Στην ιστορική Ένωση Ποντίων Σουρμένων, σε έναν χώρο που συνδέθηκε και ο ίδιος με τη σκέψη και τον λόγο του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, πραγματοποιήθηκε η ομιλία του Θεοφάνη Μαλκίδη, την Τετάρτη 15 Απριλίου 2026, η οποία ήταν αφιερωμένη στη μνήμη, το έργο και την πολιτική παρακαταθήκη μιας από τις πλέον εμβληματικές μορφές του σύγχρονου Ελληνισμού. Η βραδιά είχε χαρακτήρα τιμητικό, αλλά και βαθιά ουσιαστικό, καθώς δεν περιορίστηκε σε μια απλή αναφορά στη διαδρομή του Χαραλαμπίδη, αλλά ανέδειξε τη διαχρονική επικαιρότητα της σκέψης του.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης επέλεξε να ξεκινήσει με μια φράση του ίδιου του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ειπωμένη πριν από χρόνια στον ίδιο ακριβώς χώρο: «Πάντοτε πίστευα και η ιστορία μου έδινε δίκαιο, ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο μορφωτικό του κόσμου, όχι μόνο για το χθες αλλά για το αύριο». Με αυτή τη φράση έδωσε εξαρχής το στίγμα της εκδήλωσης, παρουσιάζοντας τον Χαραλαμπίδη όχι μόνο ως έναν πολιτικό και διανοούμενο, αλλά ως έναν άνθρωπο που αντιμετώπισε την Ελλάδα ως ιστορική αποστολή και όχι ως διαχειριστικό σχήμα.
Στην ομιλία του, ο Μαλκίδης σκιαγράφησε την πολυσχιδή προσωπικότητα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ο οποίος γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1951 και έφυγε από τη ζωή στην Αθήνα το 2024, αφήνοντας πίσω του ένα έργο με έντονο αποτύπωμα στην πολιτική, πνευματική και κοινωνική ζωή του τόπου. Όπως τόνισε, ο Χαραλαμπίδης υπήρξε εκείνος που έγραψε, θεμελίωσε και υπερασπίστηκε με συνέπεια κρίσιμες έννοιες και αιτήματα για τον Ελληνισμό: την ανάδειξη της Γενοκτονίας, την κατανόηση του κεμαλισμού και του τουρκικού προβλήματος, την ανάγκη απελευθέρωσης των λαών της Μικράς Ασίας, την ενδογενή ανάπτυξη, την ιστορική και πολιτισμική αυτογνωσία, αλλά και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βαθιά γνώση που είχε για την Ελληνικότητα, την ιστορία και τη σύνδεση πολιτικής, φιλοσοφίας και κοινωνιολογίας. Κατά τον Μαλκίδη, αυτή ακριβώς η σύνθεση ήταν που επέτρεψε στον Χαραλαμπίδη να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη πρόταση για τον Ελληνισμό, μακριά από τα στενά όρια της κομματικής λογικής και της συγκυριακής πολιτικής. Παρά τις προσπάθειες που, όπως υπογραμμίστηκε, έγιναν για την απομόνωσή του από την επίσημη πολιτική σκηνή, ο Χαραλαμπίδης παραμένει σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν μια άλλη πορεία για τον Ελληνισμό, βασισμένη στη μνήμη, την αυτόχθονη σκέψη, το ιστορικό βάθος και την ανάγκη για ουσιαστική εθνική αναγέννηση.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης στάθηκε ιδιαίτερα και στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του. Περιέγραψε έναν άνθρωπο με αυστηρότητα και δικαιοσύνη, ευγένεια και ήθος, μεγαλοψυχία, εντιμότητα και ανιδιοτέλεια. Υπενθύμισε ότι ο βίος του ήταν ασκητικός, με μηδενικό «πόθεν έσχες», στοιχείο που, όπως ειπώθηκε, επιβεβαιώνει πως δεν αντιμετώπισε ποτέ την πολιτική ως όχημα καριέρας ή πλουτισμού, αλλά ως πεδίο ευθύνης και προσφοράς.
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στη δημόσια παρέμβασή του στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, η οποία έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως προφητική. Εκεί, ο Χαραλαμπίδης είχε μιλήσει για τον κίνδυνο η Ελλάδα να μετατραπεί, στο τέλος ενός ιστορικού κύκλου, σε «βιλαέτι ή γερμανικό λάντερ», προειδοποιώντας ουσιαστικά για την επερχόμενη κρίση και για τη στρατηγική υποβάθμιση της χώρας. Στο ίδιο πλαίσιο, είχε επιμείνει ότι δεν υπάρχουν επιμέρους ζητήματα, όπως το Κυπριακό ή το Αιγαίο, αλλά ένα ενιαίο «τουρκικό πρόβλημα», το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί με βάση τις αρχές και τις αξίες που θεμελίωσαν τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.
Ξεχωριστή θέση στην τοποθέτηση του Μαλκίδη είχε η καθοριστική συμβολή του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στην ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού. Υπενθύμισε ότι το 1985, μαζί με άλλους συναθλητές του, ίδρυσε το Κέντρο Ποντιακών Μελετών, ενώ το 1986 δημοσίευσε το κείμενο «Πόντιοι. Δικαίωμα στη Μνήμη», ένα κείμενο που, όπως έχει ο ίδιος επισημάνει, άλλαξε την ποντιακή ιστορία. Δύο χρόνια αργότερα, στο Β’ Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο, πρότεινε την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, πρόταση που υιοθετήθηκε τελικά από τη Βουλή των Ελλήνων στις 24 Φεβρουαρίου 1994.
Ο ομιλητής αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς πρωτοβουλίες του Χαραλαμπίδη, ο οποίος έθεσε το Ποντιακό ζήτημα σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ και ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεθνοποίηση του αιτήματος για αναγνώριση της Γενοκτονίας. Όπως τονίστηκε, πολλές από τις παρεμβάσεις του άνοιξαν δρόμους που οδήγησαν σε αναγνωρίσεις από κοινοβούλια και θεσμούς σε διάφορες χώρες, από τη Σουηδία και την Αρμενία έως τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ιταλία.
Ο Θεοφάνης Μαλκίδης έδωσε ιδιαίτερο βάρος και στην αναπτυξιακή και πολιτική πρόταση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Τόνισε ότι ο εκλιπών πρότεινε ένα διαφορετικό πρότυπο για την Ελλάδα, στηριγμένο στην τοπική παραγωγή, την αυτόχθονη σκέψη, την παράδοση και τον πολιτισμό, ασκώντας παράλληλα σκληρή κριτική στις ελίτ και στα «μη κόμματα» της μεταπολίτευσης, όπως τα αποκαλούσε. Ανέδειξε, ακόμη, τη σταθερή του πίστη στην αποκέντρωση και στην ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, σε αντίστιξη με το χρεοβόρο και παρασιτικό αθηνοκεντρικό κράτος.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η αναφορά στη βαθιά και διαρκή σχέση του Μιχάλη Χαραλαμπίδη με την Ένωση Ποντίων Σουρμένων. Ο Μαλκίδης υπογράμμισε ότι η σχέση αυτή δεν ήταν τυπική, αλλά οικοδομήθηκε πάνω σε κοινούς αγώνες για το ποντιακό ζήτημα και τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης. Για τον Χαραλαμπίδη, η Ένωση αποτελούσε έναν ζωντανό χώρο συνέχειας του Ποντιακού Ελληνισμού και μια σταθερή βάση συνεργασίας σε πρωτοβουλίες που αφορούσαν τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στις μεταθανάτιες πράξεις τιμής προς το πρόσωπό του. Υπενθυμίστηκε ότι οι εκδηλώσεις της Ένωσης τον Απρίλιο του 2025 αφιερώθηκαν στη μνήμη του, με αφετηρία την ημερίδα «Το Νέο Ανατολικό Ζήτημα. Από το Δικαίωμα στη Μνήμη, στην 19η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Κεμαλισμού», όπου μίλησαν συναθλητές του από τους λαούς για τους οποίους αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή: Έλληνες, Αρμένιοι, Ασσύριοι, Κούρδοι και Άραβες.
Ξεχωριστό βάρος είχε και η αναφορά στη δωρεά, τον Οκτώβριο του 2025, σημαντικού μέρους της βιβλιοθήκης και προσωπικών αντικειμένων του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων από την οικογένειά του. Τα βιβλία, τα χειρόγραφα, τα προσωπικά του είδη και τα κειμήλια που συνδέονται με τη ζωή και τον αγώνα του εκτίθενται πλέον στη νέα πτέρυγα του Ιστορικού και Λαογραφικού Ποντιακού Μουσείου, καθιστώντας την πνευματική και πολιτική του κληρονομιά προσβάσιμη στο κοινό.
Η εκδήλωση στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων δεν αποτέλεσε απλώς μια τιμητική αναφορά σε έναν εκλιπόντα διανοούμενο και πολιτικό. Ανέδειξε με καθαρό τρόπο ότι ο λόγος, η πράξη και το έργο του Μιχάλη Χαραλαμπίδη παραμένουν ζωντανά, επίκαιρα και απαιτητικά. Και αυτό ακριβώς ήταν το βασικό μήνυμα της ομιλίας του Θεοφάνη Μαλκίδη: ότι η παρακαταθήκη του Χαραλαμπίδη δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά αποτελεί εργαλείο σκέψης και δράσης για το παρόν και το μέλλον του Ελληνισμού.
Το άρθρο Από την 19η Μαΐου στο σήμερα: Το έργο Χαραλαμπίδη παραμένει οδηγός εμφανίστηκε πρώτα στο PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.