Σύμφωνα με δημοσίευμα του realvoice995.gr Read More
Miα νέα εποχή λογοδοσίας ξεκινά για τα social media, καθώς δικαστήριο στο Λος Αντζελες έκρινε ότι οι εφαρμογές αυτές είναι εθιστικές και μάλιστα έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα έτσι, ενώ οι ιδιοκτήτες τους επέδειξαν αμέλεια στην προστασία των ανηλίκων που τις χρησιμοποιούν. Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για τη Σίλικον Βάλεϊ, με παγκόσμιες προεκτάσεις.
Meta, YouTube, TikTok και Snap βρίσκονται αντιμέτωπες με χιλιάδες αγωγές από ιδιώτες και οικογένειες, αλλά και από σχολικές περιφέρειες και γενικούς εισαγγελείς πολιτειών. Κάθε υπόθεση, ορισμένες εκ των οποίων αναμένεται να εκδικαστούν την επόμενη χρονιά, είναι διαφορετική. Ωστόσο, η απόφαση-σταθμός της Τετάρτης, όπου Meta και YouTube κρίθηκαν υπεύθυνες για τον εθισμό στα social media, ίσως δίνει μια πρόγευση για όσα θα ακολουθήσουν.
Η ιστορία είναι γεμάτη από εταιρείες που έχασαν σημαντικές δικαστικές υποθέσεις, τους επιβλήθηκαν τεράστια πρόστιμα και παρ’ όλα αυτά επιβίωσαν. Συχνά, όμως, τέτοιες υποθέσεις οδηγούν σε δομικές αλλαγές στις εταιρείες, για παράδειγμα στα συστατικά προϊόντων ή στις διαδικασίες παραγωγής. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, πυροδότησαν και πολιτισμικές αλλαγές, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αλληλεπιδρούν με τις εταιρείες και τα προϊόντα τους.
Η αντίδραση των εταιρειών
Ενορκοι στο Λος Αντζελες έκριναν την Τετάρτη ότι η Meta και το YouTube γνώριζαν πως οι πλατφόρμες τους ενέχουν κινδύνους για τους νέους και φέρουν ευθύνη για τα προβλήματα ψυχικής υγείας μιας νεαρής γυναίκας. Η απόφαση έρχεται μετά από χρόνια ανησυχιών που εξέφραζαν γονείς, ακτιβιστές και πληροφοριοδότες. Το TikTok και το Snap κατέληξαν σε συμβιβασμό πριν από τη δίκη.
Το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης, συνολικά 6 εκατ. δολάρια σε αποζημιώσεις και ποινικές ρήτρες, αποτελεί μικρό τίμημα για εταιρείες του μεγέθους της Meta και της Google. Επιπλέον, οι εταιρείες σκοπεύουν να ασκήσουν έφεση, ενώ δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι επόμενες υποθέσεις θα έχουν την ίδια έκβαση.
«Η ψυχική υγεία των εφήβων είναι εξαιρετικά σύνθετη και δεν μπορεί να είναι υπεύθυνη μία μόνο εφαρμογή», ανέφερε εκπρόσωπος της Meta. «Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε σθεναρά τη θέση μας, καθώς κάθε υπόθεση είναι διαφορετική, και παραμένουμε βέβαιοι για τις δράσεις μας σχετικά με την προστασία των εφήβων στο Διαδίκτυο».
Εκπρόσωπος της Google, ο Χοσέ Καστανιέδα, δήλωσε ότι η υπόθεση «διαστρεβλώνει τη φύση του YouTube, το οποίο είναι μια πλατφόρμα streaming σχεδιασμένη με υπευθυνότητα, και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης».
Η Google δήλωσε ότι διαφωνεί με το σκεπτικό της ετυμηγορίας και προαναγγέλλει την άσκηση έφεσης. «Διαφωνούμε με την ετυμηγορία και σκοπεύουμε να ασκήσουμε έφεση. Η υπόθεση αυτή παρερμηνεύει τη λειτουργία του YouTube, το οποίο είναι μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα streaming και όχι ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης», ανέφερε σε δήλωσή της εκπρόσωπος της Google.
Ωστόσο, η απόφαση αποδεικνύει ότι οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης δεν βρίσκονται στο απυρόβλητο όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στους χρήστες. Μάλιστα, η απόφαση ήρθε μόλις μία ημέρα μετά από απόφαση ενόρκων στο Νέο Μεξικό που υποχρέωσε τη Meta να καταβάλει 375 εκατ. δολάρια για αποτυχία αποτροπής σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων στις πλατφόρμες της. Μαζί, οι αποφάσεις αυτές ενδέχεται να προαναγγέλλουν σημαντικές αλλαγές για τις Big Tech, είτε μέσω των δικαστηρίων είτε μέσω του Κογκρέσου ή άλλων θεσμών.
«Αυτή η ετυμηγορία στέλνει ένα σαφές μήνυμα σε ολόκληρο τον κλάδο, ότι η εποχή της ατιμωρησίας έχει τελειώσει», δήλωσε ο Μαρκ Λανιέ, επικεφαλής της νομικής ομάδας της 20χρονης ενάγουσας ονόματι Κάιλι.
Μια νέα νομική προσέγγιση
Επί χρόνια στις ΗΠΑ, οι τεχνολογικοί κολοσσοί απέφευγαν νομικές ευθύνες για ζητήματα ασφάλειας χρηστών χάρη σε ένα άρθρο που τους προστατεύει από ευθύνη για περιεχόμενο τρίτων στις πλατφόρμες τους. Ωστόσο, στην υπόθεση στο Λος Αντζελες υιοθετήθηκε μια καινοτόμος νομική προσέγγιση: η απόδοση ευθύνης στις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης όχι για το περιεχόμενο που φιλοξενούν, αλλά για τις βλάβες που απορρέουν από τον τρόπο σχεδιασμού τους.
Οι δικηγόροι της ενάγουσας, ονόματι Κάιλι, ανέδειξαν λειτουργίες όπως το «ατελείωτο σκρολάρισμα», τα αυτόματα βίντεο και τα φίλτρα ομορφιάς, χαρακτηριστικά που, όπως υποστηρίζουν ακτιβιστές, θα μπορούσαν να αλλάξουν ή να καταργηθούν για τους ανηλίκους.
Οι ένορκοι συμφώνησαν: 10 από τους 12 έκριναν ότι οι εταιρείες σχεδίασαν αμελώς τις πλατφόρμες τους, δεν προειδοποίησαν για γνωστούς κινδύνους και συνέβαλαν ουσιαστικά στα προβλήματα ψυχικής υγείας της ενάγουσας.
Οι αποζημιώσεις είναι μικρότερες από όσες ζητούσαν οι ενάγοντες, αλλά παραμένουν σημαντικές για την Κάιλι, σύμφωνα με τη δικηγόρο Τζέιν Κόνροϊ. Πιο σημαντικό όμως για τις επόμενες υποθέσεις είναι ότι «επιβεβαιώθηκε η νομική μας στρατηγική», όπως δήλωσε.
Κύμα αγωγών
Η απόφαση θα βοηθήσει τις νομικές ομάδες να κατανοήσουν πώς να αξιοποιήσουν αποδεικτικά στοιχεία, μαρτυρίες στελεχών, πληροφοριοδοτών και εσωτερικά έγγραφα, σε δίκες που θα ακολουθήσουν. Η επόμενη «πιλοτική» υπόθεση -αυτή τη φορά για έναν έφηβο- αναμένεται να εκδικαστεί αργότερα φέτος.
«Μας βοηθά να βελτιώσουμε τη στρατηγική μας», ανέφερε η Τζέιν Κόνροϊ, σημειώνοντας ότι τέτοιες υποθέσεις απαιτούν ανάλυση εκατομμυρίων εγγράφων.
Παράλληλα, η απόφαση στο Νέο Μεξικό ενδέχεται να δημιουργήσει δεδικασμένο και για υποθέσεις σε πολιτειακό επίπεδο, αν και η Meta θα την εφεσιβάλει.
«Αν τα συγκεντρώσεις όλα μαζί, ίσως μιλάμε για εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο κοινωνικός ψυχολόγος Τζόναθαν Χάιντ. «Αυτό σίγουρα θα τραβήξει την προσοχή της Meta και ίσως οδηγήσει σε αλλαγή συμπεριφοράς».
Παρότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά σε εργαλεία προστασίας των νέων, ορισμένοι ειδικοί συγκρίνουν την κατάσταση με τη «στιγμή Big Tobacco» της Big Tech, παραπέμποντας στην περίοδο κατά την οποία οι καπνοβιομηχανίες αναγκάστηκαν να αναδιαμορφώσουν ριζικά τη λειτουργία τους, με τεράστιο κόστος, μετά από δικαστικές αποφάσεις που έκριναν ότι ορισμένα προϊόντα τους ήταν εθιστικά και επιβλαβή.
«Θυμάμαι την εποχή που υπήρχαν ζώνες καπνιστών στα αεροπλάνα. Σήμερα, χάρη στις δικαστικές υποθέσεις, κάθε πακέτο τσιγάρων φέρει προειδοποιήσεις για καρκίνο», σημείωσε ο πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας Νίμα Ραχμάνι, προσθέτοντας ότι η απόφαση ίσως σηματοδοτεί αντίστοιχες δραστικές αλλαγές.
«Βρισκόμαστε σε μια νέα εποχή, που πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τι συνιστά “προϊόν”, με βάση το ποιοι φορείς διαθέτουν την πληρέστερη γνώση ώστε να αποτρέψουν τέτοιες βλάβες και ατυχήματα», δήλωσε στους New York Times η καθηγήτρια Νομικής του NYU, Κάθριν Σάρκι, προσθέτοντας ότι οι «επιπτώσεις» αυτών των αποφάσεων είναι «πολύ πολύ μεγάλες».
«Μπορεί να υπάρξουν σημαντικές συνέπειες και σε άλλους τομείς της τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε στη Wall Street Journal η Τζέσικα Ναλ, δικηγόρος στο Σαν Φρανσίσκο που εκπροσωπεί εταιρείες τεχνολογίας και στελέχη τους. «Ο ασκός του Αιόλου έχει ήδη ανοίξει».
Ερχονται αλλαγές στη λειτουργία;
Ο Αρτούρο Μπεχάρ, πρώην εργαζόμενος στο Instagram, δήλωσε ότι είχε προειδοποιήσει τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ για τους κινδύνους για τα παιδιά εδώ και χρόνια. «Μετατράπηκε από ένα προϊόν που χρησιμοποιούσες σε ένα προϊόν που σε χρησιμοποιεί», ανέφερε στο BBC Radio 4. Η Meta αρνείται τους ισχυρισμούς του.
Πλέον, υπάρχει η πιθανότητα να υποχρεωθούν οι πλατφόρμες να αφαιρέσουν λειτουργίες που κρατούν τους χρήστες «κολλημένους». Ομως η αλληλεπίδραση (engagement) είναι η «καρδιά» των Big Tech. Αν αφαιρεθούν το «ατελείωτο σκρολάρισμα», οι αλγοριθμικές προτάσεις και η αυτόματη αναπαραγωγή βίνετο, τότε τα social media θα μεταμορφωθούν σε κάτι πολύ διαφορετικό και πιθανώς πιο περιορισμένο.
Η επιτυχία των πλατφορμών βασίζεται στο να κρατούν όσο το δυνατόν περισσότερους χρήστες online για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, ώστε να τους προβάλλουν περισσότερες διαφημίσεις. Ετσι παράγονται τα έσοδα. Σε ορισμένες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, τα παιδιά δεν συμμετέχουν πλέον σε αυτή τη διαφημιστική «μηχανή», αλλά αυτό ισχύει μόνο μετά από παρεμβάσεις των ρυθμιστικών αρχών.
Ωστόσο, τα παιδιά τού σήμερα είναι οι ενήλικες του αύριο και για τις εταιρείες το ιδανικό σενάριο είναι να ενηλικιώνονται ως ήδη «εδραιωμένοι» χρήστες. Το Facebook, το αρχικό κοινωνικό δίκτυο της Meta, συχνά αποκαλείται ειρωνικά «πλατφόρμα των boomers», αλλά στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί χρήστες του είναι ηλικίας 18-35.
Θα ακολουθήσει αλλαγή νομοθεσίας;
Αν και οι δικαστικές εξελίξεις θα απαιτήσουν χρόνο, οι ακτιβιστές ήδη εξετάζουν πώς η απόφαση στην υπόθεση της Κάιλι μπορεί να επιταχύνει άλλες αλλαγές. «Δικαιωνόμαστε για όσα φωνάζουμε εδώ και χρόνια», δήλωσε η Τζουλιάνα Aρνολντ, ιδρύτρια της οργάνωσης Parents RISE!, μετά τον θάνατο της 17χρονης κόρης της. «Ξέρουμε ότι πρόκειται για μαραθώνιο. Πηγαίνουμε στην Ουάσιγκτον με στοιχεία και αυτή την απόφαση, και απαιτούμε νομοθέτηση για την προστασία των παιδιών στο Διαδίκτυο».
Αμερικανοί βουλευτές, που εδώ και χρόνια ζητούν αυστηρότερο πλαίσιο ασφάλειας στο Διαδίκτυο, καλούν πλέον τους συναδέλφους τους να αξιοποιήσουν την απόφαση ως μοχλό πίεσης. «Καλώ κάθε μέλος του Κογκρέσου που συνεχίζει να εξυπηρετεί τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ να κοιτάξει αυτή την ετυμηγορία και τη συνείδησή του», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ.
Στο μεταξύ, οι αποκαλύψεις από αυτές τις υποθέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν και τη στάση των ίδιων των χρηστών απέναντι στα social media. «Μέχρι τώρα υπήρχε η αίσθηση ότι αυτό είναι αναπόφευκτο: «Τι να κάνεις; Τα παιδιά είναι εκεί, η τεχνολογία ήρθε για να μείνει», σημείωσε ο Τζόναθαν Χάιντ. «Τώρα όμως, ξαφνικά, όλοι λέμε: «Αφού συμφωνούμε ότι αυτό βλάπτει τα παιδιά, γιατί συνεχίζουμε να τους το δίνουμε;».
Το παράδειγμα της Αυστραλίας
«Η απόφαση στο Λος Αντζελες, μαζί με άλλες παρόμοιες αγωγές, δείχνει μια μεταστροφή στον τρόπο που τα δικαστήρια αντιλαμβάνονται τον σχεδιασμό των πλατφορμών ως επιλογών με πραγματικές νομικές και κοινωνικές συνέπειες», δήλωσε ο δρ Ρομπ Νίκολς από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.
«Ανοίγει τον δρόμο απέναντι σε συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για να μεγιστοποιούν την αλληλεπίδραση εις βάρος της ευημερίας των χρηστών».
Η Βρετανία και άλλες χώρες εξετάζουν παρόμοια μέτρα, και η απόφαση αυτή ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ τους. Για πολλούς γονείς, η απαγόρευση των social media για παιδιά είναι πλέον αυτονόητη. Η Αυστραλία έχει ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Τον Δεκέμβριο απαγόρευσε την πρόσβαση των κάτω των 16 ετών στις μεγαλύτερες πλατφόρμες.
«Κάντε το τώρα», δήλωσε η Ελεν Ρουμ από τη Βρετανία, η οποία έχει ξεκινήσει εκστρατεία για αλλαγές, μετά τον θάνατο του 14χρονου γιου της, τον οποίο αποδίδει σε επικίνδυνη διαδικτυακή πρόκληση το 2022.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε πρόσφατα σχέδια για την απαγόρευση πρόσβασης σε πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε νέους κάτω των 15 ετών.
«Η κυβέρνηση πολύ σύντομα θα ανακοινώσει τις οριστικές της αποφάσεις για τον περιορισμό πρόσβασης σε πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών, αλλά θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτό το οποίο θα ανακοινώσουμε θα είναι εφαρμόσιμο και δεν θα σκοντάφτει πάνω σε ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, στην οδηγία για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Αναμείνατε στο ακουστικό σας. Πιστεύω εντός του μήνα θα υπάρχουν ανακοινώσεις για το ζήτημα αυτό», τόνισε πριν από λίγες ημέρες.
Υπενθυμίζεται ότι η Γαλλία ψήφισε τον Ιανουάριο την απαγόρευση της χρήσης εφαρμογών, όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το Snapchat, σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Εν τω μεταξύ, η Ισπανία έχει δηλώσει ότι θα εμποδίσει τα παιδιά να χρησιμοποιούν πλατφόρμες κοινωνικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων του Instagram και του TikTok. Επιπλέον, η Πορτογαλία ενέκρινε πρόσφατα ένα νομοσχέδιο που περιορίζει την πρόσβαση σε άτομα κάτω των 16 ετών.
kathimerini.gr
The post Τι αλλάζει στα social media μετά την ιστορική απόφαση για τον εθισμό first appeared on Real Voice 99.5.
Διαβάστε Περισσότερα στην ΠΗΓΗ: Read More | realvoice995.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.