράφων και της κοινωνίας των πολιτών. Ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ, τουρκικές αρχές προχώρησαν σε συλλήψεις και απαγορεύσεις συγκεντρώσεων, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Δύση, όμως, εμφανίζεται όλο και περισσότερο πρόθυμη να αφήσει αυτά τα ζητήματα σε δεύτερο πλάνο, μπροστά στην ανάγκη εξοπλισμού της Ευρώπης και διατήρησης της Τουρκίας μέσα στο δυτικό στρατόπεδο.
Η προειδοποίηση για Ελλάδα και Κύπρο
Το δημοσίευμα της Telegraph αποτελεί σαφή ένδειξη της αλλαγής του κλίματος στα δυτικά κέντρα αποφάσεων. Η Τουρκία δεν παρουσιάζεται πλέον κυρίως ως προβληματικός εταίρος, αλλά ως χώρα που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, αυτή η μεταβολή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Η ενίσχυση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, η πιθανή πρόσβαση της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά κονδύλια και η επαναπροσέγγισή της με τις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργούν ένα νέο στρατηγικό περιβάλλον.
Η Ευρώπη μπορεί να βλέπει στην Τουρκία έναν γρήγορο και αποτελεσματικό προμηθευτή οπλικών συστημάτων. Η Αθήνα και η Λευκωσία, όμως, γνωρίζουν ότι η ίδια πολεμική μηχανή που παρουσιάζεται ως λύση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια συνοδεύεται από μία εξωτερική πολιτική που αμφισβητεί το υφιστάμενο καθεστώς στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Σύνοδος της Άγκυρας επιβεβαίωσε επομένως μια δυσάρεστη πραγματικότητα: όσο περισσότερο η Ευρώπη επανεξοπλίζεται, τόσο περισσότερο αυξάνεται η αξία της Τουρκίας για το ΝΑΤΟ.
Και όσο αυξάνεται αυτή η αξία, τόσο δυσκολότερο γίνεται για την Ελλάδα και την Κύπρο να πείσουν τους συμμάχους τους ότι η τουρκική στρατιωτική ενίσχυση δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία για τη Δύση, αλλά και άμεση απειλή για δύο κράτη του Ελληνισμού.
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.
