Γράφει ο Ανδρέας Λιούμπας
Επειδή το Ιράν είναι στην ξανά στην επικαιρότητα ανασύρω μια ιστορία με αφορμή την κεντρική εικόνα του θέματος.
Η εικόνα αποτυπώνει την άφιξη της διακλαδικής δύναμης κρούσης που περιλάμβανε τη νεοσύστατη τότε Delta Force μαζί με τους Rangers, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της Επιχείρησης “Eagle Claw”.
Είναι Απρίλιος του 1980.
Στη φωτογραφία, ένα στέλεχος των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων αποβιβάζεται από αεροσκάφος σε ένα παλιό, εγκαταλελειμμένο σοβιετικό αεροδρόμιο στην έρημο της Αιγύπτου.
Τις επόμενες εβδομαδες το Wadi Kena, μετατράπηκε, μυστικά, σε ορμητήριο για μία από τις πιο ρίψοκινδυνες ειδικές αποστολές του Ψυχρού Πολέμου.
Στόχος της επιχείρησης ήταν η διείσδυση στο Ιράν με τη χρήση αεροπορικών μέσων και η απελευθέρωση 52 Αμερικανών διπλωματών που κρατούνταν όμηροι στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τεχεράνη.
Όλοι όσοι ασχολούνται με τη στρατιωτική ιστορία ξέρουν πως εξελίχθηκε αυτό.
Για όσους δεν ξέρουν ας πω απλά πως κατέληξε σε καταστροφή στο σημείο Desert One λόγω τεχνικών βλαβών και ατυχήματος
Αλλά λίγοι θυμούνται πως ξεκίνησε.
Με τη θρυλική μορφή του Walter “Walt” Shumate (από τα ιδρυτικά στελέχη της Delta) να κατεβαίνει από το αεροσκάφος σε μια από τις τελευταίες αποστολές της καριέρας του.
Η αποτυχία των Αμερικανών σε αυτή την αποστολή άλλαξε την φιλοσοφία σχεδίασης και εκτέλεσης των επιχειρήσεων των Ειδικών Δυνάμεων των ΗΠΑ – κάτι που εξηγω πιο κάτω και αφορά μόνο σκληροπυρηνικούς φαν της στρατιωτικής ιστορίας οπότε οι άλλοι μπορούν να αποχωρήσουν.
***
Η Delta Force, που δημιουργήθηκε το 1977, είναι, πρακτικά μιλώντας, “παιδί” της επιτυχίας των Ισραηλινών και συγκεκριμένα της Επιχείρησης Thunderbolt στο Εντέμπε το 1976.
Στο Εντεμπε το Ισραήλ απέδειξε διεθνώς τη σημασία των εξειδικευμένων μονάδων αντιμετώπισης ομηριών.
Η επιτυχία αυτή έδωσε την τελική ώθηση στο αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας να εγκρίνει τη δημιουργία της Delta Force από τον Συνταγματάρχη Charles Beckwith το 1977 (αν και το οργανωτικό της μοντέλο βασίστηκε κυρίως στη βρετανική SAS).
Το 1980 οι Αμερικανοί προσπάθησαν να αντιγράψουν τους Ισραηλινούς: μελέτησαν εξονυχιστικά το ισραηλινό “εγχειρίδιο”, τη χρήση τακτικού αιφνιδιασμού, τη χρήση αεροσκαφών C-130 και την ταχύτητα εκτέλεσης.
Ωστόσο μολονότι οι πόροι και το προσωπικό των ΗΠΑ ηταν υψηλού επιπέδου η αποστολή διέφερε ουσιωδώς καθώς δύο μεταβλητές κρίσιμης σημασίας άλλαζαν τα πάντα:
Η πρώτη μεταβλητη αφορά το δόγμα, την εκπαίδευση και το προσωπικό: η επιχείρηση των Ισραηλινών στο Εντέμπε εκτελέστηκε από μια συμπαγή, ομοιογενή ομάδα με ενιαία διοίκηση (Sayeret Matkal). Αντίθετα, γιαν την Eagle Claw έστειλαν μια υψηλής εκπαίδευση αλλά πρόχειρα συντεθειμένη διακλαδική δύναμη (Στρατός, Αεροπορία, Ναυτικό, Πεζοναύτες) χωρίς κοινό εκπαιδευτικό δόγμα — μια αδυναμία που οδήγησε μεταγενέστερα στην ίδρυση της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC).
(Στα δικά μας, τα της Ελλάδας, να πω εδώ ότι το ίδιο λειτουργικό πρόβλημα είχε η πρώτη Ελληνική Δύναμη στη Σομαλία της οποίας η αποτελεσματικότητα υπονομεύτηκε από τη διακλαδική σύνθεση – και αναφέρομαι σε απλή αποστολή υποστήριξης ενός νοσοκομείου του Ερυθρού Σταυρού)
Η δεύτερη μεταβλητή αφορά την ίδια τη φύση της αποστολής:
Στο Εντεμπε οι Ισραηλινοί προσγειώθηκαν απευθείας στον διάδρομο ενός αεροδρομίου στην Ουγκάντα, όπου κρατούνταν οι όμηροι και πρακτικά αντιμετωπισαν έναν τοπικό στρατό χαμηλής επιχειρησιακής ικανότητας.
Στον αντίποδα η αμερικανική πρεσβεία βρισκόταν στο κέντρο μιας εχθρικής μητρόπολης, 600 μίλια εντός της ιρανικής επικράτειας, χωρίς κοντινό αεροδρόμιο για άμεση προσγείωση.
Αυτή η ποιοτική αλλαγή επέβαλλε τρομακτικές επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Το σχέδιο προέβλεπε μεταφορά με C-130, νυχτερινό ανεφοδιασμό ελικοπτέρων στην έρημο (σημείο Desert One), απόκρυψη των ανδρών σε ορεινή περιοχή, οδική μεταφορά με φορτηγά στην Τεχεράνη, έφοδο στην πρεσβεία, διαφυγή με ελικόπτερα σε ξεχωριστή αεροπορική βάση (Manzariyeh) και τελική αποχώρηση με αεροσκάφη C-141.
Όλα τα παραπάνω οδήγησαν σε αποτυχία καθώς οι αστάθμητοι παράγοντες επικράτησαν.
Συγκεκριμένα, όπως έγραψα και παραπάνω το σχέδιο προέβλεπε τη συγκέντρωση 6 αεροσκαφών C-130 (με καύσιμα και την ομάδα εφόδου) και 8 ελικοπτέρων RH-53D Sea Stallion των Πεζοναυτών σε ένα απομονωμένο σημείο της ιρανικής ερήμου, με την κωδική ονομασία Desert One.
Ωστόσο κατά τη διαδρομή, τα ελικόπτερα συνάντησαν ισχυρές αμμοθύελλες με αποτέλεσμα ενα ελικόπτερο να υποστεί ρωγμή σε πτερύγιο και να εγκαταλειφθεί τελικά στην έρημο, ενώ ένα δεύτερο έχασε τα όργανα ναυτιλίας και επέστρεψε στο αεροπλανοφόρο USS Nimitz.
Όταν τα εναπομείναντα 6 ελικόπτερα έφτασαν στο Desert One, διαπιστώθηκε ότι ένα ακόμη είχε υποστεί αχρήστευση του υδραυλικού του συστήματος.
Επειδη το επιχειρησιακό σχέδιο απαιτούσε τουλάχιστον 6 λειτουργικά ελικόπτερα για τη μεταφορά της δύναμης στην Τεχεράνη ο διοικητής της Delta Force, Συνταγματάρχης Charles Beckwith, εισηγήθηκε την ακύρωση της αποστολής, η οποία εγκρίθηκε άμεσα από τον Στρατηγό Vaught και τον Πρόεδρο Carter.
Δυστυχώς κατά τη διαδικασία ανασύνταξης και ανεφοδιασμού για την αποχώρηση, μέσα σε συνθήκες απόλυτου σκότους και πυκνής σκόνης που σήκωναν οι ρότορες, ένα ελικόπτερο RH-53D προσέκρουσε σε αεροσκάφος C-130 που μετέφερε καύσιμα και προσωπικό.
Η έκρηξη και η πυρκαγιά που ακολούθησε στοίχισαν τη ζωή σε 8 Αμερικανούς στρατιωτικούς (5 στελέχη της Αεροπορίας και 3 Πεζοναύτες), ενώ τραυματίστηκαν σοβαρά άλλοι τέσσερις.
Η δύναμη εγκατέλειψε το σημείο με τα υπόλοιπα C-130, αφήνοντας πίσω τα εναπομείναντα ελικόπτερα, τις σορούς των πεσόντων, καθώς και απόρρητα έγγραφα σχεδίων.
Αντίθετα με άλλους, οι Ε.Δ των ΗΠΑ, μετά το Βιετνάμ, έχουν μεγαλύτερη ικανότητα αποδοχής της ήττας, διεύρευνησης των αιτιών και αναγνώρισης των προβλημάτων προκειμένου να τα διορθώσουν και να αποφύγουμε στο μέλλον ανάλογες καταστάσεις.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση η επίσημη διακλαδική επιτροπή διερεύνησης (Holloway Commission) κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
1) Διοικητικός Κατακερματισμός:
Η αποστολή οργανώθηκε από ξεχωριστά τμήματα διαφορετικών κλάδων (Στρατός, Αεροπορία, Ναυτικό, Πεζοναύτες) χωρίς κοινό δόγμα, ενοποιημένη διοίκηση και επαρκείς κοινές δοκιμές.
Δεν υπήρχαν πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων και δεν είχαν δοκιμαστεί στην πράξη κοινά σενάρια ενεργειών.
2) Επικοινωνίες: η τήρηση απόλυτης σιγής ασυρμάτου εμπόδισε την έγκαιρη ενημέρωση των πληρωμάτων για την ένταση των καιρικών φαινομένων.
Και πάλι η έλλειψη κοινών πρωτοκόλλων ενεργείας και επικοινωνίας βρίσκονταν στη ρίζα του προβλήματος
Όλα τα προηγούμενα συντέλεσαν στην απόφαση για βαθιά θεσμική και οργανωτική μεταρρύθμιση οδηγώντας απευθείας στην ίδρυση της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (USSOCOM), της JSOC και της εξειδικευμένης μονάδας αερομεταφορών 160th SOAR
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.