Με ένα προσεκτικά σκηνοθετημένο βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εθνικιστική τουρκική εφημερίδα «Türkiye» επαναφέρει τη διαμάχη γύρω από το Horon, λίγες εβδομάδες μετά την εκδήλωση στην Κωνσταντινούπολη, όπου περίπου 5.000 χορευτές επιχείρησαν να καταρρίψουν το Ρεκόρ Γκίνες υπό το σύνθημα «Horon bizimdir» – «Το Horon είναι δικό μας».
Το νέο βίντεο εμφανίζεται, εκ πρώτης όψεως, να υιοθετεί έναν ηπιότερο τόνο. Μιλά για την «πολυεπίπεδη πολιτιστική ιστορία» της Μαύρης Θάλασσας και αναγνωρίζει ότι το Horon χορεύτηκε από Τούρκους, Πόντιους Ρωμιούς, Λαζούς, Χεμσίν και Γεωργιανούς. Πίσω όμως από τη φαινομενικά συμφιλιωτική διατύπωση κρύβεται μια σαφής απόπειρα ανακατασκευής της ιστορικής πραγματικότητας.
Η «Türkiye» επιχειρεί να εντάξει ολόκληρη τη χορευτική παράδοση του Εύξεινου Πόντου σε ένα γενικό «ανατολιακό σύμπλεγμα», το οποίο τοποθετεί κάτω από τη σύγχρονη τουρκική πολιτιστική ομπρέλα. Με άλλα λόγια, αναγνωρίζει ότι στην περιοχή έζησαν διαφορετικοί λαοί, αλλά θεωρεί πως ό,τι δημιουργήθηκε σε εδάφη που σήμερα βρίσκονται εντός της Τουρκίας μπορεί να καταγραφεί τελικά ως τουρκική κληρονομιά.
Από το «Horon είναι δικό μας» στην «κοινή κληρονομιά»
Η αντίφαση είναι εμφανής. Η εκστρατεία στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε με το κατηγορηματικό σύνθημα «Το Horon είναι δικό μας». Κατά την πιστοποίηση του ρεκόρ, μάλιστα, ο χορός παρουσιάστηκε από τον εκπρόσωπο των Ρεκόρ Γκίνες ως «τουρκικός παραδοσιακός χορός».
Όταν όμως υπήρξαν αντιδράσεις από τον Ποντιακό Ελληνισμό και ελληνικά μέσα ενημέρωσης, το αφήγημα μετατοπίστηκε. Το Horon δεν παρουσιάζεται πλέον ως αποκλειστικά τουρκικό, αλλά ως μια ευρύτερη «κοινή» παράδοση της Μαύρης Θάλασσας. Την ίδια στιγμή, όμως, η ποντιακή ελληνική παρουσία περιορίζεται τεχνητά μόνο στη Σέρρα, η οποία περιγράφεται ως μία επιμέρους παράδοση μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο «ανατολιακό» σύνολο.
Το τέχνασμα είναι ολοφάνερο! Η τουρκική καμπάνια εμφανίζεται ως αυτονόητη έκφραση της παράδοσης, ενώ οι ελληνικές αντιδράσεις παρουσιάζονται ως μεταγενέστερη προσπάθεια διεκδίκησης. Έτσι αντιστρέφεται η πραγματικότητα. Δεν ήταν τα ελληνικά μέσα που ξεκίνησαν μια διαμάχη περί αποκλειστικής ιδιοκτησίας, αλλά η τουρκική εκδήλωση που επέλεξε το σύνθημα «Horon bizimdir» και αποδέχθηκε τον χαρακτηρισμό του χορού ως «τουρκικού».
Εάν πράγματι το Horon αποτελεί κοινή παρακαταθήκη των λαών του Εύξεινου Πόντου, τότε δεν μπορεί ταυτόχρονα να παρουσιάζεται ως αποκλειστικά τουρκικός παραδοσιακός χορός. Και εάν η «Türkiye» αποδέχεται την πολυεθνική καταγωγή του, οφείλει να αναγνωρίσει χωρίς υπεκφυγές ότι η παράδοση αυτή προϋπήρχε επί αιώνες της ίδρυσης του σύγχρονου τουρκικού κράτους.
Η Σέρρα δεν είναι άλλοθι για την οικειοποίηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσπάθεια του βίντεο να διαχωρίσει τη Σέρρα από το Horon. Η «Türkiye» αναφέρει ότι η Σέρρα είναι ποντιακός ρωμαίικος χορός, αναγνωρισμένος στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, αλλά υποστηρίζει ότι αποτελεί απλώς μία παράδοση μέσα στο ευρύτερο χορευτικό σύμπλεγμα της Μαύρης Θάλασσας.
Η Σέρρα, όμως, είναι ένας μόνο από τους χορούς του Ποντιακού Ελληνισμού. Η ποντιακή χορευτική παράδοση περιλαμβάνει δεκάδες μορφές, όπως το Τικ, το Τικ Διπλόν, το Ομάλ, το Τρομαχτόν, το Κότσαρι και πολλές τοπικές παραλλαγές. Δεν μπορεί, επομένως, η ελληνική ποντιακή παρουσία να περιορίζεται στη Σέρρα, ώστε το υπόλοιπο χορευτικό σώμα να εμφανίζεται περίπου ως πολιτιστικό κτήμα της Τουρκίας.
Ακόμη και ο όρος «Horon», όπως έχει επισημανθεί από ερευνητές, συνδέεται ετυμολογικά με την ελληνική λέξη «χορός». Το γεγονός αυτό δεν αρκεί από μόνο του για να αποδείξει αποκλειστική εθνική ιδιοκτησία, αποκαλύπτει όμως τις βαθιές ελληνικές ρίζες που επιχειρείται να υποβαθμιστούν.
Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι εάν παρόμοιες μορφές χορεύτηκαν από Λαζούς, Γεωργιανούς, Αρμενίους, Χεμσίν ή μουσουλμανικούς πληθυσμούς της περιοχής. Αυτό είναι ιστορικά αναμενόμενο σε έναν χώρο όπου κοινότητες συνυπήρχαν για αιώνες και αντάλλασσαν μουσικά και χορευτικά στοιχεία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το σύγχρονο τουρκικό κράτος και οι μηχανισμοί επιρροής του μετατρέπουν αυτή την περιφερειακή πολιτιστική κληρονομιά σε εθνικά «τουρκική».
Η απάντηση του Χρήστου Κωνσταντινίδη στο Star
Τη συγκεκριμένη διάσταση είχε αναδείξει ο διευθυντής σύνταξης του Pontos Voice, Χρήστος Κωνσταντινίδης, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Star Channel με τη Μάρα Ζαχαρέα, σε ρεπορτάζ της δημοσιογράφου Κατερίνας Τσαμούρη.
Σχολιάζοντας την καταγραφή του Ρεκόρ Γκίνες και την παρουσίαση του Horon ως «τουρκικού παραδοσιακού χορού», είχε καταγγείλει ευθέως την προσπάθεια πολιτιστικής οικειοποίησης.
@xristoskonstantinidis84 Είναι ψεύτες, παραμυθάδες και σφετεριστές! Παρέμβαση στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του @stargrnews για το ζήτημα που δημιουργήθηκε με το ρεκόρ Γκίνες που έσπασαν στην Τουρκία με τη συμμετοχή περίπου 5.000 χορευτών, οι οποίοι εκτέλεσαν ταυτόχρονα τον ίδιο χορό, τον οποίο “βάφτισαν” τουρκικό, ενώ είναι ποντιακός. #foruyou #foryoupage #karadeniz #pontian #pontiaka #pontiakaktiktok ♬ πρωτότυπος ήχος – Xristos Konstantinidis
«Οι άνθρωποι είναι μεγάλοι ψεύτες, παραμυθάδες και σφετεριστές», είχε δηλώσει, υπογραμμίζοντας ότι ο χορός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί εθνικά τουρκικός, αλλά αποτελεί τοπικό πολιτιστικό στοιχείο του Εύξεινου Πόντου.
Όπως είχε εξηγήσει στην Κατερίνα Τσαμούρη, οι χοροί αυτοί αναπτύχθηκαν σε μια περιοχή όπου ζούσαν επί αιώνες διαφορετικές εθνικές και θρησκευτικές κοινότητες. Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι κοινότητες αυτές δεν είχαν ενιαία εθνική ταυτότητα, αλλά ήταν οργανωμένες στο σύστημα των μιλέτ. Οι Έλληνες του Πόντου ανήκαν στο Ρουμ μιλέτ, διατηρώντας τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα ήθη και τη χορευτική τους παράδοση.
«Χωρίς αμφισβήτηση, δεν πρόκειται για τουρκικό χορό και σίγουρα δεν μπορούν να του αποδοθούν εθνικά χαρακτηριστικά, αλλά τοπικά», είχε τονίσει.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης είχε επισημάνει ακόμη ότι τα βήματα του χορού που παρουσιάστηκε στην Κωνσταντινούπολη παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με το Τικ Διπλόν, έναν από τους γνωστότερους χορούς της ποντιακής παράδοσης.
Παρέπεμψε, επίσης, στην επιστημονική βιβλιογραφία και ειδικά στις καταγραφές του Δημήτρη Κουτσογιαννόπουλου για τους ποντιακούς χορούς, οι οποίες έχουν δημοσιευτεί στους τόμους του «Αρχείου Πόντου». Επισήμανε, τέλος, την ελληνική προέλευση του ίδιου του όρου «Horon», ως παραφθορά της λέξης «χορός».
Οι Πόντιοι δεν είναι μια αόριστη «ανατολιακή κοινότητα»
Προβληματικός είναι και ο τρόπος με τον οποίο το βίντεο της «Türkiye» περιγράφει τους Ποντίους Ρωμιούς ως μια «κοινότητα ανατολιακής καταγωγής». Η διατύπωση αποφεύγει να αναφερθεί καθαρά στην ελληνική ιστορική ταυτότητα των Ποντίων και στη μακραίωνη παρουσία τους στον Εύξεινο Πόντο.
Οι Πόντιοι δεν ήταν μια αόριστη τοπική ομάδα που απέκτησε εκ των υστέρων ελληνική ταυτότητα. Αποτελούσαν ελληνικούς πληθυσμούς με ιδιαίτερη διάλεκτο, ορθόδοξη πίστη και αδιάλειπτη πολιτιστική παράδοση. Η παρουσία τους στην περιοχή ανάγεται στην αρχαιότητα και συνεχίστηκε κατά τη ρωμαϊκή, βυζαντινή και οθωμανική περίοδο.
Η τραγική κατάληξη αυτής της παρουσίας, με τις διώξεις, τις σφαγές, τις εκτοπίσεις και τελικά την ανταλλαγή των πληθυσμών, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη σημερινή συζήτηση. Δεν είναι δυνατόν οι πολιτιστικές παραδόσεις πληθυσμών που εκδιώχθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες να εθνικοποιούνται εκ των υστέρων από το κράτος που ελέγχει σήμερα τη γεωγραφική περιοχή.
Η αναγνώριση της αλληλεπίδρασης των λαών του Πόντου δεν σημαίνει διαγραφή της ιστορικής τους ταυτότητας. Η «κοινή κληρονομιά» δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για να εξαφανίζονται οι δημιουργοί της μέσα σε μια γενική και αόριστη «ανατολιακή» ταυτότητα.
Το Horon μπορεί να αποτελεί ευρύτερο χορευτικό όρο της Μαύρης Θάλασσας. Δεν αποτελεί, όμως, αποκλειστική εθνική ιδιοκτησία της Τουρκίας. Ούτε ένα Ρεκόρ Γκίνες ούτε μια διαδικτυακή εκστρατεία μπορούν να μετατρέψουν τη γεωγραφική κυριαρχία σε πολιτιστική πατρότητα.
Η Ιστορία δεν αλλάζει επειδή χιλιάδες άνθρωποι χορεύουν κάτω από ένα σύνθημα. Και η παράδοση του Ποντιακού Ελληνισμού δεν μπορεί να διαγραφεί μέσα σε ενενήντα δευτερόλεπτα προπαγάνδας.
The post Η «Türkiye» ξαναγράφει την ιστορία του Horon – Το προπαγανδιστικό βίντεο και η απάντηση του Pontos Voice first appeared on PontosVoice – H δική σου ΚΑΘΑΡΗ Ποντιακή φωνή.
Πηγή: Read More
Το HellasVoice.gr αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό ενημερωτικό μέσο με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και πολυθεματική ενημέρωση του κοινού. Με έμφαση στην ελληνική επικαιρότητα αλλά και σε θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, το HellasVoice.gr καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ειδήσεων που αφορούν την κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία, τον τουρισμό, την υγεία και την καθημερινότητα.
Η πλατφόρμα αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες περιεχομένου, συνδυάζοντας επιλεγμένες ειδήσεις από έγκυρες πηγές με πρωτογενές υλικό, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη σωστή δομή των άρθρων, την ταχύτητα φόρτωσης και τη βέλτιστη εμπειρία χρήσης σε κινητές συσκευές.
Στόχος του HellasVoice.gr είναι να αποτελέσει ένα δυναμικό και αξιόπιστο σημείο αναφοράς στον χώρο της ψηφιακής ενημέρωσης, συμβάλλοντας στη διάδοση της πληροφορίας με διαφάνεια, συνέπεια και σεβασμό προς τον αναγνώστη.