Σε ένα κείμενο που κινείται πολύ πέρα από τα όρια μιας συνηθισμένης γεωπολιτικής ανάλυσης και αγγίζει ευθέως τη ρητορική απειλών απέναντι σε Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία, ο Τούρκος αναλυτής Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, άλλοτε σύμβουλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσιάζει το δικό του σενάριο για το πού θα μπορούσε να οδηγήσει η αυξανόμενη αντιπαράθεση Τουρκίας και Ισραήλ.
Στη στήλη του στη φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα Yeni Şafak, ο Καραγκιούλ δεν περιορίζει το μέτωπο στη Γάζα, στη Συρία ή στις υπόλοιπες εστίες έντασης της Μέσης Ανατολής. Τοποθετεί στο επίκεντρο την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι Αθήνα και Λευκωσία μετατρέπονται σταδιακά σε προκεχωρημένο γεωπολιτικό «μέτωπο» του Ισραήλ απέναντι στην Τουρκία.
Πρόκειται ασφαλώς για τις προσωπικές εκτιμήσεις και προβλέψεις του Καραγκιούλ και όχι για επίσημη τοποθέτηση της τουρκικής κυβέρνησης. Ωστόσο, η σημασία τους βρίσκεται στο γεγονός ότι επαναφέρουν με εξαιρετικά ωμό τρόπο ένα ολόκληρο πλέγμα τουρκικών αναθεωρητικών αναφορών: από τα ελληνικά νησιά και τη Δυτική Θράκη μέχρι την Κύπρο.
«Το Ισραήλ είναι απλώς μια λεπτομέρεια»
Ο Καραγκιούλ ξεκινά θέτοντας το ερώτημα τι θα συνέβαινε εάν Ισραήλ, Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκονταν σε πολεμική αναμέτρηση με την Τουρκία.
Η απάντησή του είναι χαρακτηριστική της λογικής που διατρέχει ολόκληρο το άρθρο:
«Ο θαλάσσιος χάρτης στο Αιγαίο θα άλλαζε. Θα χαρασσόταν ένας χάρτης της Δυτικής Θράκης. Η Ελλάδα θα κατέρρεε. Η Τουρκία θα έμπαινε σε έναν περιφερειακό πόλεμο για πρώτη φορά. Αυτό θα πυροδοτούσε τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο».
Και καταλήγει:
«Η Τουρκία προετοιμάζεται για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Το Ισραήλ είναι απλώς μια λεπτομέρεια».
Με αυτή τη διατύπωση επιχειρεί να παρουσιάσει την τουρκοϊσραηλινή αντιπαράθεση ως τμήμα μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης και την Άγκυρα ως δύναμη που προετοιμάζεται μακροπρόθεσμα για αυτήν.
«Το Ισραήλ δεν μπορεί να πολεμήσει μόνο του την Τουρκία»
Βασικός άξονας της επιχειρηματολογίας του είναι ότι το Ισραήλ δεν διαθέτει, κατά την άποψή του, ούτε τη δυνατότητα ούτε τη βούληση να εμπλακεί μόνο του σε άμεσο πόλεμο με την Τουρκία.
«Το Ισραήλ δεν έχει το θάρρος ή τη δύναμη να εμπλακεί σε άμεσο πόλεμο με την Τουρκία», υποστηρίζει.
Εκτιμά έτσι ότι η ισραηλινή στρατηγική θα ήταν να δημιουργήσει πρώτα τις κατάλληλες συνθήκες και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει τρίτες χώρες.
Και εδώ ακριβώς τοποθετεί την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά τον Καραγκιούλ, Αθήνα και Λευκωσία κινδυνεύουν να μετατραπούν σε δυνάμεις πρώτης γραμμής μιας αντιπαράθεσης στην οποία το Ισραήλ δεν θα αναλάμβανε τελικά το κύριο στρατιωτικό κόστος.
Στο στόχαστρο η στρατηγική σχέση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιμονή του Τούρκου αναλυτή στη διεύρυνση των σχέσεων του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο Καραγκιούλ παρουσιάζει την ισραηλινή παρουσία στην Κύπρο ως απειλή και υποστηρίζει ότι η Λευκωσία κάνει λανθασμένο υπολογισμό θεωρώντας ότι οι στενότερες σχέσεις με το Ισραήλ μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι στην Τουρκία.
Φθάνει μάλιστα στο σημείο να ισχυριστεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία «ουσιαστικά αυτοκτονεί» παραχωρώντας, όπως υποστηρίζει, απεριόριστο χώρο στο Ισραήλ.
Στην ίδια λογική εντάσσει και την Ελλάδα, την οποία κατηγορεί ότι έχει ανοίξει «γη, θάλασσα και νησιά» στην ισραηλινή στρατιωτική παρουσία.
Απειλές για τα ελληνικά νησιά: «Θα αλλάξουν χέρια μέσα σε μία εβδομάδα»
Το πλέον επιθετικό τμήμα του κειμένου αφορά ευθέως την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο.
Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι, σε περίπτωση πολέμου:
«Τα νησιά στο Αιγαίο θα αλλάξουν χέρια μέσα σε μία εβδομάδα. Ο θαλάσσιος χάρτης στο Αιγαίο θα αλλάξει πολύ γρήγορα».
Πρόκειται για εξαιρετικά βαριά διατύπωση, καθώς ο Τούρκος αρθρογράφος δεν μιλά πλέον γενικά για ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, αλλά περιγράφει ουσιαστικά σενάριο κατάληψης ελληνικών νησιών.
Υποστηρίζει μάλιστα ότι κάτι τέτοιο θα έφερνε την Ελλάδα «στο χείλος της κατάρρευσης», ενώ θεωρεί ότι το Ισραήλ δεν θα αναλάμβανε το κόστος μιας απευθείας στρατιωτικής εμπλοκής για να υπερασπιστεί την Αθήνα.
«Η Ελλάδα μπορεί να χάσει το Αιγαίο»
Ο Καραγκιούλ επιχειρεί ταυτόχρονα να εμφανίσει τις απειλές του ως… προειδοποίηση προς την ελληνική κοινωνία.
«Δεν θέλουμε η Ελλάδα να ρίξει τον εαυτό της στη φωτιά για τον πόλεμο του Ισραήλ», αναφέρει, για να προσθέσει ότι εάν η χώρα εμπλακεί σε μια τέτοια σύγκρουση, «αυτό μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια του Αιγαίου».
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η αναφορά του στη Δυτική Θράκη.
Στο σενάριο γενικευμένου πολέμου προβλέπει ότι όχι μόνο θα αλλάξει ο θαλάσσιος χάρτης του Αιγαίου, αλλά θα εμφανιστεί και ένας νέος «χάρτης της Δυτικής Θράκης», χωρίς να διευκρινίζει ακριβώς τι εννοεί.
Στην ίδια παράγραφο εμπλέκει ακόμη τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, διερωτώμενος τι θα έκαναν οι δύο χώρες σε περίπτωση ελληνικής αποσταθεροποίησης.
Κύπρος: «Θα ολοκληρωθεί αυτό που έμεινε ημιτελές το 1974»
Ακόμη πιο ευθεία είναι η αναφορά του στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο Καραγκιούλ προβλέπει ότι μια περιφερειακή σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα τουρκική στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο.
Η διατύπωσή του είναι αποκαλυπτική:
«Αυτό που είχε μείνει ημιτελές το 1974 ολοκληρώνεται».
Κατά το σενάριό του, εάν υπάρξει επίθεση κατά της Τουρκίας με αφετηρία τις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε μια νέα τουρκική «επέμβαση» θα καταστεί αναπόφευκτη.
Παράλληλα, ισχυρίζεται ότι ισραηλινά στρατιωτικά στοιχεία που θα βρίσκονταν στην Κύπρο θα μετατρέπονταν σε άμεσους στόχους των τουρκικών δυνάμεων.
Απειλεί με τουρκικά πλήγματα κατά ισραηλινών στόχων
Ο Καραγκιούλ διευρύνει ακόμη περισσότερο τον χάρτη μιας υποθετικής σύγκρουσης.
Εάν, όπως αναφέρει, πληγούν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Συρία ή στα Κατεχόμενα, τότε ισραηλινά στρατιωτικά στοιχεία στη Γάζα, στον Λίβανο, στη Συρία, στην Κύπρο και ακόμη και σε νησιά του Αιγαίου θα μπορούσαν να καταστούν στόχοι της Τουρκίας.
Στην επιχειρηματολογία του εισάγει και το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, επιχειρώντας να αναλύσει κατά πόσον μια περιφερειακή αναμέτρηση θα μπορούσε να σχεδιαστεί έτσι ώστε να μην οδηγήσει αυτομάτως σε ενεργοποίηση της συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
Από το Αιγαίο μέχρι τον… Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Ο Τούρκος αναλυτής φθάνει τελικά στο πιο ακραίο σενάριο: μια πολεμική αναμέτρηση Τουρκίας–Ισραήλ, με εμπλοκή Ελλάδας και Κύπρου, θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και να μετατραπεί σε γενικευμένη διεθνή σύγκρουση.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα εξετάζει ταυτόχρονα τις σχέσεις της με ΗΠΑ και Ευρώπη, τη συνεργασία της με τον αραβικό κόσμο και τις μεταβολές στην παγκόσμια ισορροπία ισχύος, περιμένοντας την κατάλληλη συγκυρία για τις επόμενες κινήσεις της.
Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσιάζει ακόμη και το ίδιο το Ισραήλ ως δευτερεύον ζήτημα μπροστά στους ευρύτερους τουρκικούς σχεδιασμούς.
«Οι υπολογισμοί της Τουρκίας για την “κοινή γεωγραφία” δεν είναι προσανατολισμένοι στο Ισραήλ. Είναι πολύ μεγαλύτεροι», γράφει.
Και κλείνει με τη φράση που συνοψίζει το πνεύμα ολόκληρης της παρέμβασής του:
«Το Ισραήλ εδώ είναι απλώς μια λεπτομέρεια. Η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι επίσης λεπτομέρειες».
Μια ανάλυση που αποτυπώνει τον τουρκικό αναθεωρητικό λόγο
Οι θέσεις του Καραγκιούλ δεν αποτελούν επίσημο τουρκικό πολεμικό σχεδιασμό και θα ήταν λάθος να παρουσιαστούν ως τέτοιος. Αποτελούν όμως χαρακτηριστικό δείγμα ενός αναθεωρητικού δημόσιου λόγου που έχει αναπτυχθεί στην Τουρκία γύρω από το Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο του άρθρου.
Πίσω από τις υπερβολικές προβλέψεις περί κατάρρευσης της Ελλάδας και Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εμφανίζονται ξανά συγκεκριμένες και γνώριμες αναφορές: αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά, σύνδεση της Δυτικής Θράκης με μια μελλοντική γεωπολιτική αναδιάταξη, απειλή νέας επέμβασης στην Κύπρο και παρουσίαση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ως εχθρικού άξονα απέναντι στην Τουρκία.
Ακριβώς γι’ αυτό το κείμενο του Καραγκιούλ έχει ενδιαφέρον όχι ως πρόβλεψη όσων πρόκειται να συμβούν, αλλά ως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο ένα τμήμα του τουρκικού δημόσιου λόγου αντιλαμβάνεται πλέον τη θέση Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.