Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης
Η ολοκλήρωση της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα άφησε πίσω της πολύ περισσότερα από τις καθιερωμένες διπλωματικές δηλώσεις. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι σχέσεις μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εισέρχονται σε μία νέα φάση, η οποία δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για την Ελλάδα, την Κύπρο αλλά και συνολικά για την ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χαρακτηριστική είναι η φράση Τούρκου δημοσιογράφου, η οποία συνοψίζει την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στην Άγκυρα: «Στο εσωτερικό κάνε ό,τι θέλεις, στο εξωτερικό κάνε ό,τι θέλω εγώ». Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να ανεχθεί τις εσωτερικές πρακτικές του τουρκικού καθεστώτος, αρκεί η Άγκυρα να παραμένει ευθυγραμμισμένη με τις στρατηγικές επιδιώξεις των Ηνωμένων Πολιτειών στα μεγάλα διεθνή μέτωπα.
Η απουσία από το μαυσωλείο του Κεμάλ
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να μην επισκεφθεί το Ανίτκαμπιρ, το μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.
Η κίνηση χαρακτηρίστηκε εξαιρετικά συμβολική, καθώς η κατάθεση στεφάνου στο μαυσωλείο αποτελεί διαχρονικά αναπόσπαστο τμήμα του τουρκικού κρατικού πρωτοκόλλου για τους ξένους αρχηγούς κρατών που πραγματοποιούν επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα.
Ανατροπή! Δεν πήγε στο μαυσωλείο του Κεμάλ ο Τραμπ – Οργή στους Κεμαλιστές
Ελάχιστοι ηγέτες έχουν παραβιάσει στο παρελθόν το συγκεκριμένο πρωτόκολλο, μεταξύ αυτών ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας και ο πρόεδρος του Ιράν. Ο Τραμπ φαίνεται να εντάσσεται πλέον σε αυτή την περιορισμένη κατηγορία.
Η επιλογή αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους κεμαλικούς κύκλους της Τουρκίας. Ο αρχηγός του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, υπενθύμισε ότι όλοι οι προηγούμενοι Αμερικανοί πρόεδροι από την εποχή του Αϊζενχάουερ είχαν τιμήσει τον Κεμάλ με επίσκεψη στο μαυσωλείο του, χαρακτηρίζοντας την παράλειψη του Τραμπ πρωτοφανή προσβολή προς τη σύγχρονη Τουρκία.
Η εκπομπή υποστήριξε ότι το επεισόδιο αποκαλύπτει μία βαθύτερη πολιτική πραγματικότητα: ο Τραμπ δεν ενδιαφέρεται για τους ιστορικούς συμβολισμούς του κεμαλισμού, αλλά αποκλειστικά για τη σχέση του με τον σημερινό ισχυρό άνδρα της Τουρκίας, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η εικόνα της ελληνικής παρουσίας
Η ελληνική συμμετοχή στη Σύνοδο χωρά αρκετή κριτική! Η αποστολή του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη δεν συνοδεύτηκε από την απαραίτητη πολιτική βαρύτητα ούτε αξιοποιήθηκε επικοινωνιακά απέναντι στην τουρκική διπλωματική κινητικότητα.
ΗΑθήνα εμφανίστηκε να παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις, την ώρα που η Άγκυρα επιχειρούσε να αναδείξει τον ρόλο της ως βασικού συνομιλητή της Ουάσιγκτον.
Η προσωπική σχέση Τραμπ – Ερντογάν
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της εκπομπής ήταν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει τις διεθνείς σχέσεις κυρίως μέσα από προσωπικές επαφές και όχι αποκλειστικά μέσω θεσμικών διαδικασιών.
Η προσωπική του σχέση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θεωρείται στοιχείο που επηρεάζει ουσιαστικά την αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υιοθετούν όλες τις τουρκικές θέσεις. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά προνομιακή πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη διαπραγματευτική της ισχύ.
Τα F-35 και η στρατηγική αναβάθμιση της Τουρκίας
Το ζήτημα των F-35 βρέθηκε στο επίκεντρο. Οι δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ δημιουργούν την εντύπωση πως η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών δεν αποτελεί πλέον απίθανο σενάριο.
Αν και δεν ανακοινώθηκε επίσημη συμφωνία, η πολιτική ατμόσφαιρα θεωρείται σαφώς ευνοϊκότερη για την Άγκυρα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Εφόσον υπάρξει τέτοια εξέλιξη, εκτιμάται ότι θα αλλάξουν οι ισορροπίες τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο, υποχρεώνοντας την Ελλάδα να επαναξιολογήσει τον μακροπρόθεσμο αμυντικό της σχεδιασμό. Είναι πασιφανές όμως ότι ο Τραμπ δεν δεσμεύτηκε…
Ένα διαφορετικό ΝΑΤΟ
Το σίγουρο είναι, ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μία περίοδο όπου η Τουρκία αποκτά αυξημένη αξία για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι εξελίξεις στη Συρία, η Μαύρη Θάλασσα, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι ενεργειακοί διάδρομοι και η Μέση Ανατολή καθιστούν την Άγκυρα παράγοντα που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει η Ουάσιγκτον.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις στερούνται προβλημάτων. Σημαίνει όμως ότι η στρατηγική χρησιμότητα της Τουρκίας φαίνεται να υπερισχύει των επιμέρους διαφορών, δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σαν συμπέρασμα, μπορούμε να πούμε, ότι η Αθήνα δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη συμμαχική ιδιότητα ή στις παραδοσιακές ισορροπίες του ΝΑΤΟ. Αντίθετα, απαιτείται συνεχής διπλωματική και αμυντική προσαρμογή απέναντι σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ταχύτατα και στο οποίο η Τουρκία εμφανίζεται αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε ευκαιρία για να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.