Ένα δεύτερο κύμα καταργήσεων στρατοπέδων και συγχωνεύσεων στρατιωτικών σχηματισμών προετοιμάζει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, συνεχίζοντας την αναδιάρθρωση που άρχισε με το κλείσιμο ή την ενοποίηση 187 δομών.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη στο enikos.gr, οι περισσότερες αλλαγές θα αφορούν, όπως αναμένεται, τον Στρατό Ξηράς. Ο ακριβής αριθμός των στρατοπέδων που θα καταργηθούν δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αλλά θα είναι μικρότερος από εκείνον της πρώτης φάσης και θα παραμείνει σημαντικός.
Οι ανακοινώσεις τοποθετούνται χρονικά τον Σεπτέμβριο και θα συνδυαστούν με την παρουσίαση της Νέας Δομής Δυνάμεων, καθώς και του ανανεωμένου Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών για τη δεκαετία 2027-2037.
Η νέα φιλοσοφία των πολυστρατοπέδων
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δημιουργία των αποκαλούμενων «πολυστρατοπέδων». Πρόκειται για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις στις οποίες θα συγκεντρώνονται διαφορετικές μονάδες, υπηρεσίες και ειδικότητες, αντί να διασπείρονται σε πολλά μικρά στρατόπεδα.
Η συγκέντρωση αυτή αναμένεται να περιορίσει τις ανάγκες φύλαξης, συντήρησης, διοικητικής υποστήριξης και μεταφορών. Κυρίως, όμως, θα απελευθερώσει προσωπικό το οποίο σήμερα απασχολείται για τη λειτουργία εγκαταστάσεων με ελάχιστη ή ανύπαρκτη επιχειρησιακή αξία.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση που περιέγραψε ανώτατη πηγή στο enikos.gr: στρατόπεδο στο οποίο φυλάσσονταν κυρίως μεταλλικά υλικά απαιτούσε την καθημερινή διάθεση 20 ατόμων μόνο για τη φύλαξή του.
Σε μία περίοδο κατά την οποία οι μονάδες πρώτης γραμμής χρειάζονται μεγαλύτερη στελέχωση, η απασχόληση εκπαιδευμένου προσωπικού για τη φύλαξη παλαιών κτιρίων και αποθηκών αποτελεί επιχειρησιακή πολυτέλεια.
Από τα 807 στρατόπεδα στις πληρέστερα επανδρωμένες μονάδες
Πριν από την έναρξη της μεταρρύθμισης, οι Ένοπλες Δυνάμεις διέθεταν συνολικά 807 στρατόπεδα σε ολόκληρη την επικράτεια.
Το δίκτυο αυτό είχε διαμορφωθεί σε διαφορετικές ιστορικές και δημογραφικές συνθήκες. Αρκετές εγκαταστάσεις παρέμεναν ενεργές για λόγους που σχετίζονταν περισσότερο με τοπικές ισορροπίες και μικροπολιτικές πιέσεις παρά με τις πραγματικές ανάγκες της εθνικής άμυνας.
Η διατήρησή τους απορροφούσε ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους, διασπώντας το διαθέσιμο προσωπικό σε υποστελεχωμένες μονάδες. Σε πολλές περιπτώσεις, οπλίτες και μόνιμα στελέχη αναλώνονταν σχεδόν αποκλειστικά σε υπηρεσίες φύλαξης και συντήρησης.
Η νέα φιλοσοφία επιδιώκει να αντιστρέψει αυτή την κατάσταση: λιγότερα στρατόπεδα, αλλά μεγαλύτερες, πληρέστερα στελεχωμένες και πραγματικά επιχειρησιακές μονάδες, ιδιαίτερα στις κρίσιμες περιοχές της επικράτειας.
Η δημογραφική μέγγενη
Πίσω από την αναδιάρθρωση βρίσκεται και μία σκληρή πραγματικότητα: η Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον τη δεξαμενή στρατευσίμων των προηγούμενων δεκαετιών.
Τη δεκαετία του 1980 ο μέσος ετήσιος αριθμός οπλιτών θητείας κυμαινόταν μεταξύ 110.000 και 120.000. Στη δεκαετία του 1990 μειώθηκε στις 80.000-90.000 και τη δεκαετία του 2000 υποχώρησε στις 50.000-60.000.
Σήμερα στις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων εισέρχονται κατά μέσο όρο μόλις 25.000 έως 30.000 στρατεύσιμοι ετησίως.
Με αυτά τα δεδομένα, η διατήρηση της παλιάς δομής δεν είναι απλώς οικονομικά ασύμφορη. Παράγει μονάδες «φαντάσματα», οι οποίες υπάρχουν στα οργανογράμματα αλλά δεν διαθέτουν το προσωπικό που απαιτείται για να εκτελέσουν την αποστολή τους.
Τι απέφερε η πρώτη φάση
Στην πρώτη φάση έκλεισαν ή συγχωνεύθηκαν συνολικά 187 στρατόπεδα και σχηματισμοί. Πριν από τις παρεμβάσεις, αρκετές μονάδες παρουσίαζαν ποσοστά επάνδρωσης μόλις 20% έως 30%.
Με τη μετακίνηση προσωπικού σε μονάδες προκάλυψης και κρίσιμους σχηματισμούς, η επάνδρωση των δομών που παρέμειναν ενεργές φέρεται να αυξήθηκε σε επίπεδα άνω του 70% έως 80%.
Η επιχειρησιακή σημασία αυτής της αλλαγής είναι μεγαλύτερη από τον αριθμό των στρατοπέδων που έκλεισαν. Μία πλήρως επανδρωμένη μονάδα σε περιοχή υψηλής στρατηγικής αξίας προσφέρει ουσιαστικότερη αποτροπή από πολλές διάσπαρτες μονάδες με ελάχιστο προσωπικό.
Εξοικονόμηση άνω των 100 εκατ. ευρώ
Το οικονομικό όφελος από την πρώτη φάση εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Η εξοικονόμηση προήλθε από τη μείωση των δαπανών για ηλεκτροδότηση, θέρμανση, μεταφορές, φύλαξη και συντήρηση παλαιωμένων εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του υπουργείου, οι πόροι αυτοί πρέπει να κατευθύνονται από τα «ντουβάρια» στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στο ανθρώπινο δυναμικό.
Μέρος των κονδυλίων αξιοποιήθηκε για αυξήσεις, επιδόματα και οικονομικά κίνητρα στα στελέχη, ιδιαίτερα σε όσους υπηρετούν σε μονάδες πρώτης γραμμής και απομακρυσμένες περιοχές. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι αποζημιώσεις των οπλιτών και δρομολογήθηκαν βελτιώσεις στις συνθήκες διαβίωσης, σίτισης και ένδυσης.
Το δεύτερο κύμα αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, μέρος του οποίου σχεδιάζεται να χρηματοδοτήσει νέο κύκλο αυξήσεων για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Νέες χρήσεις για παλιές στρατιωτικές εγκαταστάσεις
Η αναδιάρθρωση δεν συνεπάγεται ότι κάθε εγκατάσταση που παύει να λειτουργεί με την παλιά της μορφή θα εγκαταλειφθεί.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το στρατιωτικό κέντρο της Τρίπολης, το οποίο μετατράπηκε σε κέντρο εκπαίδευσης drones και UAV. Αντίστοιχα, στις εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις της Μαλακάσας θεμελιώθηκε το 309 Εργοστάσιο κατασκευής μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η αλλαγή χρήσης αποτυπώνει τη μετάβαση από τη δομή του μαζικού στρατού των προηγούμενων δεκαετιών σε ένα τεχνολογικά προηγμένο μοντέλο, στο οποίο τα μη επανδρωμένα συστήματα, η διακλαδικότητα και η ταχεία συγκέντρωση ισχύος αποκτούν καθοριστική σημασία.
Το κρίσιμο στοίχημα
Η λογική της κατάργησης στρατοπέδων δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με λογιστικούς όρους. Το πραγματικό κριτήριο είναι εάν κάθε αλλαγή αυξάνει ή μειώνει την ικανότητα αντίδρασης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η συγκέντρωση μονάδων και προσωπικού μπορεί να εξαλείψει τις δομές «φαντάσματα» και να βελτιώσει την επάνδρωση. Απαιτεί, όμως, προσεκτικό σχεδιασμό ώστε να μη δημιουργηθούν κενά στην παρουσία, στην επιστράτευση, στη διασπορά και στην ταχύτητα αντίδρασης, ιδίως σε παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές.
Η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί επομένως όχι από το πόσα στρατόπεδα θα κλείσουν, αλλά από το τι δυνάμεις θα προκύψουν μετά τις συγχωνεύσεις: πόσο επανδρωμένες, πόσο σύγχρονες και πόσο γρήγορα διαθέσιμες θα είναι απέναντι σε μία πραγματική απειλή.
Οι ανακοινώσεις του Σεπτεμβρίου θα δείξουν την έκταση της δεύτερης φάσης και, κυρίως, εάν η Νέα Δομή Δυνάμεων θα μετατρέψει την εξοικονόμηση πόρων σε μετρήσιμη επιχειρησιακή ισχύ.
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.