«Εκεί ’ς σο όρος ’ς σου Μελά»: Ο Γεώργιος Κωνσταντινίδης υψώνει μια ποιητική προσευχή στην Παναγία των Ποντίων

Ένα συγκινητικό προσκύνημα στη γη του Πόντου και στην Παναγία Σουμελά αποτελεί το νέο βίντεο του Γεωργίου Κωνσταντινίδη, στο οποίο παρουσιάζεται το ποίημα «Εκεί ’ς σο όρος ’ς σου Μελά».

Το έργο μάς μεταφέρει στο όρος Μελά, εκεί όπου η Μονή της Παναγίας Σουμελά στέκει ως αιώνιο σύμβολο της πίστης, της ιστορίας και του ακατάλυτου δεσμού των Ποντίων με τη γη των προγόνων τους.

Ωστόσο, αυτό που προσδίδει στο βίντεο ξεχωριστό συναισθηματικό βάρος είναι το μουσικό του χαλί: ένα μοιρολόι του αείμνηστου Χρύσανθου Θεοδωρίδη. Η σπαρακτική φωνή του κορυφαίου εκφραστή της ποντιακής μουσικής παράδοσης συνοδεύει την απαγγελία και μετατρέπει το ποίημα σε μια βαθιά βιωματική εμπειρία.

Τα καντήλια περιμένουν να ανάψουν

Στον πυρήνα του ποιήματος βρίσκεται η εικόνα του μοναστηριού που περιμένει ξανά τους ανθρώπους του. Να ανεβούν στο ιερό βουνό, να ανάψουν τα καντήλια και τα κεριά, να ακουστούν οι καμπάνες και να γεμίσει ο τόπος με προσευχές και ρωμαίικα τραγούδια.

Η Παναγία Σουμελά δεν παρουσιάζεται σαν ένα βουβό ιστορικό μνημείο. Παρουσιάζεται σαν ζωντανή μάνα. Σαν να περιμένει τα παιδιά της να διαβούν ξανά τα μονοπάτια της Ματσούκας και να σταθούν μπροστά στην εικόνα Της.

Μπορεί οι Πόντιοι να ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες, όμως η παρουσία τους δεν έσβησε. Έμεινε στους βράχους, στα μονοπάτια, στις πέτρες του μοναστηριού και στις καμπάνες που περιμένουν να ηχήσουν.

Αυτήν ακριβώς την αίσθηση εντείνει το μοιρολόι του Χρύσανθου. Θυμίζει πως πίσω από την προσδοκία του προσκυνήματος βρίσκεται η βαριά ιστορία της απώλειας.

«Τραγωδίας ρωμαίικα και κεμεντζές»

Μέσα στους στίχους ακούγονται τα «τραγωδίας ρωμαίικα» και ο κεμεντζές. Η ποντιακή λύρα δεν εμφανίζεται απλώς ως ένα μουσικό όργανο. Γίνεται η φωνή των γενεών που έζησαν στον Πόντο, αλλά και εκείνων που γεννήθηκαν στην προσφυγιά, έχοντας μέσα τους μια πατρίδα που δεν πρόλαβαν να γνωρίσουν.

Το νταούλι δίνει τον ρυθμό και ο χορός αρχίζει. Οι ψυχές των προγόνων δεν παραμένουν σιωπηλές. Σαν άγγελοι πετούν γύρω από το μοναστήρι, τραγουδούν και χορεύουν στον τόπο που αγάπησαν. Περιμένουν τους απογόνους τους να φθάσουν ξανά με αναμμένα κεριά.

Η μουσική του βίντεο κινείται ανάμεσα στον θρήνο και στην ανάταση. Το μοιρολόι του Χρύσανθου θυμίζει την πληγή. Ο κεμεντζές και το νταούλι, όμως, θυμίζουν ότι ο ποντιακός ελληνισμός δεν έμεινε γονατισμένος.

Πόνεσε, έκλαψε, ξεριζώθηκε, αλλά συνέχισε να τραγουδά.

Οι άγγελοι με τα μαύρα ζίπκας

Ιδιαίτερα δυνατή είναι η ποιητική εικόνα των αγγέλων που πετούν πάνω από το μοναστήρι, φορώντας μαύρα ζίπκας και κρατώντας τον κεμεντζέ.

Οι άγγελοι αποκτούν τη μορφή των προγόνων. Δεν εμφανίζονται αποκομμένοι από τον λαό και την παράδοσή του. Φορούν την ποντιακή ενδυμασία, κρατούν τη λύρα και μεταφέρουν ένα άκουσμα που μοιάζει ταυτόχρονα με τραγούδι και μοιρολόι.

Σε εκείνο το σημείο, η φωνή του Χρύσανθου Θεοδωρίδη μοιάζει να ενώνεται απόλυτα με την εικόνα. Σαν να είναι ο ίδιος ένας από εκείνους που στέκονται πάνω από το όρος Μελά και τραγουδούν για όσους έφυγαν, για όσους επέστρεψαν και για όσους ακόμη κρατούν ανοιχτό τον δρόμο της μνήμης.

Μια υπόσχεση επιστροφής

Το «Εκεί ’ς σο όρος ’ς σου Μελά» είναι μια υπόσχεση ότι ο δρόμος προς την Παναγία Σουμελά δεν πρόκειται να κλείσει, όσα εμπόδια να βάλουν…

Το νέο βίντεο του Γεωργίου Κωνσταντινίδη ενώνει τον ποιητικό λόγο με την άγρυπνη Μάνα του ποντιακού ελληνισμού. Και όσο ακούγεται η ποντιακή λαλιά, όσο ο κεμεντζές συνοδεύει το μοιρολόι και όσο ένα κερί ανάβει στη χάρη Της, οι Πόντιοι θα επιστρέφουν νοερά εκεί, στο όρος του Μελά.