Την ανάγκη να διαμορφωθεί μια ενιαία, τεκμηριωμένη και σοβαρή στάση απέναντι στους επαναλαμβανόμενους τουρκικούς περιορισμούς στην Παναγία Σουμελά επισημαίνει ο Στέφανος Τανιμανίδης, επίτιμος πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων.
Με αφορμή το νέο εμπόδιο που έθεσαν οι τουρκικές αρχές στη φετινή Θεία Λειτουργία, ο Στέφανος Τανιμανίδης προτείνει την πραγματοποίηση ειδικής ημερίδας, στην οποία θα εξεταστεί συνολικά ο τρόπος με τον οποίο ο Ποντιακός Ελληνισμός, η Εκκλησία και οι οργανωμένοι φορείς πρέπει να αντιμετωπίσουν την πολιτική της Άγκυρας.
Το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν θα δοθεί μία άδεια για μία Θεία Λειτουργία. Είναι εάν η Παναγία Σουμελά θα παραμείνει ένα ζωντανό προσκύνημα του Ποντιακού Ελληνισμού ή εάν θα μετατραπεί οριστικά σε ένα αποστειρωμένο τουριστικό αξιοθέατο, αποκομμένο από την ιστορία, την Ορθοδοξία και τον ελληνικό χαρακτήρα του.
Από τους 20 στους 80 προσκυνητές μετά τις πιέσεις
Η φετινή Αρχιερατική Θεία Λειτουργία έχει προγραμματιστεί για τις 23 Αυγούστου, ημέρα απόδοσης της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, καθώς οι τουρκικές αρχές δεν επέτρεψαν και πάλι την τέλεσή της ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο.
Αρχικά, η Άγκυρα επέτρεψε την είσοδο στη Μονή σε μόλις 20 προσκυνητές. Μετά την παρέμβαση του Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα προς τον νομάρχη Τραπεζούντας, ο αριθμός αυξήθηκε στους 80.
Παραμένει, όμως, εξαιρετικά μικρός σε σχέση με το πλήθος των πιστών από την Ελλάδα, τη Γεωργία, τη Ρωσία και άλλες χώρες που έχουν ήδη ταξιδέψει ή επιθυμούν να ταξιδέψουν στον Πόντο. Παράλληλα, έχει επιβληθεί αποκλεισμός των μέσων ενημέρωσης, ενώ στην Τουρκία συνεχίζονται οι εθνικιστικές αντιδράσεις κατά της λειτουργίας.
Έτσι, ακόμη και όταν η Τουρκία εμφανίζεται να «παραχωρεί» την άδεια, καθορίζει μονομερώς την ημερομηνία, τον αριθμό των πιστών, την πρόσβαση των δημοσιογράφων και τελικά τους όρους με τους οποίους επιτρέπεται η παρουσία του Ποντιακού Ελληνισμού στο σημαντικότερο ιστορικό του προσκύνημα.
Η πρόταση Τανιμανίδη
Ο Στέφανος Τανιμανίδης αναφέρει ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις μέσω διαδικτύου, ενώ παράλληλα δέχεται τηλεφωνήματα από προσκυνητές που βρίσκονται ήδη στον Πόντο και βιώνουν από κοντά την αβεβαιότητα και τους περιορισμούς.
Όπως σημειώνει, παρακολουθεί επίσης τις αναρτήσεις, τα σχόλια και τον έντονο προβληματισμό πολλών Ποντίων σχετικά με όσα συμβαίνουν για ακόμη μία χρονιά στη Σουμελά.
Μέσα σε αυτό το κλίμα προτείνει να οργανωθεί μία ειδική ημερίδα, ώστε το ζήτημα να εξεταστεί οργανωμένα και τεκμηριωμένα και να μην περιορίζεται κάθε χρόνο σε αποσπασματικές αντιδράσεις, προσωπικές παρεμβάσεις και αγωνιώδεις προσπάθειες της τελευταίας στιγμής.
Η πρότασή του θέτει τρία βασικά ζητήματα:
- Τη συστηματική προσπάθεια της Τουρκίας να παρουσιάσει τη Μονή ως ένα απλό τουριστικό αξιοθέατο, αποστεωμένο από την ιστορία και τον θρησκευτικό του ρόλο.
- Το εάν πρέπει να γίνεται αποδεκτή η τέλεση Θείας Λειτουργίας σε ημερομηνίες που επιλέγουν οι τουρκικές αρχές, διαφορετικές από την καθιερωμένη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
- Την εκμετάλλευση της νοσταλγίας και της πίστης των Ποντίων από ανθρώπους που υπόσχονται στους προσκυνητές πράγματα τα οποία τελικά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν.
Να αποδεχόμαστε τις άδειες υπό οποιουσδήποτε όρους;
Το κρισιμότερο ερώτημα που θέτει ο Στέφανος Τανιμανίδης αφορά τη συμμετοχή των Ποντίων και της Εκκλησίας σε μια διαδικασία πλήρως ελεγχόμενη από την τουρκική πλευρά.
Πρέπει να γίνεται αποδεκτή μία άδεια όταν η Θεία Λειτουργία μεταφέρεται σε ημερομηνία που επιλέγει η Άγκυρα; Πρέπει να συμμετέχουν οι πιστοί όταν επιτρέπεται η παρουσία μερικών δεκάδων ανθρώπων, ενώ εκατοντάδες ή και χιλιάδες μένουν εκτός; Και, κυρίως, μήπως αυτή η συμμετοχή επιτρέπει στην Τουρκία να παρουσιάζεται διεθνώς ως χώρα που σέβεται τη θρησκευτική ελευθερία, ενώ στην πραγματικότητα επιβάλλει ασφυκτικούς περιορισμούς;
Ο ίδιος δεν προεξοφλεί την απάντηση ούτε ζητά μια βιαστική απόφαση για αποχή. Ζητά, όμως, να εξεταστεί το θέμα θεσμικά, με ιστορικά, εκκλησιαστικά, νομικά και πολιτικά επιχειρήματα.
Η μεταφορά της λειτουργίας από τις 15 στις 23 Αυγούστου έχει αρχίσει να αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά. Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η Άγκυρα συνδέει τον Δεκαπενταύγουστο με την επέτειο της οθωμανικής κατάληψης της Τραπεζούντας το 1461 και δεν επιτρέπει την τέλεση της λειτουργίας κατά την καθιερωμένη ημερομηνία.
Αυτό σημαίνει ότι δεν βρισκόμαστε πλέον μπροστά σε μία έκτακτη διοικητική απόφαση, αλλά σε μια οργανωμένη πολιτική αλλοίωσης του χαρακτήρα της θρησκευτικής παρουσίας στη Μονή.
Η Σουμελά δεν είναι ένα κενό τουριστικό κέλυφος
Η Τουρκία προβάλλει διεθνώς την Παναγία Σουμελά ως κορυφαίο μνημείο και τουριστικό προορισμό της Τραπεζούντας. Επενδύει στην προβολή της, εισπράττει από τους επισκέπτες και επιχειρεί να εντάξει το μνημείο στη διεθνή τουριστική της ταυτότητα.
Ταυτόχρονα, όμως, περιορίζει τη λειτουργική χρήση του, αντιμετωπίζει την παρουσία των πιστών ως πρόβλημα ασφαλείας και επιτρέπει σε ακραίους εθνικιστικούς κύκλους να παρουσιάζουν ακόμη και την προσευχή ως δήθεν «ποντιακή προπαγάνδα».
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα που αναδεικνύει ο Στέφανος Τανιμανίδης. Η Παναγία Σουμελά δεν μπορεί να προβάλλεται ως τουριστικό προϊόν και την ίδια ώρα να αποκόπτεται από εκείνους που τη δημιούργησαν, τη διατήρησαν επί αιώνες και εξακολουθούν να τη θεωρούν ιερό τόπο.
Δεν είναι ένα ουδέτερο μνημείο χωρίς ταυτότητα. Είναι σύμβολο της Ορθοδοξίας και της ιστορικής παρουσίας του Ελληνισμού στον Πόντο.
Προειδοποίηση και για τους «επιτήδειους»
Ο επίτιμος πρόεδρος της ΠΟΠΣ θέτει και μία εσωτερική διάσταση, η οποία δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Εκφράζει τον φόβο ότι ορισμένοι έχουν «εργαλειοποιήσει τον Πόντο» για προσωπικό όφελος, εκμεταλλευόμενοι τη βαθιά ανάγκη των απογόνων των προσφύγων να επισκεφθούν τις πατρίδες των προγόνων τους και να προσκυνήσουν στη Σουμελά.
Ταξιδιώτες πληρώνουν, οργανώνουν πολυήμερες αποστολές και φτάνουν στην Τραπεζούντα έχοντας λάβει υποσχέσεις ότι θα εισέλθουν στη Μονή ή θα παρακολουθήσουν τη λειτουργία. Στην πράξη, όμως, κανένας ιδιώτης δεν μπορεί να εγγυηθεί την είσοδο όταν οι τουρκικές αρχές αλλάζουν τους όρους, περιορίζουν τον αριθμό των προσκυνητών και εκδίδουν τις τελικές άδειες με αδιαφανείς διαδικασίες.
Ο προβληματισμός του Τανιμανίδη είναι εύλογος: κανείς δεν έχει δικαίωμα να εμπορεύεται την πίστη, τη μνήμη και τη νοσταλγία των Ποντίων, υποσχόμενος πρόσβαση που δεν μπορεί να εξασφαλίσει.
Ανάγκη για ενιαία ποντιακή και εθνική γραμμή
Μια ημερίδα για την Παναγία Σουμελά θα μπορούσε να συγκεντρώσει εκπροσώπους του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της ελληνικής Πολιτείας, των ποντιακών ομοσπονδιών, ιστορικούς, νομικούς, ειδικούς σε ζητήματα θρησκευτικών ελευθεριών και ανθρώπους που έχουν οργανώσει ή συμμετάσχει σε προσκυνηματικές αποστολές.
Στόχος δεν πρέπει να είναι ακόμη μία εκδήλωση διαπιστώσεων. Πρέπει να είναι η διαμόρφωση συγκεκριμένης στρατηγικής:
- Ποιοι όροι μπορούν να γίνουν αποδεκτοί και ποιοι όχι.
- Πώς θα προστατεύονται οι προσκυνητές από παραπλανητικές υποσχέσεις.
- Πώς θα καταγράφονται και θα καταγγέλλονται διεθνώς οι τουρκικοί περιορισμοί.
- Εάν πρέπει να συνεχίζεται η συμμετοχή σε λειτουργίες υπό συμβολικά και αριθμητικά υποβαθμισμένους όρους.
- Πώς θα εμποδιστεί η μετατροπή της Σουμελά σε ένα τουριστικό σκηνικό χωρίς ιστορική και θρησκευτική ταυτότητα.
Η πρόταση του Στέφανου Τανιμανίδη ανοίγει μια συζήτηση που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και χρόνια. Διότι η Άγκυρα έχει πλέον αντιληφθεί ότι κάθε άδεια, όσο περιοριστική και αν είναι, παρουσιάζεται ως επιτυχία και γίνεται τελικά αποδεκτή.
Η Παναγία Σουμελά, όμως, δεν είναι χάρη που παραχωρεί κάθε χρόνο η Τουρκία στον Ποντιακό Ελληνισμό. Είναι το ιστορικό και πνευματικό του προσκύνημα. Και η αντιμετώπιση των τουρκικών μεθοδεύσεων απαιτεί ενότητα, σοβαρότητα και καθαρή γραμμή — όχι αποσπασματικές κινήσεις και διαχείριση της τελευταίας στιγμής.
The post Ο Στέφανος Τανιμανίδης προτείνει ημερίδα για κοινή στάση απέναντι στα τουρκικά παιχνίδια στην Παναγία Σουμελά first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.
