Το 2006, το Ίδρυμα Αρωγής Ελληνοποντίων «Παναγία Σουμελά» έθεσε ως στόχο τη δημιουργία ενός αντίστοιχου πνευματικού φάρου στην Κύπρο, στο χωριό Αλεθρικό, για να στεγάσει τον δικό του προσφυγικό ελληνισμό.
Η ιδιαίτερη ιστορία των Ποντίων της Τσάλκας στην Κύπρο
Η ανέγερση αυτού του ναού κουβαλά στις πλάτες της τη βαθιά ιστορία μιας πολύ συγκεκριμένης και περήφανης ομάδας του ποντιακού ελληνισμού: των Ποντίων της Τσάλκας, οι οποίοι αποτελούν και τον κύριο κορμό της κοινότητας που πρωτοστάτησε στο έργο.
Οι πρόγονοί τους, κυνηγημένοι από τον Πόντο κατά τον 19ο αιώνα, κατέφυγαν στο οροπέδιο της Τσάλκας στη νότια Γεωργία. Εκεί, παρά τις αντιξοότητες, την απομόνωση και το γεγονός ότι πολλοί έγιναν τουρκόφωνοι (διάλεκτος Ουρούμ), κράτησαν ζωντανή σαν φλόγα την ορθόδοξη πίστη, τα έθιμα και την ελληνική τους συνείδηση. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ένα μεγάλο μέρος αυτών των ανθρώπων εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κύπρο.
Μεταξύ των ανθρώπων αυτών, οικογένειες με βαθιές ρίζες και χαρακτηριστικά ποντιακά επώνυμα, όπως η οικογένεια Αναστασιάδη, συνδέθηκαν άρρηκτα με την προσπάθεια, αφιερώνοντας χρόνια προσωπικού αγώνα για να αποκτήσει η κοινότητα τη δική της πνευματική στέγη.
Τα χτυπήματα της κρίσης και το «πάγωμα» του έργου
Η μοίρα, ωστόσο, επιφύλασσε μεγάλες δυσκολίες για την ανέγερση του ναού.
- Η οικονομική κρίση του 2013: Έπληξε βαθιά την Κύπρο και στέρησε από την κοινότητα τους απαραίτητους πόρους, αφήνοντας το έργο στάσιμο για χρόνια.
- Η πανδημία του Covid-19: Επέφερε νέο, καίριο πλήγμα μερικά χρόνια αργότερα, καθηλώνοντας τις εργασίες και αφήνοντας τον ναό ημιτελή.
Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες και τον έρανο των Ελληνοποντίων, το βάρος της αποπεράτωσης φάνταζε ασήκωτο.
Μια αλυσίδα προσφοράς: Από τους μεγάλους ευεργέτες στην πανστρατιά του λαού
Όταν όλα έδειχναν στάσιμα, η ιδιωτική πρωτοβουλία και η συλλογική αλληλεγγύη έδωσαν τη λύση. Γνωστοί επιχειρηματίες του τόπου συγκινήθηκαν από την προσπάθεια και παρενέβησαν καταλυτικά. Ο Λαρνακέας ιδιοκτήτης των McDonald’s Κύπρου, κ. Μιχάλης Ανδρέου, μπήκε μπροστά ως ένας από τους κύριους οικονομικούς στυλοβάτες, ενώ οι Αδελφοί Χριστού (είδη οικοδομής) προσέφεραν κρίσιμα υλικά για την αποπεράτωση.
Ωστόσο, η ολοκλήρωση του ναού κλείδωσε χάρη σε μια πρωτόγνωρη αλυσίδα αλληλεγγύης από δεκάδες άλλες επιχειρήσεις και επαγγελματίες που προσέφεραν τις υπηρεσίες τους εντελώς δωρεάν: από τα Τσιμέντα του Βασιλικού και τα Λατομεία Λατούρος που διέθεσαν τις πρώτες ύλες, μέχρι εκείνους που παραχώρησαν σκαλωσιές και προσωπική εργασία χωρίς καμία χρέωση.
Στην εικοσαετή αυτή διαδρομή, εκατοντάδες απλοί πολίτες, μέλη της ποντιακής κοινότητας και κάτοικοι της περιοχής συνέβαλαν από το υστέρημά τους, αποδεικνύοντας ότι η προσφορά σε υλικά και κόπο ήταν εξίσου πολύτιμη με τη χρηματική ενίσχυση.
Ο φακός του ρεπορτάζ κατέγραψε καρέ-καρέ τις πυρετώδεις εργασίες, τις σκαλωσιές της προσφοράς και τις στιγμές του μόχθου που μετέτρεψαν το εργοτάξιο σε έναν λαμπερό ορθόδοξο ναό:
- Οι Σκαλωσιές της Αλληλεγγύης: Εργασίες σε πλήρη εξέλιξη στον κυρίως ναό. Πάνω στις μεταλλικές σκαλωσιές που παραχωρήθηκαν δωρεάν από επαγγελματίες, το «παγωμένο» έργο παίρνει ξανά ζωή.
- Τα Σκαλιστά Μέρη του Τέμπλου: Η υψηλή τέχνη σε πρώτο πλάνο. Τα αμοντάριστα τμήματα του ξυλόγλυπτου τέμπλου απλωμένα με προσοχή πάνω στο μάρμαρο, λίγο πριν πάρουν τη μόνιμη θέση τους.
- Η Ώρα της Τοποθέτησης: Στιγμές συγκίνησης και ομαδικής προσπάθειας. Τεχνίτες και μέλη της επιτροπής ενώνουν τις δυνάμεις τους, τοποθετώντας με ακρίβεια το εικονοστάσιο στο Ιερό Βήμα.
- Η Πίστη δεν Κοιτάζει Ηλικία: Η επιτομή της εθελοντικής προσφοράς. Ένας ηλικιωμένος άνδρας, γονατισμένος στο μάρμαρο της εξωτερικής στοάς, φροντίζει με μεράκι τις τελευταίες λεπτομέρειες καθαριότητας με φόντο την ανοιχτή θέα του Αλεθρικού.
- Πνευματική Ετοιμότητα: Ο ιερέας του ναού στέκει στο κέντρο του Ιερού Βήματος πριν από το μοντάρισμα, με τον εντυπωσιακό βυζαντινό μαρμάρινο ρόδακα του δαπέδου σε πρώτο πλάνο, έτοιμος να υποδεχθεί το ποίμνιό του.
Ένας ναός γεμάτος συμβολισμούς και ιστορία
Σήμερα, ο ναός στέκει ολοκληρωμένος, επενδυμένος με λευκή πέτρα, ακολουθώντας τον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο. Στο εσωτερικό του, ο διάκοσμος κόβει την ανάσα:
- Η Ιερή Εικόνα: Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα πιστό αντίγραφο της Παναγίας Σουμελά. Αποδίδει με ακρίβεια το περίτεχνο, ανάγλυφο αργυρεπίχρυσο «πουκάμισο» (επένδυση) του 1700 μ.Χ., τις μορφές των προφητών και των αγγέλων, την ιστορική αφιερωματική επιγραφή, ακόμη και τη χαρακτηριστική κάθετη σχισμή στο ξύλο που υπάρχει στο πρωτότυπο λόγω της πολυκαιρίας.
- Οι Μνημειώδεις Τοιχογραφίες: Στους τοίχους δεσπόζει η μεγάλη παράσταση που ιστορεί το χρονικό της ίδρυσης της Μονής στον Πόντο (με τους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο στο σπήλαιο), καθώς και οι αγιογραφίες των Στρατιωτικών Αγίων (Αγίου Γεωργίου, Αγίου Δημητρίου και Αγίου Παντελεήμονος).
- Η Διπλή Αφιέρωση: Όπως μαρτυρά και η ενημερωτική πινακίδα στην είσοδο, ο ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία Σουμελά και στον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη, συνδέοντας την ποντιακή προσφυγική μνήμη με έναν από τους πιο λαοφιλείς σύγχρονους Αγίους της Ορθοδοξίας που είχε επίσης μικρασιατικές ρίζες.
- Τα Λάβαρα: Το γαλανόλευκο λάβαρο της Παναγίας Σουμελά και το μπλε βελούδινο λάβαρο του Ιδρύματος με την επιγραφή «ΑΛΕΘΡΙΚΟ 2006», μαζί με την κίτρινη σημαία με τον βυζαντινό δικέφαλο αετό, κοσμούν ήδη το ιερό δίπλα στο περίτεχνο σκαλιστό ξύλινο ψαλτήρι.
Το Επίσημο Πρόγραμμα των Εγκαινίων
Υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Τριμυθούντος, όλα είναι πλέον έτοιμα για το μεγάλο εορταστικό διήμερο:
- Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 (Ώρα 19:00): Υποδοχή των Ιερών Λειψάνων και Πολυαρχιερατικός Εσπερινός.
- Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 (Ώρα 07:30): Όρθρος, Ακολουθία Εγκαινίων και Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προϊσταμένων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Βεροίας κ.κ. Παντελεήμονος και Τριμυθούντος κ.κ. Βαρνάβα.
- Μουσική Πλαισίωση: Τις ακολουθίες θα λαμπρύνουν ο ψαλτικός χορός «ΟΚΤΑΗΧΟΝ» και η βυζαντινή χορωδία «Άγιος Σπυρίδων».
Οι εορτασμοί θα συνεχιστούν με καθημερινές λειτουργίες καθ’ όλη την επόμενη εβδομάδα (11 έως 17 Οκτωβρίου 2026), δίνοντας την ευκαιρία σε χιλιάδες πιστούς από όλη την Κύπρο να προσκυνήσουν και να θαυμάσουν αυτό το σπουδαίο έργο της πίστης και της κοινοτικής προσφοράς.
Πηγή: ink.com
The post Ναός Παναγίας Σουμελά στην Κύπρο: Πώς το «παγωμένο» όνειρο των Ποντίων στο Αλεθρικό έγινε πραγματικότητα first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.