Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Πλήθος κόσμου βρέθηκε το απόγευμα της Πέμπτης 20 Αυγούστου στο Πρωτοχώρι Κοζάνης, για να αποχαιρετήσει τον Στάθη Παρχαρίδη. Συγγενείς, συγχωριανοί, φίλοι, συνεργάτες και απλοί άνθρωποι που τον γνώρισαν μέσα από την πολυετή καλλιτεχνική του διαδρομή και μυήθηκαν από εκείνον στην ποντιακή παράδοση.
Στο τελευταίο αντίο στον 59χρονο καλλιτέχνη, το κλίμα ήταν βαρύ, λόγω του αιφνίδιου θανάτου του, η είδηση του οποίου έσκασε σαν κεραυνός εν αιθρία. Δεν γινόταν όμως να αποχαιρετιστεί χωρίς τη λύρα, το τραγούδι και τη λαλιά που υπηρέτησε σε ολόκληρη τη ζωή του. Η εξόδιος ακολουθία τελέστηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου, ενώ το Πρωτοχώρι βυθίστηκε στο πένθος για ένα δικό του παιδί που έφυγε ξαφνικά και πρόωρα.
Οι νέοι του χωριού απαίτησαν και τον σήκωσαν εκείνοι. Όμως η πιο συγκλονιστική στιγμή καταγράφηκε λίγο πριν η γη της Κοζάνης αγκαλιάσει το παιδί της Ματσούκας και ο Στάθης εισέλθει στην τελευταία του κατοικία.
Η λύρα του Τοτόρου πάνω από το φέρετρο
Στο βίντεο που δημοσίευσε το KozaniMedia και αλίευσε το Pontos Voice, ο Γιώργος Σοφιανίδης, γνωστός ως Τοτόρος, στέκεται πάνω από το φέρετρο του επιστήθιου φίλου του και παίζει λύρα.
Τους δύο άνδρες συνέδεαν χρόνια φιλίας, κοινών βιωμάτων και μουσικής πορείας. Πάνω απ’ όλα, όμως, τους ένωνε το Πορτοράζ, το Πρωτοχώρι Κοζάνης: ο τόπος όπου έζησαν την παράδοση όχι ως σκηνική αναπαράσταση, αλλά ως καθημερινό βίωμα.
Μόλις πέντε ημέρες νωρίτερα, τον Δεκαπενταύγουστο, είχαν ανταμώσει στο χωριό, στο τελευταίο παρακάθ’ της ζωής του Στάθη. Είχαν καθίσει γύρω από το ίδιο τραπέζι, είχαν τραγουδήσει και είχαν μοιραστεί εκείνες τις στιγμές που κανείς τους δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι θα ήταν οι τελευταίες.
Το τελευταίο παρακάθ’ του Στάθη Παρχαρίδη – «Αυτά μόνο στη Ματσούκα θα τα βρείτε, που έχει ψυχή»
Τώρα, η ίδια λύρα που λίγες ημέρες νωρίτερα συνόδευε το παρακάθ’, ακουγόταν πάνω από το φέρετρο.
Στον Πόντο η λύρα δεν ήταν ποτέ μόνο όργανο του γλεντιού. Συνόδευε τη χαρά και τον πόνο, τον γάμο και τον αποχωρισμό, την προσφυγιά και τον θάνατο. Έγινε η φωνή εκείνων που δεν μπορούσαν πλέον να μιλήσουν. Και στην παρέγβα του Στάθη Παρχαρίδη, το κατευόδιο δηλαδή, η λύρα του Τοτόρου είπε όσα δεν χωρούσαν σε ανθρώπινα λόγια.
Ο θρήνος του Αλέξη Παρχαρίδη
Την ώρα που ο Γιώργος Σοφιανίδης έπαιζε λύρα, ο Αλέξης Παρχαρίδης πλησίασε το φέρετρο του αδελφού του.
Έσκυψε, τον φίλησε και του έδωσε τον τελευταίο ασπασμό. Και τότε, καταρρακωμένος από την απώλεια, άρχισε να τραγουδά με φωνή βραχνή και σπασμένη από τον πόνο:
«Που αποθάν’ κι κλώσκεται…»
Όποιος πεθαίνει δεν επιστρέφει.
Ένας στίχος παλαιός, σκληρός και αληθινός, που εκείνη τη στιγμή έπαψε να είναι απλώς ένα ποντιακό τραγούδι. Έγινε ο θρήνος ενός αδελφού που αποχαιρετούσε τον άνθρωπο με τον οποίο μεγάλωσε, τραγούδησε, συνεργάστηκε και μοιράστηκε τη βαριά οικογενειακή μουσική παρακαταθήκη.
Δεν ήταν εμφάνιση ούτε καλλιτεχνική εκτέλεση. Ήταν μοιρολόι. Ήταν ο πόνος που βγήκε από τα σωθικά, όπως έβγαινε κάποτε στα ποντιακά χωριά, όταν τα λόγια τελείωναν και απέμενε μόνο το τραγούδι για να συνοδεύσει τον άνθρωπο στο στερνό του ταξίδι.
Το βουρκωμένο βλέμμα του γιου του
Δίπλα στον Αλέξη βρισκόταν ο Αναστάσιος Παρχαρίδης, ο γιος του Στάθη. Βουρκωμένος, παρακολουθούσε τον αποχαιρετισμό στον πατέρα του.
Μπροστά του βρισκόταν ο άνθρωπος που δεν του παρέδωσε μόνο τη μουσική, αλλά ολόκληρο το βάρος μιας οικογενειακής και ιστορικής συνέχειας. Από τη Ματσούκα στην Κοζάνη και από τις παλαιότερες γενιές των Παρχαριδαίων μέχρι τον ίδιο.
Ο Αναστάσιος ακολούθησε τον δρόμο του πατέρα του στο ποντιακό τραγούδι. Και τώρα καλείται να κρατήσει αναμμένη τη φλόγα που εκείνος παρέλαβε από τους προγόνους και υπηρέτησε μέχρι το τέλος της ζωής του.
Ποιος ήταν ο Στάθης Παρχαρίδης
Ο Στάθης Παρχαρίδης γεννήθηκε στις 2 Απριλίου 1967 στην Κοζάνη. Είχε καταγωγή από το Πρωτοχώρι και τα Αλωνάκια Κοζάνης, ενώ οι πατρογονικές ρίζες της οικογένειάς του έφθαναν στο Καπίκιοϊ, την αρχαία Ζούζα της Ματσούκας Τραπεζούντας.
Μεγάλωσε μέσα σε οικογένεια στην οποία η ποντιακή μουσική περνούσε από γενιά σε γενιά. Ο παππούς του, Ευστάθιος Παρχαρίδης, γνωστός με το προσωνύμιο «Γραντζά», ο πατέρας του Αναστάσιος και ο θείος του Χρήστος, γνωστός ως «Τσαφέτας», αποτέλεσαν τους πρώτους κρίκους αυτής της μουσικής αλυσίδας.
Ο ίδιος ήρθε από μικρός σε επαφή με την ποντιακή λύρα, την οποία έμαθε αρχικά ως αυτοδίδακτος. Τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα στο ποντιακό τραγούδι τα έκανε μαζί με τον αδελφό του, Αλέξη Παρχαρίδη, και σταδιακά αναδείχθηκε σε μία από τις αναγνωρίσιμες και αυθεντικές φωνές της γενιάς του.
Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες από τη ζωή του ήταν αφιερωμένες στη μουσική και στην παράδοση του Πόντου. Κυκλοφόρησε προσωπικές δισκογραφικές δουλειές, όπως «Το γεσιρόπον», «Μια βραδιά με τον Στάθη Παρχαρίδη» και «Το φεγγιτοβέρ’», ενώ συμμετείχε και σε σημαντικές συλλογικές παραγωγές.
Εμφανίστηκε σε γνωστά ποντιακά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αλλά και σε εκδηλώσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα. Η φωνή του ταξίδεψε επίσης στις κοινότητες της ποντιακής ομογένειας στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ελβετία, στη Σουηδία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Αυστραλία.
Η προσφορά του, όμως, δεν περιορίστηκε στη σκηνή και στη δισκογραφία. Διετέλεσε χοροδιδάσκαλος και χοράρχης σε δεκάδες συλλόγους της Δυτικής Μακεδονίας, διοργάνωσε πολιτιστικές εκδηλώσεις και παρέδωσε μαθήματα ποντιακής λύρας, μεταδίδοντας στις νεότερες γενιές όσα είχε παραλάβει από τους παλαιότερους.
Ο Στάθης Παρχαρίδης έφυγε στις 19 Αυγούστου 2026, αλλά δεν έφυγε μόνος. Στο τελευταίο του ταξίδι τον συνόδευσαν η λύρα του φίλου του, ο θρήνος του αδελφού του, το δάκρυ του γιου του και η αγάπη ενός ολόκληρου κόσμου.
The post «Που αποθάν’ ‘κί κλώσκεται»: Ο θρήνος του Αλέξη Παρχαρίδη για τον Στάθη – Αναστέναξε η κεμεντζέ του “Τοτόρου” πάνω από το φέρετρο first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.