Στα αρχαία Κοτύωρα, το σημερινό Ορντού, η νοσταλγία για την πατρίδα μετατράπηκε για τρεις ημέρες σε ένα μεγάλο αντάμωμα ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο καταγωγής τους, χωρίς όμως να τον διαγράψουν ποτέ από τη μνήμη και την καρδιά τους.
Οι «Ordu Sıla Günleri», οι «Ημέρες Νοσταλγίας του Ορντού», πραγματοποιήθηκαν από τις 29 έως τις 31 Ιουλίου 2026, φέρνοντας στην πόλη κατοίκους, επιχειρηματίες και επαγγελματίες που ζουν πλέον σε διαφορετικές περιοχές της Τουρκίας ή στο εξωτερικό.
Η λέξη «sıla» στην τουρκική γλώσσα δεν περιγράφει απλώς τον τόπο καταγωγής. Περικλείει την έννοια της πατρίδας που βρίσκεται μακριά, του τόπου στον οποίο επιθυμεί να επιστρέψει ο ξενιτεμένος. Εκφράζει ένα συναίσθημα συγγενικό με το ποντιακό «αροθυμώ»: θυμάμαι με λαχτάρα, νοσταλγώ βαθιά, ποθώ να ξαναδώ την πατρίδα και τους ανθρώπους της.
Η μεγάλη εσωτερική μετανάστευση από τον Πόντο
Πίσω από τις εκδηλώσεις βρίσκεται ένα μεγάλο κοινωνικό και δημογραφικό φαινόμενο που σημάδεψε ολόκληρη την περιοχή του Εύξεινου Πόντου: η εσωτερική μετανάστευση.
Κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, χιλιάδες κάτοικοι της Τραπεζούντας, της Κερασούντας, του Ορντού, της Ριζούντας, της Αργυρούπολης, της Σαμψούντας και των ορεινών χωριών αναγκάστηκαν να μετακινηθούν προς τα μεγάλα αστικά κέντρα της Τουρκίας.
Η έλλειψη θέσεων εργασίας, η περιορισμένη βιομηχανική ανάπτυξη, οι δυσκολίες της αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής και η αναζήτηση καλύτερης εκπαίδευσης οδήγησαν ολόκληρες οικογένειες στην Κωνσταντινούπολη, την Άγκυρα, τη Σμύρνη, την Προύσα, το Κοτζάελι και άλλες αναπτυσσόμενες πόλεις.
Άλλοι ακολούθησαν τον δρόμο της εξωτερικής μετανάστευσης, εγκαθιστάμενοι κυρίως στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Δημιουργήθηκε έτσι ένας μεγάλος πληθυσμός ανθρώπων που γεννήθηκαν ή κατάγονται από τον Πόντο, αλλά ζουν και εργάζονται εκατοντάδες ή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα χωριά και τις πόλεις των προγόνων τους.
Οι άνθρωποι αυτοί, όμως, δεν ξέχασαν τον τόπο τους. Διατήρησαν τους δεσμούς με τα χωριά, τα παρχάρια και τις οικογενειακές εστίες τους. Κάθε καλοκαίρι, ιδιαίτερα κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, χιλιάδες επιστρέφουν στη γενέτειρα για να συναντήσουν συγγενείς, να φροντίσουν τα πατρικά σπίτια και να συμμετάσχουν στα τοπικά πανηγύρια.
Ουσιαστικά, πρόκειται για μία εποχική επιστροφή στις ρίζες. Οι πόλεις και τα χωριά ξαναζωντανεύουν, οι δρόμοι γεμίζουν και οι δεσμοί ανάμεσα στις γενιές ανανεώνονται.
Το μεγάλο αντάμωμα των αποδήμων του Ορντού
Αυτό ακριβώς το ανθρώπινο και κοινωνικό κεφάλαιο επιχείρησαν να αξιοποιήσουν οι «Ημέρες Νοσταλγίας».
Η διοργάνωση δεν περιορίστηκε σε μια σειρά ψυχαγωγικών εκδηλώσεων. Συνδύασε την επιστροφή των ξενιτεμένων με την τουριστική προβολή, την τοπική οικονομία, τη γαστρονομία και την προσέλκυση επενδύσεων.
Στο τριήμερο συμμετείχαν δημόσιες υπηρεσίες, φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπρόσωποι της τουριστικής αγοράς, επενδυτές, επιχειρηματίες, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και δημοσιογράφοι.
Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα των αρχαίων Κοτυώρων μέσα από οργανωμένες περιηγήσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν και θαλάσσιες διαδρομές για την ανάδειξη των τουριστικών δυνατοτήτων της ακτογραμμής του Ορντού.
Στόχος των διοργανωτών ήταν η περιοχή να προβληθεί ως ένας ολοκληρωμένος τουριστικός προορισμός, με φυσικές ομορφιές, ιστορία, ορεινά τοπία, παραδοσιακούς οικισμούς και ιδιαίτερη γαστρονομική ταυτότητα.
Οι επιχειρηματίες επέστρεψαν στην πατρίδα τους
Κεντρικό μέρος της διοργάνωσης αποτέλεσε η Σύνοδος Επιχειρηματιών με καταγωγή από το Ορντού. Σε αυτήν συμμετείχαν άνθρωποι της αγοράς που δραστηριοποιούνται σε άλλες πόλεις της Τουρκίας ή στο εξωτερικό.
Στις εργασίες εξετάστηκαν οι επενδυτικές δυνατότητες της περιοχής στους τομείς του τουρισμού, της βιομηχανίας, της γεωργίας, του εμπορίου και της επιχειρηματικότητας.
Πραγματοποιήθηκαν επίσης συναντήσεις μεταξύ επιχειρήσεων, τουριστικών πρακτόρων, επενδυτών και επαγγελματιών του κλάδου. Επιδίωξη ήταν η δημιουργία νέων συνεργασιών και ενός δικτύου που θα μπορούσε να μεταφέρει πίσω στον τόπο ένα μέρος της οικονομικής δύναμης που απέκτησαν οι απόδημοι στις νέες τους πατρίδες.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της πρωτοβουλίας: η νοσταλγία να μη μείνει μόνο συναίσθημα, αλλά να μετατραπεί σε παραγωγική δύναμη για την ιδιαίτερη πατρίδα.
Η γαστρονομία ως φορέας μνήμης
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουλίου, στο πάρκο Ταϊφούν Γκιουρσόι του Αλτινορντού, το Γαστρονομικό Φεστιβάλ YEDAŞ.
Σκοπός ήταν η ανάδειξη της πλούσιας γαστρονομικής κληρονομιάς του Ορντού, των τοπικών συνταγών και των προϊόντων που διαθέτουν γεωγραφική ένδειξη.
Οι επισκέπτες γνώρισαν χαρακτηριστικές γεύσεις της περιοχής μέσα από παρουσιάσεις, δοκιμές και πολιτιστικές δράσεις. Παράλληλα, επιδιώχθηκε η προβολή της τοπικής κουζίνας ως αυτόνομου τουριστικού προϊόντος σε εθνικό επίπεδο.
Η προετοιμασία του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε υπό τον συντονισμό του κυβερνήτη του Ορντού, Μουαμέρ Ερόλ. Στη σχετική σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι του Μητροπολιτικού Δήμου, του Δήμου Αλτινορντού, της Διεύθυνσης Πολιτισμού και Τουρισμού και επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου.
Για τους ανθρώπους που ζουν μακριά από τον τόπο καταγωγής τους, η γαστρονομία δεν αποτελεί απλώς μία τουριστική εμπειρία. Είναι μνήμη της οικογένειας, των πανηγυριών, του πατρικού σπιτιού και των καλοκαιριών στο χωριό.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία και τη συλλογική μνήμη της περιοχής κατέχει το Τσάμπασιν, το σημερινό οροπέδιο Τσαμπασί στην επαρχία Καμπαντούζ του Ορντού. Πρόκειται για έναν από τους γνωστότερους ορεινούς προορισμούς των αρχαίων Κοτυώρων, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη ζωή στα παρχάρια και την ποντιακή μουσική παράδοση.
Στις 18 και 19 Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκε εκεί το 23ο Παραδοσιακό Φεστιβάλ Παρχαριού Καμπαντούζ–Τσαμπασί. Τη διοργάνωση ανέλαβαν από κοινού το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, η Νομαρχία και ο Μητροπολιτικός Δήμος Ορντού, η Επαρχία Καμπαντούζ και ο ομώνυμος δήμος.
Το διήμερο πρόγραμμα συνδύασε την παραδοσιακή ζωή του παρχαριού με τη μουσική, τον χορό, τον αθλητισμό και την προβολή της τοπικής παραγωγής. Οι εκδηλώσεις άρχισαν το πρωί της 18ης Ιουλίου με πομπή και παρουσιάσεις παραδοσιακών χορών στον χώρο του φεστιβάλ.
Ξεχωριστό χρώμα έδωσαν οι διαγωνισμοί για το καλύτερο τυρί, το καλύτερο μέλι και το καλύτερο τουρσί, προϊόντα που συνδέονται με την κτηνοτροφική και αγροτική ζωή των ορεινών κοινοτήτων. Μεγάλο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν και οι ιπποδρομίες, οι οποίες αποτέλεσαν ένα από τα εντυπωσιακότερα σημεία του προγράμματος.
Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν στις 19 Ιουλίου με παιδικά παιχνίδια, δράσεις για οικογένειες και μουσικές εμφανίσεις. Στη σκηνή ανέβηκαν οι Καχραμάν Ισλέρ, Ασλιχάν Τσιτσέκ και Σενέλ Γκιοκ, καθώς και το γνωστό τουρκικό συγκρότημα AYNA.
Μέσα στο φυσικό τοπίο του Εύξεινου Πόντου, το φεστιβάλ έφερε ξανά κοντά τους κατοίκους της περιοχής και όσους επέστρεψαν από τις μεγάλες πόλεις της Τουρκίας. Για τους ξενιτεμένους του Ορντού, η επιστροφή στο Τσάμπασιν δεν αποτελεί μια συνηθισμένη καλοκαιρινή εκδρομή. Είναι επιστροφή στον τόπο της οικογενειακής μνήμης, στα παρχάρια όπου έζησαν και εργάστηκαν οι προηγούμενες γενιές.
Για τους Ποντίους, άλλωστε, το Τσάμπασιν δεν είναι απλώς ένα τοπωνύμιο. Έχει περάσει στην κοινή μνήμη μέσα από ένα από τα γνωστότερα τραγούδια της ποντιακής παράδοσης:
«Εκάεν και το Τσάμπασιν και επέμναν τα τουβάρε…»
Το τραγούδι διασώζει τη μνήμη της μεγάλης πυρκαγιάς που κατέστρεψε το παρχάρι, μεταφέροντας παράλληλα τον πόνο για την απώλεια ενός τόπου δεμένου με την εργασία, την κοινωνική ζωή και τη θερινή μετακίνηση των κατοίκων στα ορεινά.
Όταν ο αείμνηστος Χρύσανθος Θεοδωρίδης διασκεύασε το τραγούδι για τον δίσκο που ηχογράφησε μαζί με τον Στέλιο Καζαντζίδη, επέλεξε να αλλάξει την στροφή που έχει λόγια στα τουρκικά:
«Άιντε, άιντε, γκιντελίμ μπιζίμ ονταγιά,
θα σε πάρω και θα φύγω, μα την Παναγία»
και να την αντικαταστήσει με τον ποντιακό στίχο:
«Βάι, εκάεν και ’μανίεν τ’ Ορτούς το παρχάρ,
εκεί άλλο δεν κ’ επέμνεν, μαναχόν σαχτάρ».
Με αυτή την αλλαγή, το τραγούδι επέστρεψε στην ουσία του γεγονότος: στον καμένο τόπο, στο παρχάρι του Ορντού και στη μνήμη μιας πατρίδας από την οποία, όπως λέει ο στίχος, δεν απέμεινε τίποτε άλλο παρά στάχτη.
Η νοσταλγία νικά την απόσταση
Οι «Ημέρες Νοσταλγίας» στα αρχαία Κοτύωρα αποτυπώνουν μια πραγματικότητα βαθιά ριζωμένη στην ιστορία του Πόντου. Οι οικονομικές συνθήκες μπορεί να απομάκρυναν τους ανθρώπους από τον τόπο τους, δεν κατάφεραν όμως να διακόψουν τη σχέση τους με αυτόν.
Κάθε καλοκαίρι, οι απόδημοι επιστρέφουν. Ανταμώνουν στα χωριά, ανεβαίνουν στα παρχάρια, συμμετέχουν στα πανηγύρια, γεύονται ξανά τα φαγητά της πατρίδας και μεταφέρουν στα παιδιά τους τις οικογενειακές διηγήσεις.
Αροθυμούν τα Κοτύωρα και επιστρέφουν. Γιατί η ξενιτιά μπορεί να αλλάζει τον τόπο κατοικίας, όχι όμως και τον τόπο που ο άνθρωπος θεωρεί πατρίδα.
The post Ημέρες αροθυμίας στα Κοτύωρα! Οι ξενιτεμένοι της Ορντού επέστρεψαν στην πατρίδα τους first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.