Σύμφωνα με δημοσίευμα από tanea.gr
Το φετινό καλοκαίρι η Βόρεια Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιδιαίτερα απαιτητική αντιπυρική περίοδο, καθώς οι πυρκαγιές που εκδηλώνονται σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία σε κατοίκους, τοπικές Αρχές αλλά και στην ηγεσία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Την περασμένη Πέμπτη το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας σε ανακοίνωσή του ανέφερε πως μέσα σε ένα 24ωρο το Πυροσβεστικό Σώμα κλήθηκε να αντιμετωπίσει 51 αγροτοδασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη τη χώρα, με τη μεγαλύτερη πίεση να ασκείται στη Βόρεια Ελλάδα. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις, δε, χρειάστηκε να επέμβουν ταυτόχρονα σε 17 συμβάντα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα τη δυτική Θεσσαλονίκη. Ειδικά, δε, για τη Θεσσαλονίκη, όπως έχει αναφέρει πρόσφατα ο υπουργός, Ευάγγελος Τουρνάς, λόγω της αυξημένης συχνότητας ενάρξεων πυρκαγιών, κρίθηκε αναγκαία η αποστολή ειδικού κλιμακίου έμπειρων στελεχών της ΔΑΕΕ από την Αθήνα, προκειμένου να ενισχύσει το τοπικό ανακριτικό κλιμάκιο τόσο στην πρόληψη όσο και στην άμεση διερεύνηση των περιστατικών.
Τι λένε οι επιστήμονες
Τι άλλαξε, όμως, κι έχουμε συχνότερες πυρκαγιές στη Βόρεια Ελλάδα; H κλιματική κρίση είναι η απάντηση. Μελέτη που πραγματοποίησαν ερευνητές από τα Πανεπιστήμια Πατρών και Ιωαννίνων, με επικεφαλής τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Πληροφορικής, Τηλεπισκόπησης και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Νίκο Κούτσια, έδειξε πως σε ό,τι αφορά τις πυρκαγιές έχουμε «δύο διαφορετικές Ελλάδες». H ιστορία των μεγάλων πυρκαγιών στην Ελλάδα ίσως ξεκίνησε να αλλάζει πριν από τέσσερις δεκαετίες. Γι’ αυτό και ανέλυσαν τα ιστορικά στοιχεία 40 ετών για τις δασικές πυρκαγιές και τις κλιματικές συνθήκες στην Ελλάδα.
«Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι, από την άποψη των πυρκαγιών, η Ελλάδα δεν λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύστημα. Η Βόρεια και η Νότια Ελλάδα ακολουθούν διαφορετικούς μηχανισμούς. Στη Βόρεια Ελλάδα, τα εκτεταμένα δάση παράγουν άφθονη βιομάζα. Η καύσιμη ύλη ήταν σχεδόν πάντα διαθέσιμη και επομένως ο παράγοντας που καθόριζε αν μια χρονιά θα εξελισσόταν σε ιδιαίτερα “δύσκολη” ήταν κυρίως το κλίμα. Μια θερμή και ξηρή περίοδος αρκούσε για να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο μεγάλων πυρκαγιών», εξηγεί ο καθηγητής Ν. Κούτσιας.
Αντίθετα, προσθέτει, στη Νότια Ελλάδα η εικόνα είναι διαφορετική. «Τα οικοσυστήματα είναι γενικά πιο ξηρά και η βλάστηση λιγότερο συνεχής. Εκεί, ακόμη και όταν επικρατούν ακραίες καιρικές συνθήκες, η περιορισμένη διαθεσιμότητα καύσιμης ύλης λειτουργεί συχνά ως φυσικό όριο στην ανάπτυξη πολύ μεγάλων πυρκαγιών. Με άλλα λόγια, στη Βόρεια Ελλάδα οι πυρκαγιές ελέγχονται κυρίως από το κλίμα, ενώ στη Νότια Ελλάδα από τη διαθεσιμότητα καύσιμης ύλης», σημειώνει ο Ν. Κούτσιας.
Οπως αναφέρουν οι ερευνητές, η επιστήμη συχνά δεν αναζητά αν αλλάζουν μόνο τα φαινόμενα, αλλά και οι σχέσεις που τα διέπουν. «Γι’ αυτό εξετάσαμε κατά πόσο η σχέση μεταξύ κλιματικών συνθηκών και καμένης έκτασης παρέμενε σταθερή μέσα στον χρόνο. Στη Νότια Ελλάδα η εικόνα ήταν εντυπωσιακά σταθερή. Οι μεταβολές του κλίματος συνέχισαν να επηρεάζουν τις πυρκαγιές περίπου με τον ίδιο τρόπο σε όλη την περίοδο της μελέτης. Ωστόσο, στη Βόρεια Ελλάδα συνέβη κάτι διαφορετικό. Η στατιστική ανάλυση αποκάλυψε ότι η σχέση μεταξύ κλίματος και πυρκαγιών άρχισε να μεταβάλλεται σταδιακά, ενώ γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1980 εμφανίζεται μια σαφής αλλαγή στη συμπεριφορά του συστήματος. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως το κλίμα έχει αρχίσει να μην είναι περιοριστικός παράγοντας στη Βόρεια Ελλάδα».
Ηδη, λοιπόν, το σύστημα «δάσος–κλίμα–πυρκαγιά» άρχισε να λειτουργεί διαφορετικά, παρόλο που οι αλλαγές αυτές δεν έγιναν αντιληπτές τότε, «γιατί δεν συνοδεύονταν ακόμη από πρωτοφανείς πυρκαγιές. Ηταν, όμως, ήδη μετρήσιμες μέσα στα ιστορικά δεδομένα».
Δεν υπάρχει ένα μοτίβο για όλη την Ελλάδα
«Εάν οι μηχανισμοί που καθορίζουν την εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών διαφέρουν μεταξύ Βόρειας και Νότιας Ελλάδας, τότε και οι πολιτικές διαχείρισης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτές τις διαφορές. Στα δασικά οικοσυστήματα της Βόρειας Ελλάδας αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία η έγκαιρη πρόγνωση των ακραίων κλιματικών συνθηκών, η ενίσχυση της επιτήρησης και η προετοιμασία για πυρκαγιές μεγάλης έντασης. Στη Νότια Ελλάδα, αντίθετα, η διαχείριση της καύσιμης ύλης εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες περιορισμού του κινδύνου. Η κλιματική αλλαγή είναι κοινή για ολόκληρη τη χώρα. Οι επιπτώσεις της, όμως, δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα οικοσυστήματα».
Βάσει των δεδομένων της μελέτης, ο αριθμός των πυρκαγιών αυξάνεται σταθερά και στις δύο περιοχές, με τη Βόρεια Ελλάδα να παρουσιάζει υψηλότερο ρυθμό αύξησης και μεγαλύτερες διακυμάνσεις μεταξύ των ετών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 καταγράφονται ιδιαίτερα υψηλές τιμές στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ η Νότια Ελλάδα εμφανίζει μια πιο ομαλή αλλά επίσης αυξητική πορεία.
Τα δεδομένα έχουν μνήμη
Τα ιστορικά δεδομένα, τονίζει ο κ. Κούτσιας, λειτουργούν ως ένα αρχείο μνήμης της φύσης: Επιτρέπουν να εντοπιστούν αλλαγές που εξελίσσονται αργά, πολύ πριν γίνουν ορατές στην καθημερινότητα. «Ισως αυτό να είναι και το σημαντικότερο μήνυμα της έρευνας. Η κλιματική αλλαγή δεν σημαίνει απλώς περισσότερες ή μεγαλύτερες πυρκαγιές. Σημαίνει ότι μεταβάλλονται σταδιακά οι ίδιοι οι μηχανισμοί που καθορίζουν πότε, πού και με ποια ένταση εκδηλώνονται».
Την ίδια στιγμή, και ο οικολογικός διαχωρισμός Βορρά – Νότου στη σύνθεση της βλάστησης παίζει ρόλο στις δασικές πυρκαγιές. Στην καταγραφή που έκαναν οι επιστήμονες, τα πλατύφυλλα δάση συγκεντρώνονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, όπου καταλαμβάνουν σημαντικό ποσοστό της συνολικής έκτασης, με τις υψηλότερες τιμές να παρατηρούνται στη Μακεδονία και τη Θράκη. Η παρουσία τους μειώνεται σταδιακά προς τη Νότια Ελλάδα και τα νησιά, όπου περιορίζονται σε μικρές και αποσπασματικές εκτάσεις.
«Η κατανομή αυτή είναι συμβατή με τις ψυχρότερες και υγρότερες κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στις βορειότερες περιοχές της χώρας. Αντίθετα, η σκληρόφυλλη βλάστηση παρουσιάζει το αντίστροφο χωρικό πρότυπο. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Πελοπόννησο, στην Αττική, σε μεγάλο μέρος της Στερεάς Ελλάδας και κυρίως στα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη, ενώ η συμμετοχή της μειώνεται σημαντικά προς τη Βόρεια Ελλάδα. Η κατανομή αυτή αντανακλά την προσαρμογή της σκληρόφυλλης μεσογειακής βλάστησης στις θερμότερες και ξηρότερες κλιματικές συνθήκες της Νότιας Ελλάδας».
Ο καθηγητής συμπληρώνει, δε, πως η επικράτηση των πλατύφυλλων δασών στις βόρειες περιοχές και της σκληρόφυλλης βλάστησης στις νότιες συνάδει με τις γνωστές διαφορές στις κλιματικές συνθήκες, αλλά και με τα διαφορετικά καθεστώτα δασικών πυρκαγιών. «Η μεγαλύτερη συμμετοχή πλατύφυλλων δασών στη Βόρεια Ελλάδα υποδηλώνει υψηλότερη διαθεσιμότητα βιομάζας, ενώ η επικράτηση της σκληρόφυλλης βλάστησης στη Νότια Ελλάδα αντανακλά οικοσυστήματα προσαρμοσμένα σε ξηροθερμικές συνθήκες».
Διαβάστε Περισσότερα στην ΠΗΓΗ:Read More | https://www.tanea.gr/
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.