
Η απομάκρυνση των ρωσικών S-400 από την Τουρκία, μέσω πιθανής πώλησής τους στο Κατάρ ή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν θεωρείται αρκετή για να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος της Άγκυρας προς τα μαχητικά F-35.
Αυτό υποστηρίζει ο Ισραηλινός αναλυτής και πρώην αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων της Israel Aerospace Industries, Σάι Γκαλ, μιλώντας στους EurAsian Times. Κατά την εκτίμησή του, το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στη φυσική παρουσία του ρωσικού συστήματος στην Τουρκία, αλλά αφορά τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην Άγκυρα και τους δυτικούς συμμάχους της.
Το σχέδιο απομάκρυνσης των S-400
Η Τουρκία φέρεται να εξετάζει ενεργά την πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα, με το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να εμφανίζονται ως πιθανοί αγοραστές. Στόχος της Άγκυρας είναι να αρθεί το βασικό εμπόδιο που οδήγησε στην αποπομπή της από το πρόγραμμα των F-35 και στην επιβολή κυρώσεων βάσει του αμερικανικού νόμου CAATSA.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη «πολυμερής εργασία» για το συγκεκριμένο ζήτημα, επισημαίνοντας ότι θα υπάρξει ενημέρωση όταν πραγματοποιηθούν συγκεκριμένα βήματα.
Η Τουρκία υπήρξε ιδρυτικό μέλος του προγράμματος των F-35 και είχε πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στην ανάπτυξη και την παραγωγή του μαχητικού. Ωστόσο, η αγορά των S-400 από τη Ρωσία οδήγησε την Ουάσινγκτον στην απόφαση να την αποκλείσει.
Το βασικό επιχείρημα των ΗΠΑ ήταν ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 στο ίδιο επιχειρησιακό περιβάλλον θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να συγκεντρώσει κρίσιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας του αμερικανικού μαχητικού.
Παρά την αγορά τους, οι S-400 δεν εντάχθηκαν πλήρως στο τουρκικό δίκτυο αεράμυνας. Η Άγκυρα εξέτασε όλα αυτά τα χρόνια διάφορα σενάρια, από τη διατήρησή τους σε ανενεργή κατάσταση μέχρι την αποθήκευσή τους σε αμερικανική βάση, την επιστροφή τους στη Ρωσία ή την πώλησή τους σε τρίτη χώρα.
Η αισιοδοξία του Ερντογάν και οι υποσχέσεις Τραμπ
Το κλίμα στην Άγκυρα άλλαξε μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά την άφιξή του στην τουρκική πρωτεύουσα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στις 7 Ιουλίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία φιλική χώρα και υποστηρίζοντας ότι η πιθανή πώληση των F-35 αποτελεί ζήτημα που θα εξεταστεί.
Στη συνέχεια, δημοσίευμα του Bloomberg ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παραδώσουν αρχικά έξι F-35 στην Τουρκία, ανάλογα με τον χρόνο και τις προϋποθέσεις άρσης των κυρώσεων. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι η Ουάσινγκτον θα στηρίξει την επιστροφή της χώρας του στο πρόγραμμα.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις διαθέσεις του Λευκού Οίκου. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα πρέπει να ενημερώσει επίσημα το Κογκρέσο ότι οι S-400 δεν είναι επιχειρησιακοί, ότι δεν ανήκουν πλέον στην Τουρκία και ότι η Άγκυρα δεσμεύεται να μην προχωρήσει ξανά σε αντίστοιχη στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία.
Εάν το Κογκρέσο δεν πειστεί ότι έχουν εκπληρωθεί οι νομικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις, η διαδικασία μπορεί να μπλοκαριστεί.
«Η μεταφορά δεν σβήνει την έκθεση»
Ο Σάι Γκαλ εμφανίζεται κατηγορηματικός ότι μία πιθανή μεταφορά των S-400 στο Κατάρ δεν θα αποκαταστήσει αυτομάτως την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35.
Όπως υποστήριξε, η Ουάσινγκτον έχει ήδη δημιουργήσει δικλίδες ασφαλείας ώστε να αποτρέψει μία προσχηματική απομάκρυνση του ρωσικού συστήματος. Η μεταφορά των S-400 σε άλλη χώρα δεν διαγράφει, σύμφωνα με τον ίδιο, ούτε την προηγούμενη έκθεση της Τουρκίας στη ρωσική τεχνολογία ούτε το ιστορικό των επιλογών της.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η παρουσία Ρώσων ειδικών στην Τουρκία κατά τη διαδικασία εγκατάστασης του συστήματος. Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι ο κίνδυνος διαρροής ευαίσθητων δεδομένων μπορεί να είναι μόνιμος. Ακόμη και αν απομακρυνθούν όλες οι συστοιχίες, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα ποια στοιχεία ενδεχομένως συγκεντρώθηκαν ή μεταφέρθηκαν στη Ρωσία.
Παράλληλα, η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί στενότερες σχέσεις με τη Μόσχα σε σύγκριση με τα περισσότερα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Το ρωσικό φυσικό αέριο φτάνει στην Ευρώπη μέσω του TurkStream, ενώ η ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom κατασκευάζει και θα λειτουργήσει τον πρώτο πυρηνικό σταθμό της Τουρκίας στο Άκουγιου.
Το Κατάρ και η βάση Αλ Ουντέιντ
Η πιθανή πώληση των S-400 στο Κατάρ δημιουργεί επιπλέον προβληματισμό. Η Ντόχα αποτελεί τον στενότερο στρατιωτικό σύμμαχο της Άγκυρας στον Κόλπο, αλλά ταυτόχρονα φιλοξενεί την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ, μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή.
Κατά τον Γκαλ, η μεταφορά ενός ρωσικού συστήματος αεράμυνας στο Κατάρ δεν θα εξουδετέρωνε τον κίνδυνο, αλλά θα τον μετέφερε στο εσωτερικό ενός ακόμη στενού αμυντικού εταίρου των ΗΠΑ.
«Πρόκειται για στρατηγικό ξέπλυμα και όχι για πραγματική απομάκρυνση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός αναλυτής.
Το Κογκρέσο, το Πεντάγωνο και η χρονοβόρα διαδικασία
Ο Γκαλ υπενθύμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να εγκρίνει μόνος του την πώληση των F-35. Απαιτείται η συμμετοχή του Κογκρέσου, του Πενταγώνου, των υπηρεσιών πληροφοριών και των μηχανισμών ελέγχου των αμυντικών εξαγωγών.
Ακόμη και αν ληφθεί πολιτική απόφαση υπέρ της Τουρκίας, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις, συμβάσεις, κατανομή θέσεων στην παραγωγή, τεχνικές προσαρμογές, εκπαίδευση πιλότων και προσωπικού, δημιουργία υποδομών και πιστοποίηση ασφαλείας.
Ο Ισραηλινός αναλυτής εκτίμησε ότι η διαδικασία θα διαρκέσει τόσο πολύ, ώστε η θητεία Τραμπ θα ολοκληρωθεί πριν παραλάβει η Τουρκία έστω και ένα F-35.
Παράλληλα, οποιαδήποτε πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα θα χρειαστεί και τη συγκατάθεση της Μόσχας. Σύμφωνα με τον Γκαλ, η Ρωσία θα αποδεχόταν μία τέτοια μεταφορά μόνο εφόσον διατηρούσε κάποιο είδος επιρροής, πρόσβασης ή οικονομικού ανταλλάγματος.
Οι αντιδράσεις Ισραήλ και Ελλάδας
Ισραήλ και Ελλάδα έχουν εκφράσει ανοικτά τις ανησυχίες τους για μία πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι ζήτησε από τον Τραμπ να μην εγκρίνει την πώληση, υποστηρίζοντας ότι η απόκτηση του μαχητικού από την Τουρκία θα ανέτρεπε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή και θα επηρέαζε το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ.
Ανάλογη ανησυχία εξέφρασε και ο Νίκος Δένδιας, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν θα υποδεχόταν θετικά ούτε την απόκτηση F-35 από την Τουρκία ούτε την προμήθεια κινητήρων για τα τουρκικά μαχητικά νέας γενιάς.
Σύμφωνα πάντως με τον Γκαλ, η Τουρκία δεν μπορεί να καλύψει άμεσα την απόσταση από την Ελλάδα και το Ισραήλ. Τα πρώτα ελληνικά F-35 προγραμματίζεται να παραδοθούν το 2028, ενώ την ίδια χρονιά αναμένεται να αρχίσει η παράδοση 25 επιπλέον F-35I για την τρίτη ισραηλινή μοίρα.
Η αντίθεση Αθήνας και Τελ Αβίβ, σε συνδυασμό με τις επιφυλάξεις σημαντικού αριθμού Αμερικανών βουλευτών, δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό περιβάλλον για την επανένταξη της Τουρκίας.
Το συμπέρασμα του Ισραηλινού αναλυτή ήταν σαφές: «Οι S-400 μπορεί να φύγουν από την Τουρκία. Το στρατηγικό πρόβλημα, όμως, θα παραμείνει».
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr

Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.
