Σύμφωνα με δημοσίευμα από tanea.gr
Ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, υπήρξε επί 36 συναπτά έτη γερουσιαστής. Η πολύτιμη εμπειρία που απέκτησε κατά τη μακρά αυτή θητεία στη Γερουσία τον βοήθησε πολύ στη συνέχεια, όταν ανέλαβε τα αξιώματα του αντιπροέδρου και προέδρου των ΗΠΑ. Ωστόσο, αν επανεκλεγόταν το 2024, η παραμονή του στο αξίωμα του προέδρου δεν θα μπορούσε να υπερβεί τις δύο θητείες, καθώς το αμερικανικό Σύνταγμα περιορίζει την προεδρία σε δύο θητείες.
Η πρόνοια αυτή μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια σήμερα – για τις ΗΠΑ και ολόκληρο τον πλανήτη. Ανακλά δε μία θεμελιώδη αξιολόγηση σε σχέση με τα όρια που πρέπει να τίθενται στο κορυφαίο επίπεδο της εκτελεστικής εξουσίας, ώστε να αποτρέπεται ο κίνδυνος υπερσυγκέντρωσης εξουσίας και μετατροπής ενός προέδρου σε απολυταρχικό ηγέτη (ή «εκλεγμένο βασιλιά»). Γι’ αυτό, άλλωστε, και στη Γαλλία ο πρόεδρος έχει όριο δύο (πενταετών) θητειών.
Από την άλλη πλευρά, στα ευρωπαϊκά πρωθυπουργοκεντρικά συστήματα, όπως αυτά της Ελλάδας και της Γερμανίας, δεν προβλέπεται όριο πρωθυπουργικών θητειών (στη Γερμανία η Ανγκελα Μέρκελ παρέμεινε στην καγκελαρία επί 16 έτη, όπως παλαιότερα και ο Χέλμουτ Κολ). Κύριο εδώ θεσμικό αντίβαρο είναι η εξάρτηση της κυβέρνησης από την εμπιστοσύνη της Βουλής. Το ενδεχόμενο δε ενός ορίου πρωθυπουργικών θητειών αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα. Προεχόντως θεωρείται ότι θίγει τη λαϊκή κυριαρχία, ενώ σε πρακτικό επίπεδο μπορεί να στερήσει από μία χώρα τις περαιτέρω υπηρεσίες ενός ικανού ή επιτυχημένου κυβερνήτη.
Ανάγκη, πάντως, ορίου θητειών δεν φαίνεται να συντρέχει για τους βουλευτές, κυρίως λόγω της συλλογικής λειτουργίας του κοινοβουλευτικού σώματος, που από τη φύση του δεν είναι επιρρεπές στην υπερσυγκέντρωση εξουσίας. Επιπλέον, η μακρά εμπειρία ορισμένων βουλευτών μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη συνολική λειτουργία της Βουλής. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται εδώ η δημιουργία ισχυρών πελατειακών δικτύων, που αντέχουν στον χρόνο και μπορεί να υπονομεύουν το συλλογικό συμφέρον, ισχυροποιούνται δε ακόμη περισσότερο όταν η βουλευτική έδρα μεταβαίνει στην επόμενη γενιά μιας πολιτικής οικογένειας.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η θέση ορίου θητειών είναι σε κάποιες περιπτώσεις λογική και αναγκαία, σε άλλες όμως όχι. Ιδίως σε κορυφαίες θέσεις της εκτελεστικής εξουσίας φαίνεται ότι έχει νόημα και μπορεί να συμβάλει στην ομαλή δημοκρατική λειτουργία και τη θεσμική ουδετερότητα. Οριο θητειών έχει επίσης σημασία στην περίπτωση των επικεφαλής Ανεξάρτητων Αρχών ή άλλων νευραλγικών οργανισμών, κυρίως προς εξασφάλιση της ανεξαρτησίας των εκάστοτε επικεφαλής έναντι της πολιτικής εξουσίας. Ετσι λ.χ. ένα όριο δύο θητειών ή μιας και μόνης μακροχρόνιας θητείας για τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας μοιάζει, υπό αντικειμενική-αφηρημένη έποψη και ανεξάρτητα από την ποιότητα συγκεκριμένων προσώπων, απόλυτα λογικό, ώστε να αποφεύγεται η εγκαθίδρυση προσωποπαγών καταστάσεων ή το ενδεχόμενο επίδειξης πολιτικής εύνοιας προς διασφάλιση μιας ακόμη (συχνά πολυπόθητης) θητείας.
Σημειωτέον ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ ορίζεται για μία μόνον οκταετή θητεία, ενώ στην ευρωζώνη αποφεύγεται γενικά η τρίτη θητεία για τον κεντρικό τραπεζίτη· η πολιτική ανεξαρτησία είναι εδώ κεφαλαιώδης. Από την άλλη μεριά, πάντως, άνευ νοήματος φαίνεται η πρόταση για μία εξαετή, μη ανανεώσιμη θητεία του έλληνα Προέδρου της Δημοκρατίας, καθώς ο θεσμός στερείται ουσιαστικών αρμοδιοτήτων.
Εν κατακλείδι, σε ορισμένες περιπτώσεις τα όρια θητείας είναι αναγκαία, καθώς μειώνουν τον κίνδυνο υπερσυγκέντρωσης εξουσίας και δημιουργίας οιονεί ισόβιων θεσμικών παραγόντων.
Ο Αντώνης Γ. Καραμπατζός είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ
Διαβάστε Περισσότερα στην ΠΗΓΗ:Read More | https://www.tanea.gr/
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.