Η ανάγκη ουσιαστικής αναμόρφωσης της στρατιωτικής θητείας και της εφεδρείας βρέθηκε στο επίκεντρο εσπερίδας του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), υπό τον συντονισμό του προέδρου του, αντιστράτηγου ε.α. Ιωάννη Μπαλτζώη. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν προβλήματα στην επάνδρωση και την εκπαίδευση των μονάδων, τις συνέπειες της δημογραφικής συρρίκνωσης και την ανάγκη αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην πρόταση για καθολική στράτευση των ανδρών στα 18, στην προοπτική εθελοντικής στράτευσης των γυναικών, στην παροχή ουσιαστικών κινήτρων στους κληρωτούς και στη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου συστήματος εκπαίδευσης των εφέδρων.
Στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν ο Ευδόκιμος Μαρκόπουλος, ο αντιστράτηγος ε.α. Ιπποκράτης Δασκαλάκης και ο υποστράτηγος ε.α. Ελευθέριος Παπαϊωάννου, ενώ ο Ιωάννης Μπαλτζώης παρουσίασε στοιχεία από το ισραηλινό σύστημα στράτευσης και επιστράτευσης.
Μπαλτζώης: Το ισραηλινό μοντέλο και η σημασία της εκπαιδευμένης εφεδρείας
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης επέλεξε να ξεκινήσει τη συζήτηση παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ οργανώνει τη στρατιωτική του ισχύ, στηριζόμενο στον συνδυασμό υποχρεωτικής θητείας, μόνιμου προσωπικού και ισχυρής εφεδρείας.
Όπως εξήγησε, το ισραηλινό σύστημα επιτρέπει την ενεργοποίηση ολόκληρων σχηματισμών σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς οι έφεδροι γνωρίζουν εκ των προτέρων τη μονάδα στην οποία ανήκουν, τους συναδέλφους τους και την αποστολή που καλούνται να εκτελέσουν.
Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο σύστημα αποθήκευσης και διατήρησης στρατιωτικού υλικού, γνωστό ως dry storage system, περιγράφοντας την εμπειρία του από επίσκεψη σε ισραηλινές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, άρματα μάχης και στρατιωτικά οχήματα διατηρούνται σε κατάσταση που επιτρέπει την ταχεία ενεργοποίησή τους, περιορίζοντας παράλληλα τις ανάγκες συντήρησης.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υπογράμμισε επίσης τη σημασία της τακτικής μετεκπαίδευσης των εφέδρων και της οικονομικής τους κάλυψης κατά την περίοδο που απομακρύνονται από την εργασία τους.
Η κεντρική διαπίστωση της παρέμβασής του ήταν ότι η εφεδρεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια δύναμη που υπάρχει μόνο στα χαρτιά. Χρειάζεται συνεχή εκπαίδευση, συγκεκριμένη οργανωτική ένταξη και δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης.
Ευδόκιμος Μαρκόπουλος: Η στρατιωτική θητεία ως σχολείο επιβίωσης
Μια διαφορετική προσέγγιση παρουσίασε ο Ευδόκιμος Μαρκόπουλος, ο οποίος συνέδεσε τη στρατιωτική εκπαίδευση όχι μόνο με την εθνική άμυνα, αλλά και με την επιβίωση των πολιτών σε περιόδους πολέμου ή μεγάλων φυσικών καταστροφών.
Επισήμανε ότι οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις δεν περιορίζονται πλέον στα παραδοσιακά πεδία μάχης. Οι επιθέσεις εναντίον στρατηγικών υποδομών, οι επιχειρήσεις μεγάλου βεληνεκούς και οι κίνδυνοι για τα αστικά κέντρα καθιστούν την προετοιμασία των πολιτών ζήτημα ευρύτερης εθνικής ασφάλειας.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις πυρκαγιές, τις πλημμύρες και τις άλλες φυσικές καταστροφές, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική θητεία μπορεί να προσφέρει γνώσεις και δεξιότητες χρήσιμες και στην πολιτική προστασία.
Ο Μαρκόπουλος τάχθηκε υπέρ της μεγαλύτερης διάρκειας της στρατιωτικής εκπαίδευσης, προτείνοντας να εξεταστεί η δυνατότητα εθελοντικής 24μηνης θητείας, με ουσιαστικά ανταλλάγματα για όσους επιλέξουν να την πραγματοποιήσουν.
Στις προτάσεις του περιλαμβάνονται η απόκτηση πιστοποιημένων επαγγελματικών δεξιοτήτων, η ενίσχυση της φυσικής κατάστασης των στρατευσίμων, η συχνότερη πρακτική εκπαίδευση και η αξιοποίηση των γνώσεων που ήδη διαθέτουν οι νέοι.
Για την εφεδρεία εισηγήθηκε σύντομες, επαναλαμβανόμενες εκπαιδεύσεις κοντά στον τόπο κατοικίας των εφέδρων, με τη χρήση κινητών εκπαιδευτικών ομάδων.
Ιπποκράτης Δασκαλάκης: «Ο χαμένος χρόνος» και η ανάγκη πραγματικής εκπαίδευσης
Ο αντιστράτηγος ε.α. Ιπποκράτης Δασκαλάκης επικεντρώθηκε στις λειτουργικές αδυναμίες του σημερινού συστήματος, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο η στρατιωτική θητεία και η εφεδρεία ανταποκρίνονται στις επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα είναι ότι πολλοί στρατεύσιμοι αντιμετωπίζουν τη θητεία ως χαμένο χρόνο. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται, όπως εξήγησε, με την περιορισμένη ουσιαστική εκπαίδευση, τις αγγαρείες και την αδυναμία αξιοποίησης των κληρωτών.
Ο Δασκαλάκης υποστήριξε ότι η υπερβολική γραφειοκρατία και η αντικατάσταση της πρακτικής εκπαίδευσης από θεωρητικές παρουσιάσεις έχουν περιορίσει τη μαχητική προετοιμασία.
Έθεσε ως προτεραιότητα την επαναφορά της ρεαλιστικής εκπαίδευσης, με την τήρηση των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας, αλλά χωρίς την αποφυγή κάθε απαιτητικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της σταδιακής στράτευσης των γυναικών, την οποία χαρακτήρισε αναγκαία προοπτική, ενώ πρότεινε μεγαλύτερη ευελιξία στην εκπαίδευση των εφέδρων.
Στο πλαίσιο αυτό ανέπτυξε ένα σύστημα που θα συνδυάζει σύντομες ατομικές εκπαιδεύσεις, ειδική εκπαίδευση ανά ειδικότητα και περιοδική συμμετοχή των εφέδρων σε ασκήσεις των μονάδων τους.
Υπογράμμισε, ακόμη, την ανάγκη οικονομικής αποζημίωσης, ασφαλιστικής κάλυψης και έγκαιρου προγραμματισμού των υποχρεώσεων των εφέδρων, ώστε η στρατιωτική τους συμμετοχή να μην προκαλεί δυσανάλογα προβλήματα στην επαγγελματική και οικογενειακή τους ζωή.
Ελευθέριος Παπαϊωάννου: Δημογραφική συρρίκνωση και πρόταση για καθολική στράτευση στα 18
Ιδιαίτερα αναλυτική ήταν η παρέμβαση του υποστράτηγου ε.α. Ελευθέριου Παπαϊωάννου, ο οποίος παρουσίασε ένα ευρύτερο πλαίσιο προτάσεων για την αναδιοργάνωση της στρατιωτικής θητείας και τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.
Ο Παπαϊωάννου συνέδεσε ευθέως το δημογραφικό πρόβλημα με τη μελλοντική δυνατότητα επάνδρωσης των στρατιωτικών μονάδων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, οι γεννήσεις στην Ελλάδα έχουν μειωθεί από περίπου 114.000 το 2010 σε 65.000 το 2025. Υποστήριξε ότι η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για τις επόμενες στρατεύσιμες κλάσεις.
Αναφέρθηκε επίσης στον αριθμό των ανυπότακτων, παραθέτοντας εκτιμήσεις για περίπου 20.000 στο εσωτερικό και 17.000 στο εξωτερικό.
Οι αριθμοί αυτοί παρουσιάστηκαν από τον ομιλητή και δεν αποτελούν ανεξάρτητα διασταυρωμένα στοιχεία του ρεπορτάζ.
Η βασική του εισήγηση ήταν η καθολική στράτευση των ανδρών στην ηλικία των 18 ετών, με δυνατότητα συγκεκριμένων αναβολών, ώστε να διατηρείται η συνέχεια της επαγγελματικής κατάρτισης όπου απαιτείται.
Παράλληλα, πρότεινε την εθελοντική στράτευση των γυναικών σε πρώτη φάση, με προοπτική ευρύτερης αξιοποίησής τους.
Μόρια για τις σπουδές, επαγγελματικά δικαιώματα και οικονομικά κίνητρα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της εισήγησης Παπαϊωάννου αφορούσε τη δημιουργία κινήτρων για τους νέους που υπηρετούν σε απαιτητικές μονάδες.
Πρότεινε την εξέταση ενός συστήματος πρόσθετης μοριοδότησης, της τάξης του 1% έως 2%, σε συνάρτηση με τις συνθήκες και την περιοχή υπηρεσίας.
Ως παράδειγμα ανέφερε έναν υποψήφιο που έχει συγκεντρώσει 18.990 μόρια στις Πανελλαδικές Εξετάσεις και θα μπορούσε, με πρόσθετη μοριοδότηση 1%, να φτάσει τα 19.170 μόρια περίπου.
Πρόκειται για προσωπική πρόταση του ομιλητή και όχι για ισχύουσα ρύθμιση.
Στο ίδιο πλαίσιο εισηγήθηκε την αναγνώριση της στρατιωτικής υπηρεσίας ως επαγγελματικής προϋπηρεσίας σε συγκεκριμένες τεχνικές ειδικότητες, την παροχή επαγγελματικών πιστοποιήσεων, τη μοριοδότηση για διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ και την ενίσχυση της δυνατότητας συνέχισης της υπηρεσίας μέσω του θεσμού των Οπλιτών Βραχείας Ανακατάταξης.
Έκανε ακόμη αναφορά στη δυνατότητα παροχής εκπαίδευσης στις ξένες γλώσσες, στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και στον χειρισμό οχημάτων ή ειδικών μηχανημάτων.
ΕΠΟΠ, δόκιμοι αξιωματικοί και αμυντική βιομηχανία
Ο Παπαϊωάννου στάθηκε επίσης στην ανάγκη επανεξέτασης του θεσμού των Επαγγελματιών Οπλιτών, επισημαίνοντας ότι οι απαιτήσεις των μάχιμων μονάδων πρέπει να συνδέονται με την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και την επιχειρησιακή ικανότητα του προσωπικού.
Πρότεινε δυνατότητες μετακίνησης στελεχών σε άλλες υπηρεσίες, όταν δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις συγκεκριμένων μάχιμων καθηκόντων, ώστε να αξιοποιείται η εμπειρία τους.
Ανέπτυξε επίσης προτάσεις για τον θεσμό των Δόκιμων Εφέδρων Αξιωματικών και την αξιοποίηση πτυχιούχων σε εξειδικευμένες θέσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αμυντική βιομηχανία και στην ανάγκη διατήρησης του επιστημονικού δυναμικού στην Ελλάδα. Επικαλέστηκε την τουρκική εμπειρία για να υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής τεχνολογίας αποτελεί σημαντικό παράγοντα στρατηγικής ισχύος.
Το κρίσιμο ζήτημα της αποτροπής
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους, οι ομιλητές συνέκλιναν στην ανάγκη αναβάθμισης της εκπαίδευσης, της επάνδρωσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η στρατιωτική θητεία δεν μπορεί να εξετάζεται απομονωμένα από το δημογραφικό, την οικονομία, την αγορά εργασίας και την αμυντική βιομηχανία.
Το βασικό ζητούμενο που αναδείχθηκε στην εσπερίδα του ΕΛΙΣΜΕ ήταν η δημιουργία ενός συστήματος στο οποίο ο κληρωτός θα εκπαιδεύεται ουσιαστικά, ο έφεδρος θα διατηρεί την επιχειρησιακή του ικανότητα και οι στρατιωτικές μονάδες θα διαθέτουν το προσωπικό που απαιτείται για την αποστολή τους.
Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας αποτέλεσε τον κοινό παρονομαστή των παρεμβάσεων, με τους ομιλητές να υπογραμμίζουν ότι η ύπαρξη σύγχρονων οπλικών συστημάτων δεν αρκεί χωρίς κατάλληλα εκπαιδευμένο και οργανωμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Πηγή: Read More | https://geopolitico.gr
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.