Συμβούλιο της Επικρατείας: Υποχρεωτική άρση της δέσμευσης λογαριασμών από την Εφορία μετά την πενταετία

Αμελλητί, μόλις παρέλθει η πενταετία από την ημέρα έκδοσης καταλογιστικών πράξεων από τη ΔΟΥ σε βάρος φορολογουμένου ή εκπροσώπου εταιρείας, λόγω μη απόδοσης φόρων, τελών κ.λπ., η αρμόδια φορολογική αρχή υποχρεούται να προβεί στην άρση των περιοριστικών μέτρων που έχει επιβάλει (δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών κ.λπ.) και να ενημερώσει «άμεσα» με ευθύνη της όλες τις εμπλεκόμενες δημόσιες υπηρεσίες και τα πιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να παύσει η εφαρμογή τους, σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Για τις αποδεσμευτικές ενέργειες άρσης των περιοριστικών μέτρων από την πλευρά της φορολογικής αρχής δεν απαιτείται να υποβληθεί σχετική αίτηση του φορολογουμένου, αλλά «άμεσα» με τη συμπλήρωση της πενταετίας πρέπει η ΔΟΥ να προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες προς τις τράπεζες κ.λπ.

Πότε επιβάλλεται

Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, εφόσον η αρμόδια φορολογική υπηρεσία διαπιστώσει μη απόδοση παρακρατούμενων φόρων, τελών, εισφορών κ.λπ., που υπερβαίνουν τις 150.000 ευρώ, επιβάλλει «διασφαλιστικά του δημοσίου συμφέροντος μέτρα άμεσου και επείγοντος χαρακτήρα».

Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται δέσμευση του 50% των καταθέσεων, των πάσης φύσεως λογαριασμών και παρακαταθηκών σε τράπεζες, αλλά και του περιεχομένου των τραπεζικών θυρίδων. Μάλιστα, στις θυρίδες δεσμεύονται στο σύνολό τους πλέον τα χρηματικά ποσά και όλες οι μη χρηματικές παρακαταθήκες, όπως τα τιμαλφή κ.λπ.

Ακόμη, οι φορολογικές υπηρεσίες δεν παραλαμβάνουν και δεν χορηγούν τα αναγκαία έγγραφα για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.

Τα δεσμευτικά αυτά μέτρα επιβάλλονται σωρευτικά σε βάρος των ομόρρυθμων εταίρων, προσωπικών εταιρειών, καθώς και κάθε προσώπου εντεταλμένου με οποιαδήποτε ιδιότητα (προέδρου, διευθύνοντος συμβούλου κ.λπ.) στη διοίκηση ή διαχείριση ή εκπροσώπηση οποιουδήποτε νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, ανεξάρτητα από το αν έχουν αποβάλει την ιδιότητα αυτή (αποχωρήσει ή παραιτηθεί) με οποιονδήποτε τρόπο ή για οποιαδήποτε αιτία.

Επιπρόσθετα, οι φορολογικές υπηρεσίες, σε περίπτωση μη καταβολής φόρων κ.λπ., μπορεί να προβούν σε δέσμευση μέρους του μισθού, κατάσχεση ακίνητης περιουσίας κ.λπ.

Προσφυγή

Συγκεκριμένα, από τον προϊστάμενο του Κέντρου Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων επιβλήθηκαν «μέτρα διασφαλίσεως των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου» σε βάρος εκπροσώπου Ανώνυμης Εταιρείας, καθώς δεν είχαν καταβληθεί κατά την εξαετία 2005-2011 χαρτόσημο και ΟΓΑ χαρτοσήμου, ύψους 1.042.792 ευρώ.

Το στέλεχος της εταιρείας προσέφυγε στα Διοικητικά Δικαστήρια επιδιώκοντας να αναιρεθεί η απόρριψη της προσφυγής του κατά της πράξης του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών, με την οποία του είχαν επιβληθεί τα μέτρα διασφάλισης των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου (δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών κ.λπ.). Η αίτηση απορρίφθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών και έτσι εκείνος στη συνέχεια προσέφυγε στο ΣτΕ.

Το Β’ Τμήμα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Κωνσταντίνο Κουσούλη και εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Παναγιώτη Τσούκα, επισήμανε ότι από τον συνδυασμό των φορολογικών διατάξεων προκύπτει ότι επί επιβολής διασφαλιστικών των συμφερόντων του Δημοσίου μέτρων, λόγω μη απόδοσης φόρων, τελών κ.λπ., «στοιχειοθετείται λόγος υποχρεωτικής άρσεως των μέτρων αυτών από τη διοίκηση», μεταξύ άλλων, αν:

«α) ακολουθήσει ακύρωση, με οριστική δικαστική απόφαση, της καταλογιστικής του φόρου, των τελών κ.λπ. πράξεως της φορολογικής αρχής,

β) παρέλθει πενταετία από την έκδοση της καταλογιστικής πράξεως, και

γ) ειδικώς για μέτρα ληφθέντα υπό το καθεστώς του άρθρου 14 του Ν.2523/1997, παρέλθει πενταετία από την έναρξη ισχύος του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ήτοι από 1-1-2014».

Μάλιστα, οι σύμβουλοι Επικρατείας υπογράμμισαν ότι «προκειμένου δε να προβεί η αρμόδια αρχή “υποχρεωτικώς” στην άρση των εν λόγω μέτρων, η εν λόγω Αρχή υποχρεούται, όπως και κατά την επιβολή των μέτρων, να ενημερώσει σχετικώς, και δη “άμεσα”, όλες τις εμπλεκόμενες δημόσιες υπηρεσίες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και την Τράπεζα της Ελλάδος (για να ενημερώσει άμεσα τα λειτουργούντα στην Ελλάδα πιστωτικά ιδρύματα), προκειμένου να παύσουν τελικώς να εφαρμόζονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο τα μέτρα αυτά, χωρίς να απαιτείται η τήρηση εκ μέρους του φορολογουμένου καμίας άλλης διαδικασίας ή διατυπώσεως».

Πράξεις άρσης

Από τα έγγραφα που προσκομίστηκαν στο δικαστήριο από τις φορολογικές υπηρεσίες προκύπτει, σύμφωνα με το ΣτΕ, ότι «οι πράξεις καταλογισμού των τελών χαρτοσήμου και ΟΓΑ χαρτοσήμου που η επίμαχη Ανώνυμη Εταιρεία δεν είχε καταβάλει εκδόθηκαν το έτος 2016, με συνέπεια εντός του έτους 2021 να έχει συμπληρωθεί πενταετία από την έκδοσή τους και επομένως η αρμόδια αρχή υποχρεούταν να προβεί στην άρση των επιβληθέντων μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου».

Ουσιαστικά, κατά τον χρόνο συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του δικαστηρίου, τα σε βάρος της εταιρείας δεσμευστικά μέτρα είχαν ήδη αρθεί αυτοδικαίως, γεννώντας την υποχρέωση στη φορολογική αρχή να εκδώσει τις σχετικές πράξεις άρσης και ενημέρωσης της Τραπέζης της Ελλάδος κ.λπ. Δηλαδή, πέραν του ότι από το 2021 είχε επέλθει η πενταετής παραγραφή της αξίωσης του Δημοσίου που ξεκίνησε το 2016, είχε περάσει μία επιπλέον πενταετία και η φορολογική αρχή δεν είχε προβεί στην άρση όλων των μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου σε βάρος του στελέχους της Ανώνυμης Εταιρείας. Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν ότι πρέπει να αναβληθεί η έκδοση οριστικής απόφασης και όρισαν νέα δικάσιμο μέσα στον ερχόμενο Σεπτέμβριο, προκειμένου η αρμόδια φορολογική αρχή να προβεί στην έκδοση της πράξης περί άρσης των επίδικων δεσμευτικών μέτρων.