Του Ταμέρ Τσιλινγκίρ
Υπάρχει ένα σημαντικό χρονολογικό ζήτημα γύρω από την ημερομηνία εκτέλεσης του Νίκου Καπετανίδη, το οποίο πιθανότατα συνδέεται με τη διαφορά ανάμεσα στο Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Στην ελληνική βιβλιογραφία και σε πολλές ποντιακές δημοσιεύσεις αναφέρεται συχνά ως ημερομηνία εκτέλεσής του η 21η Σεπτεμβρίου 1921. Όμως το επίσημο δημοσιευμένο πρακτικό του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας της Αμάσειας φέρει ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου 1921 για την καταδικαστική απόφαση. Επομένως, εάν η 21η Σεπτεμβρίου θεωρηθεί Γρηγοριανή ημερομηνία, δημιουργείται προφανές πρόβλημα: η εκτέλεση δεν μπορεί να προηγείται της ίδιας της θανατικής καταδίκης.
Εδώ φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο το ημερολόγιο που χρησιμοποιούσε τότε η Ελλάδα. Το 1921 η Ελλάδα εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί επισήμως το Ιουλιανό ημερολόγιο. Η μετάβαση στο Γρηγοριανό ημερολόγιο έγινε το 1923. Τον 20ό αιώνα η διαφορά μεταξύ των δύο ημερολογίων ήταν 13 ημέρες.
Η διαφορά αυτή αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και στην τελευταία επιστολή του Ματθαίου Κωφίδη από τις φυλακές της Αμάσειας, η οποία χρονολογείται «15/28 Σεπτεμβρίου 1921». Η ίδια ημέρα καταγράφεται δηλαδή ως 15 Σεπτεμβρίου κατά το Ιουλιανό ημερολόγιο και ως 28 Σεπτεμβρίου κατά το Γρηγοριανό. Η διπλή αυτή χρονολόγηση συμφωνεί με την ημερομηνία της απόφασης που έχει δημοσιευθεί από την τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Με βάση αυτό, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ότι η παραδοσιακή ελληνική ημερομηνία 21 Σεπτεμβρίου 1921 διατηρήθηκε στην ποντιακή μνήμη και βιβλιογραφία με το παλαιό, Ιουλιανό ημερολόγιο.
21 Σεπτεμβρίου 1921 (Ιουλιανό) = 4 Οκτωβρίου 1921 (Γρηγοριανό)
Αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή, η φαινομενική αντίφαση εξαφανίζεται: η θανατική καταδίκη της 28ης Σεπτεμβρίου 1921 κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο προηγείται κανονικά μιας πιθανής εκτέλεσης στις 4 Οκτωβρίου 1921 κατά το Γρηγοριανό, δηλαδή στις 21 Σεπτεμβρίου κατά το Ιουλιανό.
Ωστόσο, προς το παρόν χρειάζεται προσοχή. Δεν έχουμε ακόμη στα χέρια μας πρωτότυπο έγγραφο εκτέλεσης που να αναγράφει ρητά την ακριβή ημέρα εκτέλεσης του Καπετανίδη. Αναζητούμε επίσης το πρωτότυπο φύλλο της εφημερίδας Eşali της 4ης Οκτωβρίου 1921, στο οποίο, σύμφωνα με μεταγενέστερη μεταγραφή, ο Καπετανίδης εμφανίζεται μεταξύ των καταδικασθέντων και εκτελεσθέντων. Μέχρι να εντοπιστεί το πρωτογενές τεκμήριο, η 4η Οκτωβρίου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ισχυρή υπόθεση εργασίας και όχι ως οριστικά αποδεδειγμένη ημερομηνία.
Ασφαλέστερη διατύπωση στο παρόν στάδιο
«Η θανατική καταδίκη του Νίκου Καπετανίδη εκδόθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1921. Η καθιερωμένη στην ελληνική βιβλιογραφία ημερομηνία εκτέλεσης, 21 Σεπτεμβρίου 1921, είναι πολύ πιθανό να είναι ημερομηνία του Ιουλιανού ημερολογίου και να αντιστοιχεί στην 4η Οκτωβρίου 1921 του Γρηγοριανού ημερολογίου. Η ακριβής ημερομηνία εκτέλεσης παραμένει υπό πρωτογενή τεκμηρίωση.»
Σύντομη τεκμηριωτική σημείωση
• Η απόφαση του Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας της Αμάσειας που δημοσιεύθηκε από την Τουρκική Μεγάλη Εθνοσυνέλευση φέρει ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου 1921.
• Η Ελλάδα χρησιμοποιούσε ακόμη το Ιουλιανό ημερολόγιο το 1921· η μετάβαση στο Γρηγοριανό έγινε το 1923.
• Η διπλή χρονολόγηση «15/28 Σεπτεμβρίου 1921» στην επιστολή του Ματθαίου Κωφίδη δείχνει στην πράξη τη διαφορά των 13 ημερών.
• Το πρωτότυπο φύλλο της Eşali της 4ης Οκτωβρίου 1921 και ένα άμεσο πρωτογενές έγγραφο εκτέλεσης του Καπετανίδη εξακολουθούν να αναζητούνται.
The post Το χρονολογικό ζήτημα της ημερομηνίας εκτέλεσης του Νίκου Καπετανίδη first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.