Ο πόλεμος δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα μακρινό ενδεχόμενο που αφορά άλλους. Εχει περάσει για τα καλά στην καθημερινότητα των πολιτών, όχι μόνο μέσα από τις οθόνες και τη συνεχή ροή εικόνων, ειδήσεων και βίντεο, αλλά κυρίως επειδή εξελίσσεται στη γειτονιά της Ελλάδας, σε μια περίοδο όπου η χώρα δεν μπορεί να σταθεί ούτε αδιάφορη ούτε αποστασιοποιημένη. Μέσα σε αυτό το βαρύ γεωπολιτικό τοπίο, η διαδικτυακή έρευνα που διοργάνωσε η εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» μέσω του tanea.gr επιχείρησε να καταγράψει ευθέως τι σκέφτονται οι πολίτες απέναντι σε ένα ακραίο αλλά πλέον όχι αδιανόητο σενάριο: την εμπλοκή της Ελλάδας σε πόλεμο.
Τα ευρήματα της έρευνας είναι αποκαλυπτικά και σε ορισμένα σημεία αντιφατικά, καθώς δείχνουν ότι η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρά αντανακλαστικά πατριωτικής άμυνας, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζεται βαθιά καχύποπτη απέναντι στην πολιτική ηγεσία και εξαιρετικά επιφυλακτική σε κάθε ενδεχόμενο πολεμικής εμπλοκής πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Στο ερώτημα για το κατά πόσο θεωρούν σημαντικό να υπερασπιστούν την πατρίδα τους, το 73,8% απαντά ότι αυτό είναι πολύ ή αρκετά σημαντικό, έναντι 26,2% που τοποθετείται αρνητικά. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι, παρά την κοινωνική κόπωση, τις ιδεολογικές συγχύσεις και τη γενικευμένη αποστράτευση της εποχής, το αίσθημα της εθνικής άμυνας παραμένει ζωντανό. Οταν όμως η συζήτηση περνά από τη θεωρία στην πράξη και τίθεται το ερώτημα της επιστράτευσης, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη. Το 46,4% απαντά ότι δεν θα προσπαθούσε να την αποφύγει, ενώ το 41,8% δηλώνει ότι θα έλεγε «ναι» ή «μάλλον ναι» στο ενδεχόμενο αποφυγής. Με άλλα λόγια, η διάθεση υπεράσπισης υπάρχει, αλλά όταν φτάνει η ώρα της προσωπικής εμπλοκής, η κοινωνία εμφανίζεται πιο διχασμένη.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι ηλικιακές διαφοροποιήσεις. Οι νεότερες ηλικίες, από 18 έως 35 ετών, εμφανίζονται πιο αρνητικές απέναντι στο ενδεχόμενο επιστράτευσης, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες υπερισχύουν οι θετικές απαντήσεις. Το εύρημα αυτό συνδέεται και με μια ακόμη παρατήρηση της έρευνας: οι δύο στους τρεις, ποσοστό 67,8%, θεωρούν ότι οι νέοι σήμερα δεν είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν, με το αντίστοιχο ποσοστό μεταξύ των ίδιων των νέων να ξεπερνά καθαρά το 70%. Πρόκειται για μια εικόνα που αποτυπώνει το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στην παραδοσιακή αντίληψη του καθήκοντος και σε μια νεότερη γενιά που έχει μεγαλώσει μέσα σε συνθήκες αμφισβήτησης, ανασφάλειας και χαμηλής εμπιστοσύνης προς θεσμούς και συλλογικά αφηγήματα.
Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι η πρώτη αντίδραση των πολιτών σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής της χώρας δεν θα ήταν ο πανικός. Μόλις 9,5% απαντά ότι θα κυριευόταν από φόβο και αποδιοργάνωση. Αντίθετα, το 38,1% λέει ότι θα αναζητούσε περισσότερες πληροφορίες, το 26,8% ότι θα κρατούσε ψυχραιμία και το 25,7% ότι θα προετοιμαζόταν για δράση. Η κοινωνία, δηλαδή, δεν εμφανίζεται παραλυμένη, αλλά μάλλον σε κατάσταση επιφυλακής, με έντονη ανάγκη για πληροφόρηση, αυτοσυγκράτηση και προετοιμασία.
Εκεί όπου η εικόνα γίνεται συντριπτική είναι στο ζήτημα της εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Η μεγάλη πλειονότητα των συμμετεχόντων, 68,1%, δηλώνει ότι δεν θα εμπιστευόταν την κυβέρνηση στη διαχείριση μιας πολεμικής κρίσης, ενώ μόλις 17,1% εκφράζει την αντίθετη άποψη. Το στοιχείο αυτό είναι ίσως το πιο βαρύ πολιτικό μήνυμα της έρευνας, καθώς δείχνει ότι ακόμη και σε ένα πεδίο ύψιστης εθνικής σοβαρότητας, όπως είναι μια στρατιωτική κρίση, το κράτος και η ηγεσία του δεν εμπνέουν αίσθημα ασφάλειας.
Η δυσπιστία αυτή είναι ακόμη εντονότερη στις νεότερες ηλικίες. Στην κατηγορία 18-25 ετών, το 79,71% δηλώνει ότι δεν θα εμπιστευόταν την κυβέρνηση, ενώ μόλις 6,97% απαντά θετικά. Στις ηλικίες 26-35 ετών, το ποσοστό της αρνητικής απάντησης φτάνει στο 75,98%, με μόλις 11,74% να δηλώνει εμπιστοσύνη. Στην ομάδα 36-50 ετών, το 67,53% απαντά και πάλι αρνητικά, ενώ στους 51 και άνω το ποσοστό διαμορφώνεται στο 54,71%, παραμένοντας πλειοψηφικό. Ακόμη και στις μεγαλύτερες γενιές, δηλαδή, όπου η εμπιστοσύνη εμφανίζεται συγκριτικά αυξημένη, η κυρίαρχη στάση εξακολουθεί να είναι η επιφύλαξη.
Η έρευνα καταγράφει και ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: η ελληνική κοινωνία ξεχωρίζει καθαρά την άμυνα της πατρίδας από τη συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Πάνω από 6 στους 10, συγκεκριμένα 60,8%, θεωρούν «καθόλου σημαντικό» να συμμετάσχουν σε πόλεμο خارج Ελλάδας μαζί με συμμάχους, ενώ ένα επιπλέον 18,2% το θεωρεί «λίγο σημαντικό». Το μήνυμα είναι σαφές: η αποδοχή της θυσίας συνδέεται με την υπεράσπιση της πατρίδας, όχι με ξένες εκστρατείες, όχι με πολέμους που ο πολίτης εκλαμβάνει ως εξυπηρέτηση τρίτων συμφερόντων.
Ανάλογη είναι και η στάση απέναντι στο ενδεχόμενο φυγής στο εξωτερικό σε περίπτωση άμεσης εμπλοκής της χώρας. Το 47% δηλώνει ότι δεν θα σκεφτόταν να φύγει για λόγους ασφαλείας, ενώ 35,9% απαντά θετικά. Και εδώ η κοινωνία δεν εμφανίζεται μονοκόμματη, όμως η μεγαλύτερη μερίδα δείχνει πως, παρά τους φόβους και τις αντιρρήσεις, δεν σκέφτεται εύκολα την εγκατάλειψη της χώρας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα σχόλια που συνόδευσαν τις απαντήσεις, καθώς αποτυπώνουν με πιο ωμό τρόπο τη νοοτροπία των πολιτών. Υπάρχουν φωνές που δηλώνουν καθαρά ότι θα σταθούν δίπλα στην πατρίδα σε περίπτωση επίθεσης, συνδέοντας την άμυνα της χώρας με την υπεράσπιση της οικογένειας και του τόπου. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και πολίτες που απορρίπτουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να γίνουν «κρέας για τα κανόνια» σε πολέμους που δεν θεωρούν δικούς τους, ζητώντας πρώτα να πληρώσουν το τίμημα εκείνοι που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Αυτό ακριβώς είναι και το βαθύτερο αποτύπωμα της έρευνας: η ελληνική κοινωνία δεν έχει πάψει να σκέφτεται με όρους πατρίδας, αλλά δεν παραδίδεται πλέον άκριτα σε συνθήματα, εξουσίες και πολεμικές ρητορείες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι, ότο οι πολίτες εμφανίζονται πρόθυμοι να υπερασπιστούν την Ελλάδα όταν πρόκειται για άμεση απειλή, όμως δεν εμπιστεύονται εύκολα αυτούς που θα κληθούν να διαχειριστούν μια τέτοια κρίση. Θέλουν άμυνα, όχι τυχοδιωκτισμούς. Θέλουν καθαρούς στόχους, όχι θολές συμμαχικές περιπέτειες. Και πάνω απ’ όλα, θέλουν σοβαρότητα, γιατί γνωρίζουν πως όταν μπαίνει ο πόλεμος στη ζωή μιας χώρας, δεν υπάρχουν περιθώρια ούτε για αυταπάτες ούτε για πολιτικά παιχνίδια.
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.