Το ρεκόρ Γκίνες με τη συμμετοχή 5.000 χορευτών σε εκδήλωση στην Τουρκία για το Horon δεν αποτελεί, κατά την ανάλυση του Νίκου Μιχαηλίδη, μια απλή πολιτιστική διοργάνωση. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και διαχρονικής πολιτικής οικειοποίησης των πολιτιστικών παραδόσεων των λαών της Μικράς Ασίας.
Στην παρέμβασή του για το θέμα, ο Δρ. Ανθρωπολογίας, ο οποίος γνωρίζει ερευνητικά το θέμα όσο κανείς άλλος ειδικός στην Ελλάδα, τόνισε ότι η εντυπωσιακή εικόνα χιλιάδων ανθρώπων που χορεύουν δεν αναιρεί το κεντρικό ζήτημα: ο χορός παρουσιάστηκε ως αποκλειστικά τουρκικός, παρότι –όπως υποστήριξε– αποτελεί στοιχείο της ποντιακής μουσικοχορευτικής παράδοσης.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι ακόμη και σήμερα στην περιοχή της Τραπεζούντας χρησιμοποιείται ο όρος «Horon», δηλαδή η ελληνική λέξη «χορός», για να περιγραφεί ο συγκεκριμένος χορευτικός κύκλος.
Κατά την εκτίμησή του, η τουρκική πολιτική πολιτισμικής ενσωμάτωσης δεν ξεκίνησε τώρα. Τη συνέδεσε με την περίοδο πριν από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας και με προσπάθειες του νεοτουρκικού και αργότερα του κεμαλικού κράτους να παρουσιάσει τις διαφορετικές λαϊκές παραδόσεις της Μικράς Ασίας ως ενιαίο τουρκικό πολιτιστικό προϊόν.
«Δεν είναι απλά μία διοργάνωση. Είναι μία κεντρική κρατική στρατηγική και πολιτική», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες χρηματοδοτούνται εκδόσεις, εκδηλώσεις, μουσικές παραγωγές και πολιτιστικές δράσεις που εντάσσουν μη τουρκικές παραδόσεις σε ένα ενιαίο εθνικό αφήγημα.
Στην ανάλυσή του, ο Μιχαηλίδης υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη πρακτική δεν αφορά μόνο τον ποντιακό ελληνισμό. Τη συνέδεσε με αντίστοιχες προσπάθειες ενσωμάτωσης κουρδικών, αραβικών, αρμενικών και λαζικών πολιτιστικών στοιχείων στην επίσημη τουρκική πολιτιστική ταυτότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λύρα και στον χορό του Πόντου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, σε πολλές κοινότητες της Μαύρης Θάλασσας υπήρχε ιστορικά η γνώση ότι η λύρα, οι μελωδίες και οι χοροί συνδέονταν με τον ελληνικό πληθυσμό της περιοχής.
Όπως σημείωσε, αυτή η γνώση δεν εξαφανίστηκε πλήρως. Στις κοινότητες της Τραπεζούντας, αλλά και στη διασπορά των Μαυροθαλασσιτών σε Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα και Ευρώπη, εξακολουθεί να υπάρχει συζήτηση για την προέλευση της λύρας και του Horon.
Ο Νίκος Μιχαηλίδης στάθηκε και στη σχέση των Τσεπνίδων με τον Πόντο, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία τους στην περιοχή και η επαφή τους με τον ήδη εγκατεστημένο ελληνικό πληθυσμό συνέβαλε στην υιοθέτηση της τοπικής μουσικοχορευτικής παράδοσης.
Κατά τον ίδιο, το τουρκικό κράτος επιχειρεί σήμερα να αντιστρέψει αυτή την ιστορική ακολουθία, προβάλλοντας τη θέση ότι η λύρα και ο χορός μεταφέρθηκαν από την Κεντρική Ασία και στη συνέχεια υιοθετήθηκαν από τους Έλληνες του Πόντου.
Το πολιτικό μήνυμα της εκδήλωσης, σύμφωνα με την ανάλυση, έγινε ακόμη πιο σαφές από τις δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων και στελεχών της Τουρκικής Ομοσπονδίας Λαϊκών Χορών.
Ο κυβερνήτης Κωνσταντινούπολης, όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή, δήλωσε ότι «ο χορός Horon είναι δικός μας» και πως δεν αποτελεί λαζικό χορό. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Τουρκικής Ομοσπονδίας Λαϊκών Χορών παρουσίασε τη διοργάνωση ως αποτέλεσμα «στρατηγικού σκοπού και αγώνα», συνδέοντάς τη με την ενότητα, τη δύναμη και την πολιτιστική συνέχεια του τουρκικού έθνους.
Το σύνθημα της εκδήλωσης ήταν «Horon Bizimdir», δηλαδή «ο Horon είναι δικός μας». Πρόκειται για διατύπωση που, κατά τον Μιχαηλίδη, δείχνει πως ο στόχος δεν ήταν απλώς η καταγραφή ενός αριθμητικού ρεκόρ, αλλά η κατοχύρωση ενός συγκεκριμένου πολιτιστικού αφηγήματος.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η εκδήλωση προετοιμαζόταν επί μήνες, με συμμετοχή συλλόγων, χορευτών και οργανωμένων φορέων από διάφορες περιοχές της Τουρκίας. Η οργανωτική δομή, η δημόσια προβολή και η πολιτική στήριξη που δόθηκε στη διοργάνωση ενισχύουν, κατά τον αναλυτή, την εκτίμηση ότι πρόκειται για συντονισμένη πολιτική πρωτοβουλία.
Ο Νίκος Μιχαηλίδης προειδοποίησε επίσης ότι η ίδια μέθοδος μπορεί να ακολουθηθεί και σε άλλα πολιτιστικά στοιχεία. Επικαλέστηκε μάλιστα τη δήλωση του προέδρου της Τουρκικής Ομοσπονδίας Λαϊκών Χορών ότι το επόμενο έτος σχεδιάζεται νέα απόπειρα ρεκόρ με 15.000 χορευτές για το ζεϊμπέκικο, στη Σμύρνη.
Για τον ίδιο, η απάντηση δεν μπορεί να εξαντληθεί σε μια αντίστοιχη λαϊκή κινητοποίηση ή σε ένα άλλο ρεκόρ. Μπορεί να έχει συμβολική αξία, όμως η ουσία βρίσκεται στην επίσημη, τεκμηριωμένη και οργανωμένη πολιτιστική πολιτική της Ελλάδας.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, μέσω του προέδρου της Γιώργου Βαριθμιάδη, ζήτησε μεγαλύτερη ενεργοποίηση της ελληνικής Πολιτείας, του υπουργείου Πολιτισμού και των αρμόδιων οργάνων της UNESCO. Η θέση που διατυπώθηκε ήταν ότι οι ποντιακοί φορείς δεν μπορούν να παραμένουν μόνοι τους απέναντι σε μια οργανωμένη κρατική πολιτική προβολής και διεκδίκησης.
Το σίγουρο είναι ένα, η διατήρηση της ποντιακής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τον χορό ή τη μουσική. Αφορά τη μνήμη, την ιστορική συνέχεια, τη γλώσσα και το δικαίωμα ενός πολιτισμού να παρουσιάζεται με την πραγματική του ταυτότητα.
The post Μιχαηλίδης για το Horon: «Δεν είναι ένα ρεκόρ Γκίνες – είναι κρατική στρατηγική οικειοποίησης» first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.