Σύμφωνα με δημοσίευμα από tanea.gr
Είχαν περάσει 65 χρόνια από το αυγουστιάτικο βράδυ του 1961, όταν η Μαρία Κάλλας μαγνήτιζε τα βλέμματα στο αργολικό θέατρο, ως Μήδεια στην ομότιτλη όπερα του Λουίτζι Κερουμπίνι, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Στις 21.20 του περασμένου Σαββάτου ξεκινούσε το επιδαύριο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών, με το σύνθετο καλλιτεχνικό και τεχνικό τόλμημα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, υπό την επιμέλεια του καλλιτεχνικού της διευθυντή Γιώργου Κουμεντάκη: να ανασυνθέσει πλήρως την παλαιότερη παράσταση, να τη σεβαστεί, αλλά και να της προσδώσει το φρέσκο άγγιγμα της σύγχρονης τεχνογνωσίας.
Στις 23.40, όταν η παράσταση ολοκληρώθηκε με τα χειροκροτήματα του κατάμεστου θεάτρου (ως γνωστόν, οι 10.000 διαθέσιμες θέσεις είχαν εξαντληθεί από τον Φεβρουάριο), η Εθνική Λυρική Σκηνή είχε δημιουργήσει καλλιτεχνικό γεγονός. Η βραδιά πέρασε στην ιστορία της Επιδαύρου και την παραστασιογραφία του Φεστιβάλ έχοντας κερδίσει το διπλό στοίχημα: από τη μία πλευρά, τη διαχείριση του ιστορικού βάρους και, από την άλλη, την υλοποίηση μιας παραγωγής με τις προδιαγραφές του 2026 – ακόμη και στη χρήση των υλικών.
Από την πρώτη επαφή του βλέμματος με το σκηνικό – γκρίζο σαν την ψευδαίσθηση της πέτρας – φάνηκε η «ανασκαφή» που είχε επιχειρήσει η σκηνογράφος Λιλή Πεζανού στις φωτογραφίες από τις μακέτες του Τσαρούχη, τις πρόβες και την παράσταση του 1961, αλλά και τη σωζόμενη αλληλογραφία Μινωτή – Τσαρούχη. Σύμφωνα με αυτήν, το ανάκτορο του Κρέοντα βρισκόταν στα αριστερά, ο Ναός της Ηρας στα δεξιά και στο βάθος το Ιερό της Αρτέμιδος. Η εντύπωση ήταν γενική σε κάθε λεπτό όσο προχωρούσε η παράσταση: ότι το θέαμα βασιζόταν σε μια αθόρυβη υπερπροσπάθεια των τεχνικών συνεργείων που είχε κρατήσει μήνες. Το οικοδόμημα που δεχόταν βάρος, άλλωστε, είχε καλυφθεί με ειδική ξύλινη κατασκευή, ώστε να αποκλειστεί κάθε κίνδυνος φθοράς από σκαλωσιές, ενώ η αίσθηση που δινόταν ήταν πως το μεγαλοπρεπές σκηνικό αποτελούσε προέκταση του αρχαιολογικού χώρου. Η φύση της Επιδαύρου συμπλήρωνε την εικόνα της Αρχαίας Κορίνθου, όπου διαδραματίζεται το λιμπρέτο του Φ.Μ. Οφμάν – γεγονός που φάνηκε ξεκάθαρα όταν οι τεχνητοί κεραυνοί του τέλους «φώτισαν» τα δέντρα πίσω από τη σκηνή.
Η σκηνοθετική γραμμή του Παναγή Παγουλάτου βασιζόταν σε μία λέξη που επέβαλε τη δική της φιλοσοφία, τη γεωμετρία και – γιατί όχι; – το ήθος της παράστασης: σεβασμός· στην άποψη του Μινωτή για την αρχαία τραγωδία – από εκεί οδηγήθηκε στο ανέβασμα της όπερας –, στο σκηνικό σύμπαν του Τσαρούχη (με αναφορές στην ελληνιστική εποχή και τη βυζαντινή αγιογραφία), στην ίδια τη μυθολογία της ωσεί παρούσας Κάλλας. Το αποτέλεσμα δικαίωσε άλλους δύο συντελεστές. Πρώτα, την ενδυματολόγο Τότα Πρίτσα, η οποία επέμεινε στη μνήμη που κουβαλούν τα υφάσματα. Υπήρχε μια ροή εικόνων και πτυχώσεων που συχνά πυκνά παρέπεμπαν σε βυζαντινά ωχρά ενδύματα ή παραστάσεις αγγείων. Δεύτερον, τον υπεύθυνο φωτισμών Χρήστο Τζιόγκα, ο οποίος δημιούργησε φωτοσκιάσεις, κάθετες φωτισμένες στήλες και, φυσικά, τη σκηνή της ανάληψης της Μήδειας: ένα μικρό εικαστικό σύμπαν μέσα στο μεγάλο με το άρμα της μάγισσας εγκιβωτισμένο στον ναό.
Η Αννα Πιρότσι ως Μήδεια
Σε αυτό το έργο η Μήδεια εισέρχεται στη σκηνή περίπου 40 λεπτά μετά την έναρξη και αφού η Γλαύκη (η υπέροχη Δανάη Κοντόρα, που ουσιαστικά έφτιαξε από την αρχή έναν ρόλο) εκφράζει τους φόβους της στον πατέρα της Κρέοντα (ο στιβαρός και καίριος Τάσης Χριστογιαννόπουλος). Η σύγκριση με τη Μαρία Κάλλας είναι αναπόφευκτη στο πρώτο άκουσμα, αλλά αφορά περισσότερο το συλλογικό ασυνείδητο, καθώς δεν υπάρχει σωζόμενη μαγνητοσκόπηση. Είναι επίσης ιστορικά και κριτικά άτοπη.
Η ιταλίδα υψίφωνος Αννα Πιρότσι, γνωρίζοντας πολύ καλά αυτό το βάρος, βασίστηκε στη συμπαγή φωνητική της τεχνική, διατήρησε τον έλεγχο των ψυχολογικών μεταπτώσεων και παρέδωσε μία ερμηνεία, βασισμένη στο βάθος του εσωτερικού πόνου – όπως στις σκηνές σύγκρουσης και απόπειρας συμφιλίωσης με τον Ιάσονα – Ζαν Φρανσουά Μποράς. Οταν στο τέλος υποκλίθηκε και χτύπησε με το χέρι της το σκηνικό έδειξε προς τα πάνω αφήνοντας μια λέξη για όσους πρόλαβαν να διαβάσουν τα χείλη της: «Μαρία». Δίκαιο μερίδιο στην υπόκλιση κέρδισε, όμως, και η Ρωσίδα Αλίσα Κολόσοβα, που είχε τον ρόλο της Νέριδος, ακολούθου της Μήδειας.
Η Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, υπό τη διεύθυνση του Ζακ Λακόμπ, όπως και η Χορωδία της, υπό τη διεύθυνση του Αγαθάγγελου Γεωργακάτου, ήταν από μόνες τους μία ακουστική εμπειρία στον φυσικό χώρο της Επιδαύρου, καθώς οι ενορχηστρώσεις του Λουίτζι Κερουμπίνι, παρά την έντασή τους, πρέπει να αφήνουν τον απαραίτητο χώρο στον λόγο να ακουστεί καθαρά. Και η χρονογέφυρα μεταξύ 1961 και 2026 ολοκληρωνόταν με τη γεωμετρία της χορογραφικής κίνησης. Από τη χορογραφία της Μαρίας Χορς περάσαμε στις υπογραφές των Γιάννας Φιλιπποπούλου και Κέλλης Ζαμπέλα, οι οποίες σεβάστηκαν επίσης τη θεατρική αντίληψη του 1961 αποφεύγοντας τα γραφικά κλισέ.
Οι θεατές του περασμένου Σαββάτου – ανάμεσά τους, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η σύζυγός του, Μαρέβα Μητσοτάκη, και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη – δεν είχαν την αίσθηση ότι παρακολούθησαν μία ανασύνθεση παράστασης ως άσκηση νοσταλγίας.
Το τόλμημα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής πέτυχε επειδή αντιμετώπισε την παραγωγή του 1961 όχι ως μουσειακό έκθεμα, αλλά ως ζωντανό κείμενο· τα κοστούμια σαν πίνακα που συνεχώς μετακινείται, όπως σημείωσε η Τότα Πρίτσα. Το σκηνικό σαν προέκταση του λιμπρέτου και του ίδιου του χώρου· και τους λυρικούς τραγουδιστές σαν αντηχεία της ιστορικής μνήμης. Οπως παραμένει η Μαρία Κάλλας, η μορφή της οποίας ξεπρόβαλλε μέσα στο σκοτάδι στις βιντεοεγκαταστάσεις του Παντελή Μάκκα και τις led οθόνες της έκθεσης «Σημείο Κάλλας» που υπογράφει ο σπουδαίος Διονύσης Φωτόπουλος.
Διαβάστε Περισσότερα στην ΠΗΓΗ:Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.