Μία βιομηχανική και γεωπολιτική μάχη για τον έλεγχο των κρίσιμων πρώτων υλών ανοίγει η Ινδία, επενδύοντας 15 δισ. ρουπίες –περίπου 166 εκατ. δολάρια– στην ανακύκλωση λιθίου, κοβαλτίου, νικελίου και άλλων πολύτιμων ορυκτών.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Το Νέο Δελχί επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή του από τις εισαγωγές και κυρίως από την Κίνα, η οποία κυριαρχεί στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού υλικών απαραίτητων για ηλεκτρικά οχήματα, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και ανανεώσιμες τεχνολογίες.
Το πρόγραμμα Critical Mineral Recycling Incentive Scheme προβλέπει επιδότηση του 20% των κεφαλαιουχικών δαπανών και πρόσθετα κίνητρα βάσει των επιδόσεων για επιχειρήσεις που θα επενδύσουν σε προηγμένες τεχνολογίες ανακύκλωσης.
Οι αιτήσεις άνοιξαν τον Οκτώβριο και θα γίνονται δεκτές μέχρι την 1η Απριλίου. Πρόκειται για την πρώτη επιχειρησιακή φάση της ευρύτερης Εθνικής Αποστολής Κρίσιμων Ορυκτών της Ινδίας, η οποία περιλαμβάνει επίσης έρευνες για νέα κοιτάσματα και συμφωνίες με χώρες του εξωτερικού.
Παραγωγή 40.000 τόνων κρίσιμων υλικών τον χρόνο
Το ινδικό υπουργείο Ορυχείων έχει ήδη εγκρίνει την επιλεξιμότητα της πρώτης ομάδας εταιρειών, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι αρχικές αξιολογήσεις επενδυτικών σχεδίων στις πολιτείες Γκουτζαράτ και Ούταρ Πραντές.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές προβλέψεις, το πρόγραμμα θα μπορούσε να δημιουργήσει ετήσια δυναμικότητα επεξεργασίας 270.000 τόνων αποβλήτων και να επιτρέψει την ανάκτηση περίπου 40.000 τόνων κρίσιμων ορυκτών τον χρόνο.
Οι ινδικές αρχές εκτιμούν ότι τα κρατικά κίνητρα μπορούν να κινητοποιήσουν ιδιωτικές επενδύσεις έως 80 δισ. ρουπιών και να δημιουργήσουν περίπου 70.000 θέσεις εργασίας.
«Η Εθνική Αποστολή Κρίσιμων Ορυκτών αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε η Ινδία να γίνει αυτάρκης και να μην εξαρτάται από την Κίνα ή τις γεωπολιτικές εξελίξεις», δήλωσε ο συνιδρυτής της Attero Recycling, Νιτίν Γκούπτα.
Η «αστική εξόρυξη» ως απάντηση
Οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται. Η Lohum Cleantech, μία από τις μεγαλύτερες ινδικές εταιρείες ανακύκλωσης μπαταριών, εκτιμά ότι τα κυβερνητικά κίνητρα μπορούν σχεδόν να διπλασιάσουν την υφιστάμενη δυναμικότητά της, η οποία φτάνει τους 25.000 τόνους.
Η εταιρεία εφαρμόζει ένα μοντέλο «πρώτα επαναχρησιμοποίηση, μετά ανακύκλωση». Οι χρησιμοποιημένες μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων αξιοποιούνται σε δεύτερο κύκλο ζωής και, όταν πλέον εξαντληθούν, γίνεται εξαγωγή των μετάλλων τους για την παραγωγή νέων κυψελών.
Ακόμη πιο φιλόδοξο είναι το σχέδιο της Attero Recycling, η οποία θέλει να αυξήσει τη δυναμικότητα ανακύκλωσης μπαταριών ιόντων λιθίου από 16.500 σε 300.000 τόνους μέσα στην επόμενη πενταετία. Νέες εγκαταστάσεις προβλέπεται να λειτουργήσουν στις πόλεις Ρούρκι, Πούνε, Μπανγκαλόρ, Τζαϊπούρ και Φαρινταμπάντ.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η κατοχυρωμένη τεχνολογία της μπορεί να ανακτά λίθιο, κοβάλτιο, νικέλιο και σπάνιες γαίες υψηλής καθαρότητας από παλαιές μπαταρίες και τη λεγόμενη «μαύρη μάζα» που προκύπτει από τον τεμαχισμό τους.
«Η Ινδία μπορεί να πετύχει πολύ ταχύτερα την αυτάρκεια μέσω της αστικής εξόρυξης. Διαθέτουμε ήδη τους πόρους θαμμένους στις χωματερές μας», τόνισε ο Νιτίν Γκούπτα.
Η Attero είχε ανακοινώσει επένδυση ενός δισ. ρουπιών πριν ακόμη ανοίξει η διαδικασία των αιτήσεων, με στόχο να αυξήσει τη δυναμικότητα ανακύκλωσης σπάνιων γαιών και κρίσιμων υλικών στους 30.000 τόνους ετησίως έως τον Ιούνιο του 2027.
Στον ίδιο δρόμο κινείται και η Gravita India, η οποία επεκτείνεται από την ανακύκλωση μπαταριών μολύβδου στην ανάκτηση λιθίου και χαλκού.
Το πρόβλημα της άτυπης αγοράς
Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η έλλειψη υλικών, αλλά ο τρόπος συλλογής τους. Η Ινδία παρήγαγε περισσότερους από 1,7 εκατ. τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων στο οικονομικό έτος που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2024, έναντι 1,01 εκατ. τόνων τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Περισσότερο από το 90% των ηλεκτρονικών αποβλήτων διαχειρίζεται ο άτυπος τομέας. Στις αγορές σκραπ της Μαϊαπούρι και της Σελαμπούρ στο Δελχί, εργαζόμενοι εξακολουθούν να καίνε ηλεκτρονικές πλακέτες σε ανοιχτές φωτιές για να αποσπάσουν χαλκό και χρυσό, εκτιθέμενοι σε τοξικούς καπνούς χωρίς εξοπλισμό προστασίας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν οι οργανωμένες εταιρείες δεν συνεργαστούν με τους άτυπους συλλέκτες, τα οφέλη του προγράμματος θα παρακάμψουν τους ανθρώπους που σήμερα διαχειρίζονται τη μεγαλύτερη ποσότητα των αποβλήτων. Προτείνονται εκπαιδευτικά προγράμματα, συνεταιρισμοί και οργανωμένα συστήματα επαναγοράς.
Υπάρχει, όμως, και ο περιβαλλοντικός κίνδυνος. Οι διαδικασίες ανάκτησης μετάλλων χρησιμοποιούν ισχυρά οξέα και παράγουν επικίνδυνα απόβλητα.
«Η ανακύκλωση πρέπει να είναι καθαρή για να είναι αξιόπιστη. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε απλώς να μεταφέρουμε τη ρύπανση από τα ορυχεία στις βιομηχανικές ζώνες», προειδοποίησε η περιβαλλοντική δικηγόρος Σουμίτρα Τζαϊσβάλ.
Το ινδικό σχέδιο έχει τις προϋποθέσεις να μετατρέψει τα βουνά ηλεκτρονικών αποβλήτων σε στρατηγικό απόθεμα πρώτων υλών. Η επιτυχία του, όμως, θα κριθεί από το αν η χώρα καταφέρει να συνδυάσει την τεχνολογική ανάπτυξη, την προστασία των εργαζομένων και τον πραγματικό περιβαλλοντικό έλεγχο. Μόνο τότε η ανακύκλωση θα μπορέσει να γίνει εργαλείο εθνικής αυτάρκειας απέναντι στην κινεζική κυριαρχία.
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.