Οι έπαινοι προς την Ελλάδα δεν αρκούν για να θεμελιώσουν εγγυήσεις ασφαλείας. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της παρέμβασης του ιστορικού και διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Γενεύης, Νίκου Παπαδάτου, στη «Ναυτεμπορική», όπου ανέλυσε την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, τις αμερικανικές επιδιώξεις και τις συνέπειες για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Ο Παπαδάτος επέμεινε ότι πίσω από τη συμβολική αναφορά στον ελληνικό πολιτισμό πρέπει να εξεταστούν οι πραγματικοί όροι της συνεργασίας: ποιος αποφασίζει, ποιος επωφελείται και ποια περιθώρια διατηρεί η Αθήνα για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Το καλώδιο δεν είναι ένα απομονωμένο έργο
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση και η αμερικανική στάση στα ελληνοτουρκικά. Σχολιάζοντας τις αναφορές που τέθηκαν στην εκπομπή για «ευαίσθητα θέματα» και παρασκηνιακές παρεμβάσεις αποτροπής κρίσεων, ο ιστορικός εξέφρασε τον φόβο ότι η διαχείριση των διαφορών μπορεί να οδηγήσει σε συμβιβασμούς που δεν ευνοούν την Ελλάδα.
Κατά την εκτίμησή του, η Ουάσιγκτον προσεγγίζει την περιοχή μέσα από τις ανάγκες συνοχής της συμμαχίας και τους ευρύτερους στρατηγικούς σχεδιασμούς της. Αυτό, υποστήριξε, δεν συνεπάγεται αυτομάτως υποστήριξη των ελληνικών θέσεων.
«Το ζήτημα του καλωδίου επηρεάζει και την ΑΟΖ», τόνισε, συνδέοντας την εξέλιξη του έργου με τη δυνατότητα άσκησης των ελληνικών δικαιωμάτων στη θάλασσα. Η ανησυχία του αφορά τα αρνητικά προηγούμενα που, όπως εκτιμά, μπορεί να δημιουργήσει η υποχώρηση απέναντι στις αμφισβητήσεις.
Στην ίδια κατεύθυνση, αμφισβήτησε την αντίληψη ότι η συμμετοχή στον νατοϊκό χώρο συνιστά από μόνη της επαρκή προστασία. Ζήτησε να διακρίνονται οι γενικές διαβεβαιώσεις περί συμμαχικής συνεργασίας από τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις ασφαλείας.
Το δόγμα Τραμπ πίσω από την ομιλία στην Πνύκα
Ο Παπαδάτος ερμήνευσε την ομιλία Ρούμπιο ως παρουσίαση της αντίληψης της κυβέρνησης Τραμπ για την αμερικανική ισχύ και τη θέση των συμμάχων. Στη δική του ανάγνωση, η Ουάσιγκτον ζητά ευθυγράμμιση με τις στρατηγικές της επιλογές, ενώ η Ευρώπη αποδέχεται έναν υποδεέστερο ρόλο.
Συνέδεσε αυτή την προσέγγιση με τις απαιτήσεις αύξησης των αμυντικών δαπανών και με τα συμφέροντα που αναπτύσσονται γύρω από τους εξοπλισμούς και το αμερικανικό LNG. Για τον ίδιο, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η οικονομική και στρατιωτική συνεργασία προσφέρει αντίστοιχα πολιτικά ανταλλάγματα στην Ελλάδα.
Εξέφρασε, μάλιστα, σαφή διαφωνία με το κλίμα αισιοδοξίας που περιέγραψε μετά την επίσκεψη. Υποστήριξε ότι οι επιχειρηματικοί κύκλοι έχουν λόγους να είναι ικανοποιημένοι από τις προοπτικές πωλήσεων όπλων και ενέργειας, χωρίς αυτό να απαντά στις ανησυχίες για την εθνική κυριαρχία.
Προειδοποίηση για νέο χτύπημα στο Ιράν
Η ανάλυσή του επεκτάθηκε στη Μέση Ανατολή, όπου εκτίμησε ότι ενδέχεται να προετοιμάζεται ένα νέο, ισχυρότερο πλήγμα κατά του Ιράν. Συνέδεσε το ενδεχόμενο αυτό με τη σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας και Χούθι και με τον τρόπο που περιφερειακές αντιπαραθέσεις μπορούν να εξελιχθούν σε ευρύτερο πόλεμο.
Στο σενάριο που περιέγραψε, μια αεροπορική εκστρατεία θα μπορούσε να επιδιώξει πλήγματα στις υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα αντιποίνων κατά του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου. Προειδοποίησε επίσης για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια κλιμάκωση στον πληθυσμό.
Ο ιστορικός στάθηκε και στον πυρηνικό κίνδυνο, επικρίνοντας τη ρητορική που υποβαθμίζει τη σοβαρότητα μιας πιθανής χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων. Συνέδεσε την ανησυχία του τόσο με τη Μέση Ανατολή όσο και με ενδεχόμενη σύγκρουση σε ρωσικό έδαφος, κάνοντας ειδική αναφορά στο Καλίνινγκραντ. Πρόκειται για προειδοποιήσεις και σενάρια που ανέπτυξε ο ίδιος, όχι για ανακοινωμένες στρατιωτικές αποφάσεις.
Συνεργασία με το Ισραήλ, με ελληνικούς όρους
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη σχέση Ελλάδας–Ισραήλ. Ο Παπαδάτος δεν απέρριψε τη στρατηγική συνεργασία, αλλά προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να μετατραπεί σε συμφωνία χωρίς σαφείς όρους, όπου η Αθήνα θα προσυπογράφει επιλογές άλλων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η αντιπαράθεση Τουρκίας–Ισραήλ χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση, καθώς οι συγκρούσεις συμφερόντων δεν αποκλείουν επιμέρους συναλλαγές ή συγκλίσεις. Με αυτή τη λογική, κάλεσε την Ελλάδα να αξιολογεί τις συμμαχίες της με βάση τα δικά της συμφέροντα και τις πραγματικές δεσμεύσεις των εταίρων.
«Όταν θέλουμε να συζητάμε για στρατηγικές συμμαχίες, θα πρέπει να έχουμε και μια στοιχειώδη εθνική κυριαρχία», υπογράμμισε. Εκεί εντοπίζεται και η βασική του απαίτηση από την ελληνική εξωτερική πολιτική: οι συμμαχίες να ενισχύουν την ελευθερία αποφάσεων της χώρας και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της.
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.