Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσαρμόσει την εξωτερική τους πολιτική σε μια προεδροκεντρική οπτική των γεωπολιτικών ζητημάτων. Ο Αμερικανός Πρόεδρος κυβερνά τις ΗΠΑ ως επιχειρηματίας, παρακάμπτοντας αρκετές φορές επιδεικτικά τους παραδοσιακούς θεσμούς, όπως συμβούλους, διπλωμάτες, τη στρατιωτική διοίκηση, ενώ δείχνει να υποτιμά το Διεθνές Δίκαιο.
Την ίδια στιγμή, σε αρκετούς κύκλους επικρατεί η αίσθηση, ότι τα αποθέματα των Αμερικανών σε πυρομαχικά και πυραύλους έχουν μειωθεί επικίνδυνα. Σημαντικά οπλικά συστήματα (ραντάρ σε διάφορες βάσεις, αεροσκάφη κ.λπ.) έχουν υποστεί ζημιές και φθορές. Τούτο βέβαια είναι μια πραγματικότητα που την επιζητούν και την εκμεταλλεύονται το Ιράν, η Ρωσία, η Κίνα, και πιθανόν άλλα κράτη που προς το παρόν δεν εκδηλώνονται ανοιχτά. Αυτή η στρατιωτική κόπωση συνδέεται άρρηκτα με το εσωτερικό της χώρας, καθώς πάρα πολλοί καταλαβαίνουν ότι η οικονομία της Αμερικής πάει κάθε μέρα από το κακό στο χειρότερο.
Το Ιρανικό Ζήτημα και το «Φίδι από την Τρύπα»
Ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων με γνώσεις και κρίση καταλαβαίνουν ότι οι προηγούμενοι Πρόεδροι των ΗΠΑ απέφυγαν συστηματικά τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά το έπραξαν χωρίς να εξαλείψουν την πραγματική, υπαρκτή απειλή. Η στρατιωτική ισχύς της Τεχεράνης σε πυρομαχικά, πυραύλους, drones και η προετοιμασία της πυρηνικής βόμβας, παράλληλα με τη δημιουργία συμμάχων τύπου Χούθι, Χεζμπολάχ και Χαμάς, είχε ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο των ισχυρών κρατών.
Σίγουρα, η Ρωσία, η Κίνα, πολλά κράτη του Κόλπου, και πιθανόν η Τουρκία, δεν θα ήθελαν να αποκτήσει το Ιράν πυρηνική βόμβα, αλλά δεν μπορούσαν να το ελέγξουν. Έτσι, άφησαν κάποιον άλλον να κάνει τη δουλειά και «να βγάλει το φίδι από την τρύπα».
Η θέση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου φαίνεται επισφαλής. Ρεπορτάζ αναφέρουν, οι ΗΠΑ και ο Τραμπ δεν τον υποστηρίζουν όπως παλαιότερα. Βέβαια ίδιες διαρροές αφήνονταν πριν το πρώτο χτύπημα των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν, το καλοκαίρι του 2025. Διεθνή ΜΜΕ υποστήριζαν, ότι είχε δημιουργηθεί απόσταση μεταξύ του Ισραηλινού πρωθυπουργού και του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φερόταν να τον κρατά μακριά προκειμένου να μην τον επηρεάζει. Και όμως η επίθεση του Ισραήλ στις 13 Ιουνίου 2025 και η συμμετοχή των ΗΠΑ στον πόλεμο των 12 ημερών γκρέμισε τις ψευδαισθήσεις που φυσικά είχαν δημιουργηθεί τεχνηέντως.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου σίγουρα έκαναν πολλά λάθη σε αυτόν τον πόλεμο. Από την άλλη, το Ιράν έκανε επίσης λάθη, αλλά πολύ λιγότερα. Στον πόλεμο, όποιος κάνει πολλά και μεγάλα λάθη, τελικά χάνει, εάν δεν διορθώσει γρήγορα όσα μπορεί να διορθώσει.
Η Εσωτερική και Στρατιωτική Κατάσταση του Ιράν
Παρά την τακτική του αυτοσυγκράτηση, το Ιράν έχει υποστεί μεγάλες οικονομικές, κοινωνικές και διοικητικές καταστροφές. Η στρατιωτική ισχύς του έχει μειωθεί σημαντικά σε πυρομαχικά, πυραύλους, στρατιωτικό εξοπλισμό, πλατφόρμες εκτόξευσης, drones και πλοία.
Υπάρχει ακόμα χρόνος και τρόπος ώστε το Ιράν να υποστεί ακόμα μεγαλύτερες καταστροφές σε όλους τους τομείς, εκεί όπου θα πονέσει περισσότερο ο απλός λαός του. Φάνηκε όμως ξεκάθαρα, ότι η επίθεση έφερε και μια συσπείρωση ενάντια στον εξωτερικό εχθρό. Αυτό είναι ένα στοιχείο που σίγουρα δεν υπολόγισαν ΗΠΑ και Ισραήλ και αποτελεί ένα από τα μεγάλα λάθη των υπολογισμών.
Μέσα στο θεοκρατικό καθεστώς σίγουρα υπάρχουν πολλοί αντιφρονούντες, αλλά δεν τολμούν να αντιδράσουν, διότι την άλλη μέρα οι Μουλάδες θα τους κόψουν το κεφάλι, όσο μεγάλος κι αν είναι ο αριθμός τους. Φαίνεται άλλωστε, πως το πολεμικό δόγμα του μωσαϊκού που ακολουθεί το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης δεν μπόρεσε να καταστραφεί, από τη στιγμή που η άμυνα έχει δομηθεί σε επίπεδα, τα οποία φτάνουν από τις παραστρατιωτικές ομάδες Μπασίτζ, παιρνούν στους Φρουρούς της Επανάστασης και τον τακτικό στρατό και ο αντικειμενικός σκοπός είναι να κρατηθεί όρθιο το καθεστώς ανεξάρτητα από τις διαπραγματεύσεις και τις συνομιλίες της ανώτερης πολιτικής ηγεσίας, η οποία οποιαδήποτε συζήτηση κάνει γίνεται υπό το άγρυπνο βλέμμα της θρησκευτικής, της οποίας διάδοχος είναι ο γιος του Αλί Χαμενεΐ, Μοζνταμπά, που τραυματίστηκε σοβαρά, στην επίθεση που σκοτώθηκε ο πατέρας του.
Το στρατηγικό λάθος της Δύσης: Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπρεπε να είχαν οργανώσει «ομάδες εξέγερσης» τις οποίες θα υποστήριζαν, και όχι μόνο να είχαν καλή πληροφόρηση του εσωτερικού διοικητικού χώρου απλώς για να σκοτώσουν την ηγεσία του Ιράν. Εκεί όμως ΗΠΑ και Ισραήλ βρέθηκαν προ εκπλήξεων, καθότι η προσπάθεια να μεταφερθεί οπλισμός ανακόπηκε από τις ιρανικές αρχές που ανακάλυψαν (σίγουρα με κινεζική πληροφόρηση) την ενέργεια και αποφεύχθηκε το σκηνικό. Επίσης η προσπάθεια να κινητοποιηθούν οι Κούρδοι του Ιράκ έπεσε στο κενό, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το πρόσφατο παράδειγμα της εγκατάλειψης της Ροζάβα, της υπό κουρδική διοίκηση δομής στη βορειοανατολική Συρία, από τις ΗΠΑ δεν άφηνε περιθώριο για συνεργασία…
Επιδιώξεις και το Πυρηνικό Ρίσκο
Τόσο στις ΗΠΑ και όσο και στο Ιράν, η επιθυμία να τελειώσει ο πόλεμος άμεσα είναι επιτακτική, αλλά με έναν όρο: να φαίνεται στον λαό του καθενός, ότι αυτοί είναι οι νικητές.
Αντίθετα, το Ισραήλ (κυρίως ο Νετανιάχου), η Ρωσία και η Κίνα, δεν θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος «αύριο», ο καθένας για τους δικούς του γεωπολιτικούς λόγους. Επιθυμούν όμως να μην ξεφύγει η κατάσταση και κυρίως να μη γίνει χρήση πυρηνικών. Ίσως το Ισραήλ, και κυρίως ο Νετανιάχου, δεν θα είχαν πρόβλημα χρήσης ενός μικρού πυρηνικού, τακτικού πεδίου μάχης. Αυτό όμως θα έδινε λαβή στη Ρωσία για ανάλογη χρήση πυρηνικών όπλων εναντίον της Ουκρανίας.
Η οικονομία του Ιράν πεθαίνει κάθε μέρα, ειδικά όσο είναι κλειστά τα Στενά του Ορμούζ. Βέβαια, η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αφήσουν την οικονομία του να καταρρεύσει πλήρως, διότι θέλουν το Ιράν ζωντανό και δικό τους σύμμαχο.
Η Αδύναμη Ευρώπη και ο Γερμανικός Παράγοντας
Η Ευρώπη εμφανίζεται, όπως πάντα, ανύπαρκτη και αδύναμη. Η Γαλλία κρατάει κάπως τα προσχήματα μόνο σε επίπεδο στρατιωτικής ισχύος. Από την άλλη, η Γερμανία ξύπνησε και ισχυροποιείται στρατιωτικά εδώ και δύο χρόνια.
Ίσως, εάν η κατάσταση συνεχίσει να είναι ασταθής παγκόσμια, το ΝΑΤΟ να οδεύει προς «διάλυση» ή να μείνει χωρίς ιδιαίτερη δύναμη, με την ΕΕ υπό κατάρρευση. Τότε, ίσως η Γερμανία, σε 3 με 4 χρόνια, να ξεκινήσει έναν ακόμα πόλεμο, όπως έκανε και παλαιότερα στην ιστορία.
Η Στάση της Τουρκίας και η Ελληνική Στρατηγική
| Κράτος | Στρατηγική Συμπεριφορά | Επιπτώσεις / Επιδιώξεις |
| Τουρκία (Ερντογάν) |
Πάντα «πονηρή» στάση, καιροφυλακτεί και εκμεταλλεύεται την παγκόσμια αστάθεια και τη θολούρα. |
Εδραίωση στο εσωτερικό, πίεση έναντι της Ελλάδας με τη διαρροή στοιχείων για το νόμο της «Γαλάζιας Πατρίδας». |
| Ελλάδα |
Στήριξη στη «βάρκα» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. |
Τα δώσαμε όλα και πήραμε λίγα και ακριβά. Ανάγκη για σκληρότερη διαπραγμάτευση. |
Ειδικότερα, η Τουρκία, λόγω της γενικής θολούρας, κάνει «διαρροές» με διάφορα στοιχεία του νόμου που θέλουν να ψηφίσουν για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Πρόκειται μεν για έναν εσωτερικό νόμο της Τουρκίας χωρίς διεθνή έννομη ισχύ, αλλά σίγουρα κάνει κακό στην Ελλάδα μελλοντικά και, το κυριότερο, εδραιώνεται στην καρδιά των Τούρκων και στη νεολαία τους.
Η Ελλάδα, θεωρώ ότι καλά κάνει και πατάει στη βάρκα του Ισραήλ και των ΗΠΑ, αλλά θα έπρεπε να δίνουμε λιγότερα και να ζητάμε –και να παίρνουμε με διαπραγμάτευση– περισσότερα. Τα δώσαμε όλα και πήραμε λίγα και πολύ ακριβά, είτε από το Ισραήλ είτε από τις ΗΠΑ. Ειδικά με το Ισραήλ, το οποίο έχει μεγάλη ανάγκη από την Κύπρο και τη Μεσόγειο (Κρήτη), καθότι του δίνουν το απαραίτητο βάθος χώρου.
Τελική Εκτίμηση
Ακόμα και να τελειώσει ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν μέσα στο καλοκαίρι, η ακρίβεια θα μείνει για όλους και κυρίως για την Ελλάδα. Οι επιπτώσεις του πολέμου σε όλους τους τομείς θα είναι πολλές για όλα τα κράτη, την Ευρώπη, τα κράτη του Κόλπου και, φυσικά, για τη χώρα μας. Η κατάσταση και ο έλεγχος στη Μέση Ανατολή ήδη έχει αλλάξει και θα αλλάξει περισσότερο.
Η Τουρκία (Ερντογάν) εκμεταλλεύεται αυτή την κατάσταση όσο το δυνατόν περισσότερο και καλύτερα. Εκμεταλλεύεται την αστάθεια, το θολό τοπίο, την προεκλογική περίοδο που αρχίζει να αχνοφαίνεται στην Ελλάδα με τα σενάρια να κάνουν λόγο για εκλογές το φθινόπωρο, την πιθανή ακυβερνησία και την έλλειψη αποφασιστικότητας. Βλέπει τις ενδείξεις και την τάση μας να έχουμε «ήρεμα νερά», ακόμη κι ας χάσουμε μελλοντικά κάτι που δεν φαίνεται τώρα, με τη λογική του «Πόλεμο θα κάνουμε;». Γι’ αυτό ακριβώς η Τουρκία προχωρά και ψηφίζει το νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.