Συναγερμός σήμανε στις ελληνικές αρχές μετά τον εντοπισμό υπερσύγχρονου μη επανδρωμένου θαλάσσιου σκάφους στη θαλάσσια περιοχή του ακρωτηρίου Δουκάτο, στη Λευκάδα.
Το σκάφος βρέθηκε από ψαράδες εγκλωβισμένο σε θαλάσσια σπηλιά, με τη μηχανή του ακόμη σε λειτουργία, γεγονός που προκάλεσε άμεση κινητοποίηση της Ελληνικής Ακτοφυλακής. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο λιμάνι της Βασιλικής, όπου ξεκίνησε η διαδικασία ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Σύμφωνα με την πρώτη εικόνα, πρόκειται για θαλάσσιο drone υψηλής τεχνολογίας, εξοπλισμένο με αισθητήρες, κεραίες και συστήματα επικοινωνίας. Τέτοιου τύπου μη επανδρωμένα σκάφη χρησιμοποιούνται σε αποστολές επιτήρησης, ναυτικές επιχειρήσεις, στρατιωτικές ασκήσεις, αλλά και –σε ορισμένες περιπτώσεις– ως επιθετικά μέσα.
Οι ελληνικές αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα για την προέλευσή του. Ένα από τα βασικά σενάρια είναι το USV να έχασε επικοινωνία ή να υπέστη τεχνική βλάβη ενώ επιχειρούσε σε διεθνή ύδατα.
«Θα μπορούσε να ήταν έτοιμο για επιχείρηση»
Μιλώντας στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του Sigma, ο αντιναύαρχος ε.α. του Πολεμικού Ναυτικού Σπύρος Κονιδάρης σημείωσε ότι τέτοια σκάφη χρησιμοποιήθηκαν εκτεταμένα από την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για αυτόνομα ή τηλεκατευθυνόμενα σκάφη μήκους περίπου 4 έως 6 μέτρων, με χαμηλό ίχνος, ώστε να δυσκολεύουν τον εντοπισμό τους από ραντάρ. Μπορούν να διανύσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα και να φέρουν είτε αισθητήρες είτε εκρηκτικά.
«Το γεγονός ότι βρέθηκε με αναμμένη μηχανή δείχνει ότι βρισκόταν πιθανόν σε κατάσταση επιχειρησιακής ετοιμότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σενάρια για στόχευση πλοίων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περιοχή όπου εντοπίστηκε. Ο κ. Κονιδάρης επισήμανε ότι το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Λευκάδας και Κεφαλονιάς είναι κομβικό για τη ναυσιπλοΐα από την Ιταλία προς την Πάτρα και τη διώρυγα της Κορίνθου.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το drone θα μπορούσε είτε να ανέμενε τη διέλευση συγκεκριμένου πλοίου είτε να είχε τοποθετηθεί σε σημείο αναμονής για μεγαλύτερο στόχο, όπως δεξαμενόπλοιο ή πλοίο μεταφοράς φυσικού αερίου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε την υπόθεση και με προηγούμενα περιστατικά επιθέσεων σε πλοία που σχετίζονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποιείται για μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παρακάμπτοντας διεθνείς κυρώσεις.
«Δύσκολο να ήταν μόνο για επιτήρηση»
Ο κ. Κονιδάρης εκτίμησε ότι είναι λιγότερο πιθανό το σκάφος να είχε αποκλειστικά αποστολή επιτήρησης.
Όπως τόνισε, εάν στο εμπρόσθιο μέρος του φέρει εκρηκτικά, τότε ουσιαστικά πρόκειται για όπλο. Η απάντηση, πάντως, θα δοθεί από τον τεχνικό έλεγχο των ελληνικών αρχών, οι οποίες θα εξετάσουν τον εξοπλισμό, τα συστήματα επικοινωνίας, τυχόν ίχνη εκρηκτικών και τα δεδομένα πλοήγησης.
Παράλληλα, εξήγησε ότι τέτοιου τύπου drones διαθέτουν προκαθορισμένες «ρουτίνες» σε περίπτωση απώλειας επικοινωνίας. Δηλαδή μπορούν να μεταβαίνουν αυτόματα σε σημεία αναμονής, ώστε να ανακτηθούν αργότερα από τους χειριστές τους.
Ανησυχία και για χρήση από κυκλώματα λαθρεμπορίου
Πέρα από το στρατιωτικό σκέλος, ο αντιναύαρχος ε.α. προειδοποίησε ότι τα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη ενδέχεται στο άμεσο μέλλον να χρησιμοποιηθούν και από κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος.
Όπως ανέφερε, θαλάσσιες περιοχές όπως τα στενά μεταξύ Λευκάδας και Κεφαλονιάς, αλλά και ζώνες κοντά σε Κύθηρα, Κρήτη, Κάρπαθο και Κάσο, έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με διαδρομές λαθρεμπορίου ναρκωτικών και τσιγάρων.
Το περιστατικό στη Λευκάδα έρχεται να υπενθυμίσει ότι ο πόλεμος των drones δεν περιορίζεται πλέον στον αέρα. Η τεχνολογία περνά με ταχύτητα και στη θάλασσα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την ασφάλεια των θαλάσσιων συνόρων, των εμπορικών διαδρομών και των κρίσιμων υποδομών.
Δείτε την παρέμβαση του κ. Κονιδάρη:
Τι είναι τα Magura V5 που άλλαξαν τον πόλεμο στη θάλασσα
Το περιστατικό στη Λευκάδα παραπέμπει αναπόφευκτα στη νέα γενιά μη επανδρωμένων θαλάσσιων σκαφών τύπου Magura V5, τα οποία χρησιμοποιεί η Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία. Πρόκειται για μικρά, χαμηλού ίχνους θαλάσσια drones, σχεδιασμένα ώστε να είναι δύσκολο να εντοπιστούν από ραντάρ, να κινούνται σε μεγάλες αποστάσεις και να μεταφέρουν κάμερες, GPS, συστήματα επικοινωνίας και –σε επιθετικές εκδόσεις– εκρηκτικά. Σύμφωνα με ουκρανικά στοιχεία, τα Magura V5 έχουν μήκος περίπου 5,5 μέτρα, βάρος έως 1.000 κιλά, αυτονομία έως 800 χιλιόμετρα, διάρκεια λειτουργίας που μπορεί να φτάσει τις 60 ώρες και ωφέλιμο φορτίο έως 200 κιλά, ενώ μεταδίδουν ζωντανή εικόνα στους χειριστές τους. Με τέτοιου τύπου σκάφη, το Κίεβο έχει πλήξει ρωσικά πλοία και υποδομές στη Μαύρη Θάλασσα, αποδεικνύοντας ότι τα θαλάσσια drones δεν είναι πλέον απλώς μέσα επιτήρησης ή έρευνας και διάσωσης, αλλά νέα όπλα ασύμμετρου ναυτικού πολέμου.